II SA/Go 5/20
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-02-11
Skład orzekający: Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa polegająca na odmowie nieodpłatnego przekazania gruntów na własność Gminie oraz ogłoszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, stanowi akt lub czynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na czynność Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) polegającą na odmowie nieodpłatnego przekazania gruntów na własność Gminie oraz ogłoszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, jest niedopuszczalna, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Spory dotyczące przekazywania gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, uregulowane w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, mogą być rozstrzygane wyłącznie przez sądy powszechne, gdyż czynność ta ma charakter cywilnoprawny i nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej określonym w art. 3 § 2 PPSA.Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na czynność Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) polegającą na odmowie nieodpłatnego przekazania gruntów na własność Gminie oraz ogłoszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zarządzeń Dyrektora Generalnego KOWR. Strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania czynności sprzedaży, stwierdzenie jej bezskuteczności oraz zwrot kosztów.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na czynność Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania gruntów na własność i ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży postanawia: odrzucić skargę.
Gmina [...], reprezentowana przez Burmistrza, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na czynność Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w [...] (określanego dalej jako KOWR) podjętej w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania gruntów na własność i ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. W skardze zarzucono naruszenie:
1) art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 817 – określanej dalej jako u.g.n.r.) poprzez nierzetelną i niemerytoryczną weryfikację wniosku Gminy o przekazanie nieruchomości w celu realizacji celu publicznego, a tym samym nieuwzględnienie prawa Gminy mimo spełnienia przesłanek, co narusza interes prawny skarżącego - brak możliwości realizacji części zadań z zakresu pomocy społecznej oraz złożenia wniosku z programu SENIOR + w terminie naboru (termin naboru upływa 07.01.2020r.);
2) § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i ich części składowych, warunków obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz stawek szacunkowych gruntów (tekst jedn. Dz. U. poz. 540 – określanego dalej jako rozporządzenie) poprzez:
a) brak publikacji ogłoszeń w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości, w której położona jest nieruchomość;
b) brak potwierdzenia przez Urząd Miejski faktu o opublikowaniu ogłoszenia przed przetargiem;
3) zapisów pkt. 16-18 i 19 Zarządzenia nr [...] Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa poprzez przeprowadzenie przetargu mimo braku właściwej publikacji określone w pkt. 2;
4) zapisów pkt. 4 podpunkt 8 Zarządzenia nr [...] Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa poprzez przeznaczenie do sprzedaży nieruchomości, co do której Rada Miejska 29 maja 2019 r. podjęła uchwałę nr VIII/49/2019 w sprawie przystąpienia do zmiany studium kierunków i zagospodarowania przestrzennego Gminy, a zmiana ta obejmuje planowaną do sprzedaży nieruchomość.
Na podstawie powyższych zarzutów strona skarżąca wniosła o:
1) wstrzymanie wykonania czynności sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu nieograniczonego, rozpoczętej ogłoszeniem o przetargu otrzymanym przez urząd dnia [...].11.2019 r.
2) stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu nieograniczonego,
3) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego obejmuje rozpatrywanie skarg na określone formy działania administracji publicznej, enumeratywnie wyliczone w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; określanej dalej jako p.p.s.a.). Należą do nich:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego,
a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Skarga Gminy [...] została wniesiona na czynność KOWR, polegającą na odmowie nieodpłatnego przyznania Gminie gruntów na własność oraz ogłoszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. KOWR negatywnie rozpoznał wniosek Gminy o przekazanie gruntów pismem z dnia [...] marca 2019 r. Należy zauważyć, że z treści wyżej przywołanego art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej mogą być tylko akty i czynności (a także bezczynność) z zakresu administracji publicznej, dotyczące praw i obowiązków, mających swoje źródło w przepisach prawa administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona czynność KOWR nie mieści się w katalogu aktów i czynności mogących stanowić przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego. Strona skarżąca domaga
się przekazania jej na własność gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, co – świetle art. 24 ust. 5 u.g.n.r. – następuje w drodze umowy, która nie może zostać zawarta w formie innej jak tylko umowa cywilno-prawna.
W ocenie Sądu orzekającego, z uwagi na zakres kompetencji sądów administracyjnych, wszelkie spory (roszczenia) związane z uregulowanym w w/w przepisie przekazywaniem gruntów na własność wskazanym podmiotom mogą być rozstrzygane wyłącznie w drodze postępowania przed sądem powszechnym.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie jest niedopuszczalna, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło