II SA/Go 500/08

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-12

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodanie nowej działki i nowego pakietu do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych po terminie określonym dla składania wniosków, ale w ramach terminu dopuszczającego poprawki, może zostać uwzględnione?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodanie nowej działki i nowego pakietu do wniosku o płatności rolnośrodowiskowe, dokonane po upływie 25-dniowego terminu od ostatecznego terminu składania wniosków (15 czerwca 2005 r.), nie może zostać uwzględnione. Zgodnie z orzecznictwem NSA, taka zmiana traktowana jest jako nowy wniosek, a nie poprawka. Ponadto, nie zostały spełnione warunki do przyznania płatności w ramach pakietu P01b, ponieważ brak było działki o powierzchni co najmniej 1 ha położonej w strefie priorytetowej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, a następnie złożyła zmianę do wniosku, dodając nowy pakiet i działkę. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności w zakresie dodanego pakietu, uznając zmianę za złożoną po terminie. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących terminów składania zmian do wniosku oraz wadliwe oznaczenie organu wydającego decyzję.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekretarz sadowy Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę. Decyzją [...] na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) oraz art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Kierownik Biura Powiatowego Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. z siedzibą w K. przyznał S.M. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych obejmujących pakiet rolnictwo ekologiczne realizowany w wariancie S02b01: trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności), na powierzchni 48,24 ha w kwocie 15.919,20 zł oraz jednocześnie odmówił przyznania płatności w zakresie pakietu utrzymanie łąk ekstensywnych realizowany na wariancie P01b – półnaturalne łąki dwukośne. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie: W dniu 13 czerwca 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w N. z/s K. wpłynął wniosek Pani S.M. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2005, który obejmował pakiet rolnictwo ekologiczne realizowany w wariancie S02b01: trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) zadeklarowane na działkach nr: [...], a wnioskowana kwota przyznania płatności wynosiła 15.919,20 zł. W dniu 27 lipca 2005 r. producent – S.M. złożyła zmianę do w/w wniosku wskazując nowy (dodatkowy) pakiet P01b (półnaturalne łąki dwukośne) obejmujący działki takie jak w pakiecie rolnictwo ekologiczne oraz dodatkowo wskazała nową działkę o nr 30/6 o pow. 1,33 ha w gminie G.. Decyzją [...], wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ I instancji przyznał wnioskodawczyni – S.M. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, na pakiet S02, na powierzchni 48,24 ha, w wysokości 15.919,20 zł, która to decyzja została następnie utrzymana w mocy przez organ II instancji – Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. Wyrokiem z dnia 1 października 2007 r., wyniku wniesionej przez S. M. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (sygn. akt I SA/Go 134/07), w/w decyzje organów I i II instancji zostały uchylone. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż organy zobowiązane były w ramach prowadzonego postępowania do merytorycznego rozstrzygnięcia zgłoszonej przez skarżącą zmiany do wniosku z dnia 27 lipca 2005 r., a czego nie uczyniły. W konsekwencji więc, jak podkreślił Sąd, nie można jednoznacznie stwierdzić, jaka jest decyzja organów, albowiem wniosek nie został w całości rozpoznany. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. z/s w K. uzasadniając decyzję wydaną w wyniku ponownego rozpoznania, wskazał na treść § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005r. Nr. 22 póz. 1709 z późn.zm.), zgodnie z którym producent rolny, który złożył po raz pierwszy wniosek o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w terminie od dnia 1 września 2004 r. do dnia 15 czerwca 2005 r., realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca 2005 r. W dalszej części uzasadnienia Kierownik odniósł się do zagadnienia zmiany złożonego przez S. M. wniosku, wskazując, iż zgodnie z § 3 ust 3 powyżej przytoczonego rozporządzenia termin graniczny dokonywania zmian został określony na dzień 15 czerwca 2005 r. Zdaniem organu zmiany do wniosku złożone po tym terminie mogą tylko dotyczyć zmiany danych zawartych we wniosku pierwotnym, dokonywanej z uwagi na zobowiązania podjęte przez wnioskodawcę w ramach składanego wniosku, wymienione w części Xl wniosku "Oświadczenia i zobowiązania". W konsekwencji powyższego, dodanie działki nr [...] nie mogło zostać w ocenie organu uwzględnione. Kierownik podkreślił, iż nie zostały spełnione warunki umożliwiające przyznanie płatności dla zgłoszonego pakietu P01b na wskazanych we wniosku działkach. Organ wskazał na treść § 6 ust. 2 cytowanego rozporządzenia zgodnie z którym pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych może być realizowany, przez producenta rolnego w gospodarstwie, w którym: * co najmniej jedna działka rolna położona na obszarach, na których występują zagrożenia dla środowiska lub zbiorowiska roślin o wysokich walorach przyrodniczych (,..), * łączna powierzchnia działek rolnych, położonych w strefach priorytetowych, na których mają być realizowane te pakiety, wynosi co najmniej 1 ha. Ponieważ wśród pozostałych działek gruntu rolnego (z wyłączeniem działki numer 30/6) brak było działki o pow. 1 ha położonej w strefie priorytetowej, to należało stwierdzić, iż nie zostały spełnione warunki do przyznania płatności w ramach pakietu P01b. Dodatkowo organ podkreślił, iż działka nr 30/6 nie została zgłoszona przez wnioskodawczynię we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2005, co potwierdza fakt, iż nie była na niej prowadzona działalność rolnicza od dnia 1 marca 2005 r. Od powyższej decyzji działający w imieniu S.M. pełnomocnik adwokata [...] wniósł odwołanie do Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. W odwołaniu zaskarżona została decyzja w części odmawiającej przyznania płatności w zakresie pakietu P01b. Pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 7 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i w konsekwencji dokonanie błędnego ustalenia jakoby złożona przez wnioskodawczynię zmiana wniosku była niedopuszczalna, - art. 19 w zw. z art. 107 kpa poprzez wydanie decyzji przez rzeczowo niewłaściwy organ w I instancji tj. Biuro Powiatowe ARiMR zamiast Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, - naruszenie prawa materialnego tj. § 3 ust. 3 i § 11 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w związku z rozporządzeniem MRiRW z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznania płatności, polegające na wadliwej wykładni wymienionych regulacji i w konsekwencji błędnego przyjęcia, iż terminem dokonywania zmian we wniosku był dzień 15 czerwca 2005 r. W wyniku powyższego decyzją [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 póz. 1071. ze zm.), art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. L:. z 2005 r. Nr 3 K póz. 264 z.e zm.) oraz na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 roku Nr 229, póz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, póz. 1809 ze zm.), art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył w pierwszej kolejności treść przepisów prawa, na mocy których wydane zostało orzeczenie, a które wskazane zostały w podstawie prawnej decyzji. Na wstępie organ podał, iż na wezwanie organu przesłany został przez odwołującą oryginał Planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2005-2009 przygotowany przez doradcę rolnośrodowiskowego [...]. Dodatkowo na wniosek organu odwoławczego przesłane zostały przez Dyrektora Lubuskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w K. kopie sporządzonych dla S.M. planów działalności rolnośrodowiskowej na lata 2005-2009: z dnia 9 czerwca 2005 r. – autorstwa [...]. Organ wskazał, iż wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych został złożony w terminie 13 czerwca 2005 r. tj dzień przed przygotowaniem Planu działalności rolnośrodowiskowej nadesłanym przez S. M. Organ zwrócił uwagę, iż Plan działalności rolnośrodowiskowej jest podstawowym źródłem informacji dla rolnika o sposobie realizacji i zasadach uczestnictwa w programie rolno środowiskowym. W/w plan określa w sposób precyzyjny wymagania pakietów rolnośrodowiskowych określonychw rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Posiadanie wymienionego planu jest obowiązkiem każdego producenta rolnego ubiegającego się o przyznanie płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich i powinien być przygotowywany przed wypełnieniem i złożeniem wniosku rolnośrodowiskowego. W ocenie Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. w wyniku analizy akt sprawy, brak było podstaw prawnych do uznania odwołania za zasadne. Organ uznał, że zmiany polegające na dodaniu do wniosku działki nr [...] położonej w gminie G. oraz pakietu P01b, nie mogą być uwzględnione w płatności na rok 2005 r. Dyrektor podkreślił, iż ustawodawca w rozporządzeniu nie określił literalnie możliwości i terminów dokonywania zmian we wniosku. W omawianym przypadku granicznym terminem na składanie wniosków i zmian do nich był 15 czerwca 2005 r. Zmiany do wniosku złożone po tym terminie mogą tylko dotyczyć zmiany danych zawartych we wniosku pierwotnym, dokonywanym z uwagi na zobowiązania podjęte przez wnioskodawcę w ramach składanego wniosku (wymienione w części XI wniosku "Oświadczenia i zobowiązania"). Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 107 kpa poprzez brak precyzyjnego oznaczenia organu wydającego decyzję, Dyrektor stwierdził, iż jest on bezpodstawny, albowiem wyłącznie z tzw. nagłówka nie można wywieść, iż decyzja pochodzi od organu nieuprawnionego. Strona całkowicie pomija pozostałe elementy decyzji oraz jej treść, z której to w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż organem jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. z/s w K. oraz wskazanie jako podstawy prawnej § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., który ustanawia normę kompetencyjną dla organu jakim jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR właściwy ze względu na miejsca zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż wbrew zarzutom odwołującej się organ I instancji uwzględnił treść wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 października 2007 r., sygn. akt I SA/Go 134/07, albowiem jego rozstrzygnięcie organu zawiera zapis, iż odmawia wnioskodawcy przyznania płatności w zakresie pakietu P01b. Powyższa decyzja została w całości zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przez S. M. reprezentowaną przez pełnomocnika – adwokata [...]. W/w decyzji zarzucono naruszenie: - art. 19 w zw. z art. 107 kpa poprzez wydanie decyzji przez rzeczowo niewłaściwy organ w I instancji tj. Biuro Powiatowe ARiMR zamiast Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, - § 3 ust. 3 i § 11 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w związku z rozporządzeniem MRiRW z dnia 30 marca 2004 r. oraz z Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznania płatności, polegające na wadliwej wykładni wymienionych regulacji i w konsekwencji błędnego przyjęcia, iż zmiany polegające na dodaniu do wniosku nowej działki złożone po 15 czerwca 2005 r. nie mogą być uwzględnione w płatności na rok 2005, - art. 7 kpa poprzez pominięcie istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, okoliczności mianowicie zgodności zadeklarowanego pakietu P01b z realizowanym planem działalności rolnośrodowiskowej, - art. 107 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nieistniejącej regulacji prawnej tj. § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w sytuacji gdy przedmiotowe rozporządzenie zawierało w § 3 jedynie ust. 1 i 2. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, iż w decyzjach obu organów, organy te uzasadniając swoje stanowisko w kluczowej kwestii dotyczącej terminów składania wniosków i zmian do nich powołują się na § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., a tymczasem w/w rozporządzenie nie zawiera i nie zawierało powyższej jednostki redakcyjnej. Norma ta została zawarta w innym akcie prawnym – rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2005 r. zmieniającym wskazane powyżej rozporządzenia. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik skarżącej wskazał, iż S. M. na podstawie rolnośrodowiskowego planu działalności na lata 2005-2009 zadeklarowała z dniem 1 marca 2005 r. i rozpoczęła realizację trzech przewidzianych pakietów. Następnie uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik powołał się na następujące argumenty, iż nawet w instrukcji wypełniania wniosku wskazano, iż należy zaznaczyć znakiem X pole informująe czy złożony formularz jest zmianą do wniosku wcześniej złożonego obejmującą zmiany dotyczące przeznaczenia gruntu lub schematu pomocowego składane z inicjatywy wnioskodawcy. To zdaniem pełnomocnika odróżnia zmianę wniosku od jego korekty, która jest dokonywana po wezwaniu przez ARiMR. W skardze wskazano na wyjątkowo krzywdzącą dla skarżącej interpretację dotyczącą terminu dokonywania zmian w złożonym wniosku o płatności, czyli przyjęcia daty 15 czerwca 2005 r. Pełnomocnik podkreślił, iż wg zasad ogólnych w toku postępowania żądania strony mogą być przez nią modyfikowane. Jego zdaniem zmiana wniosku w przedmiotowej sprawie była możliwa do wydania decyzji przez organ I instancji, wskazał też na treść instrukcji wypełniania wniosku, zgonie z którą zmiany wniosku z inicjatywy wnioskodawcy mogą być składane: 1. do dnia powiadomienia wnioskodawcy o stwierdzonych nieprawidłowościach we wniosku lub 2. do dnia powiadomienia go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub 3. do dnia kiedy taka kontrola na miejscy stwierdzi nieprawidłowości. Powyższe zdaniem pełnomocnika skarżącej wskazuje iż przedmiotowy termin nie jest terminem zawitym. Podobne wnioski wynikają w jego ocenie z treści Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, gdzie w art. 15 stwierdza po wygaśnięciu limitu czasu na złożenie pojedynczego wniosku poszczególne działki rolne wraz z ewentualnie towarzyszącymi im uprawnieniami do płatności nie zadeklarowane w pojedyńczym wniosku w celu otrzymania pomocy w ramach jakiegokolwiek systemu pomocy obszarowej mogą być dodane do pojedynczego wniosku pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach stosownych programów pomocowych. Przywołany został dodatkowo na tę okoliczność pkt 20 w/w rozporządzenia, w myśl którego aby umożliwić jak największą elastyczność w kwestii planowania przez rolników użytkowania danych gruntów, należałoby umożliwić wniesienie poprawek do pojedynczych wniosków do czasu kiedy zwykle miałby miejsce siew, pod warunkiem że wszystkie poszczególne wymagania określone w programach pomocowych zostały spełnione, oraz że właściwe władze nie poinformowały jeszcze rolnika o błędach zawartych w pojedynczym wniosku ani nie powiadomiły o kontroli na miejscu, która ujawniła nieprawidłowości w stosunku do części, których dotyczy poprawka. Pełnomocnik podkreśli, iż zaskarżona decyzja narusza uzasadniony interes strony, którą reprezentuje i która sumiennie oraz sporymi nakładami realizowała zgłoszony pakiet, pozostając w błędnym przekonaniu iż otrzyma z tego tytułu należną płatność. Jego zdaniem strona nie może ponosić konsekwencji wynikających z niejasności uchwalanych i wdrażanych regulacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącej. W uzasadnieniu odpowiedzi organ podał, iż w zaskarżonej decyzji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w sprawie oraz zgromadził wystarczający materiał dowodowy. W pozostałym zakresie organ w całości podtrzymał stanowisko wyrażone uprzednio w zaskarżonej decyzji, przywołując ponownie użytą tam argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do uznania, że decyzja ta wydana została w sposób zgodny z prawem, a zarzuty skargi są nieuzasadnione. Generalnymi zasadami systemu pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników są m.in. zasada wnioskowości oraz okresowego charakteru pomocy, wynikającego z budżetowej zależności systemu. W związku z tymi zasadami pomoc bezpośrednia jest przyznawana na sprecyzowany przedział czasowy i uzależniona od uprzedniego złożenia przez uprawnionego stosownego podania w ściśle zakreślonym terminie, umożliwiającym jego rozpatrzenie i weryfikację pod kątem zgodności ze stanem faktycznym. Potwierdzenie powyższego stanowi pkt 27 preambuły do rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.04.141.18), zgodnie z którym, przestrzeganie limitów czasowych na złożenie wniosków pomocowych, poprawę wniosków o pomoc powierzchniową oraz dokumentów pomocniczych, umów oraz oświadczeń jest niezbędne w celu umożliwienia administracji krajowej zaplanowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli prawidłowości wniosków pomocowych. Dlatego też należy ustanowić warunki dotyczące limitów czasowych, w ramach których będą przyjmowane wnioski złożone po wyznaczonym terminie. Ponadto należy stosować zmniejszenia płatności, aby zachęcić rolników do przestrzegania tych limitów. W zakresie regulacji szczegółowych, na gruncie art. 11 ust. 1 i 2 niniejszego rozporządzenia Komisji Europejskiej przyjęto, że rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy w ramach systemu pomocy obszarowej może złożyć tylko jeden pojedynczy wniosek na rok. Pojedynczy wniosek musi zostać złożony w terminie ustalonym przez Państwo Członkowskie, lecz nie później niż do 15 maja. Istnieje jednakże możliwość przedłużenia tegoż terminu w niektórych strefach o wyjątkowych warunkach klimatycznych, gdzie zastosowanie się do ustalonych terminów jest niemożliwe. Stwierdzić też należy, że istnieje możliwość składania zmian do wniosku, co przewidują zarówno przepisy § 5 ust. 2 - 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809), jak i przepis art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE nr L141 z dnia 30 kwietnia 2004 r.). Przepisy wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów nie określają jednak terminu składania zmian do wniosku, natomiast zgodnie z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004: "Po wygaśnięciu limitu czasu na złożenie pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne (...) nie zadeklarowane w pojedynczym wniosku (...) mogą być dodane do pojedynczego wniosku poszczególnych działek rolnych pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach stosownych programów pomocowych. Zmian dotyczących użytkowania ziem lub programu pomocowego w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach" (ust. 1.). "Z zastrzeżeniem terminów ustalonych przez Finlandię oraz Szwecję na dostarczenie pojedynczych wniosków zgodnie z pierwszym akapitem art. 11 ust. 2, poprawki zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu zostaną pisemnie zadeklarowane właściwym władzom najpóźniej do 31 maja, w przypadku Finlandii i Szwecji najpóźniej do 15 czerwca stosownego roku kalendarzowego" (ust. 2). Z kolei zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i 2 w związku z art. 15 ust. 2 oraz 14 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, złożenie wniosku pomocowego po wyznaczonym terminie będzie prowadziło do zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli opóźnienie będzie wynosiło ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek nie zostanie przyjęty. Podobnie zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie spowoduje zmniejszenie o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych. Poprawki takie nie będą uwzględnianie, jeśli zostaną dokonane po upływie 25 dni kalendarzowych od ostatecznej daty wyznaczonej na składanie wniosków. Konkretyzacja powyższych unormowań zawarta została w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 22, poz. 179). Zgodnie z § 11 ust. 1-5 pierwszego z powołanych rozporządzeń Rady Ministrów, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana w drodze decyzji na wniosek producenta rolnego, przy czym wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w roku 2004 składać należało w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia, natomiast w latach następnych w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, począwszy od roku następującego po roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Rozszerzenie zakresu powyższych postanowień dokonane zostało w § 3 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego z dnia 18 stycznia 2005 r., w myśl którego, w 2005 r. składane po raz pierwszy wnioski o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt mogły być składane, poza wcześniej powołanym terminem od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia 2004 r. również w okresie do dnia 15 czerwca 2005 r. Przy niekwestionowanych przez strony okolicznościach faktycznych sprawy przedmiotem sporu jest kwestia skuteczności dokonanych przez stronę skarżącą zgłoszonych zmian do wniosku z 13 czerwca 2005 r. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W tym zaś zakresie zasadnicze znaczenie posiada kwestia terminu zgłaszania takich zmian. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosek w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt pomocy złożyła w dniu 13 czerwca 2005r. Poprawki do tegoż wniosku w zakresie włączenia nowej działki i nowego pakietu zgłosiła natomiast w dniu 27 lipca 2005r. Co do spornej kwestii, stanowiska stron pozostają w całkowitej sprzeczności, bowiem zdaniem organu odwoławczego ostateczny termin składania wniosków o ww. płatności - a zarazem także składania zmian do takich wniosków - upływał w dniu 15 czerwca 2005 r. Natomiast zdaniem strony skarżącej przepisy - dopuszczając możliwość składania zmian do wniosku - nie określały terminu składania takich zmian, a zatem stosując ogólną zasadę wynikająca z przepisów k.p.a., zmiany takie mogły być dokonywane do czasu wydania decyzji przez organ I instancji. Zdaniem Sądu w pierwszej kolejności, zaznaczenia wymaga, iż w świetle przywołanych podstaw prawnych nie znajduje uzasadnienia twierdzenie pełnomocnika skarżącej, iż do terminów składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt nie mają zastosowania jakiekolwiek terminy. Sąd nie do końca też podzielił argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że wobec tego iż przepisy krajowe w 2005 r. dopuszczały możliwość składania wniosków o przedmiotowe płatności w terminie do 15 czerwca 2005 r., a więc w terminie dłuższym niż w przewidzianym w rozporządzeniu Komisji (WE) ostatecznym terminie składania zmian do wniosku (31 maja), zatem nie istniała już możliwość składania takich zmian po 15 czerwca 2005 r. - jednak to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, w sposób precyzyjny określone zostały zarówno daty, do których wnioski, w celu uzyskania pomocy w maksymalnej wysokości, mogą zostać składane, jak również wyraźnie zakreślono okres, od którego zastosowanie znajdować będą mogły poszczególne rodzaje sankcji, z pominięciem wniosków lub poprawek włącznie. Następnie wskazać należy, iż w kontekście zaprezentowanych rozwiązań prawnych Rada Ministrów, korzystając z prawnej dopuszczalności wydłużenia terminów składania wniosków pomocowych o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, zakreśliła ostateczny termin składania wniosków za rok 2005 r. na dzień 15 czerwca tegoż roku. W związku z tym, iż przepisy krajowe w 2005 r. ustaliły późniejszy o jeden miesiąc (w stosunku do przepisów wspólnotowych) termin składania wniosków, polscy producenci rolni w 2005 r. nie mogli więc korzystać z przewidzianego w art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE terminu składania poprawek do wniosków (31 maja). Taki pogląd potwierdza również treść przepisów art. 11 ust. 2 i 15 ust. 2 rozporządzenia. W pierwszym przepisie upoważniono Finlandię i Szwecję do wydłużenia do 15 czerwca terminu składania wniosków, natomiast w drugim, dostrzegając to uprawnienie tych państw, stwierdzono jednoznacznie, że także w tych krajach maksymalny termin składania poprawek nie może być dłuższy niż 15 czerwca - a więc w sposób wyraźny dopuszczono taką sytuację, iż w niektórych krajach termin do składania poprawek może się pokrywać z ostatecznym terminem składania wniosków. Uznać zatem należy, iż polscy producenci rolni w 2005 r. mogli składać opóźnione poprawki do wniosków (określone w art. 21 ust. 2 ww. rozporządzenia), bowiem przepis ten nie wskazuje ostatecznej kalendarzowej daty składania takich poprawek, lecz wprowadza 25 dniowy termin od ostatecznej daty składania wniosków (tj. w Polsce od 15 czerwca 2005 r.). Zatem zdaniem Sądu, zgodnie z treścią przywołanych rozporządzeń Komisji Europejskiej, w 2005 r. polscy producenci rolni mogli w terminie do 10 lipca składać takie poprawki do wniosków - z konsekwencją obniżenia kwoty płatności za każdy dzień opóźnienia po 15 czerwca 2005 r. Przyjąć zatem należy, iż skarżąca dochował terminu złożenia wniosku. Poprawki do niniejszego wniosku zgłoszone zostały jednak po upływie 25 dniowego terminu, liczonego od dnia ostatecznego terminu przewidzianego dla składania wniosków, co zasadnie – w ocenie Sądu - skutkowało ich nie uwzględnieniem. W wyroku z dnia z dnia 10 października 2008r Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 367/08 przyjął, iż zmiana do wniosku, dodająca nowy pakiet nieuwzględniony w pierwotnym wniosku, złożona po terminie nie może być potraktowana jako zmiana do wniosku, lecz jako nowy wniosek zawierający nowe pakiety. Kierując się tym stanowiskiem, Sąd uznał, że organy trafnie przyjęły, że nowa działka dodana po raz pierwszy w zmianie do wniosku z dnia 27 lipca 2005r. nie mogła być uwzględniona do płatności za 2005 r. Zgodnie z § 6 ust. 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych może być realizowany, przez producenta rolnego w gospodarstwie, w którym: co najmniej jedna działka rolna położona na obszarach, na których występują zagrożenia dla środowiska lub zbiorowiska roślin o wysokich walorach przyrodniczych (,..),łączna powierzchnia działek rolnych, położonych w strefach priorytetowych, na których mają być realizowane te pakiety, wynosi co najmniej 1 ha. Skoro wśród pozostałych działek gruntu rolnego (z wyłączeniem nowej działki numer 30/6) brak jest działki o powierzchni 1 ha położonej w strefie priorytetowej, to należy stwierdzić, iż nie zostały spełnione warunki do przyznania płatności w ramach pakietu P01b. Wobec powyższego zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego ocenić należy, jako bezpodstawne. Za nie znajdujące uzasadnienia należy uznać również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W przedmiocie podniesionych przez skarżącą uchybień w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji zaznaczyć trzeba, że wyliczona przez organ podstawa prawna, na co wskazują również wcześniej poczynione przez Sąd rozważania, powołana została w sposób niekompletny. Zgodzić należy się ze skarżącą, że organ administracji uzasadniając swoje stanowisko w kluczowej dla sprawy kwestii dotyczącej terminów składania wniosków i zmian do nich powołał się na treść § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, gdy tymczasem wskazane rozporządzenie nie zawierało takiej jednostki redakcyjnej. W rzeczywistości norma taka znajdowała się w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Organ wskazał natomiast prawidłowe miejsce publikacji tego rozporządzenia. Wadliwości ta nie stwarza jednak sytuacji, że organ wydał decyzję bez podstawy prawnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że brak zamieszczenia w decyzji administracyjnej podstawy prawnej jej wydania lub zamieszczenie wadliwej podstawy prawnej nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności wydanej w ten sposób decyzji ( wyrok NSA z 16 kwietnia 1997r. I SA/Kr 970/96, LEX nr 29336 ). Przyjmuje się też, ze brak powołania podstawy prawnej decyzji nie pozbawia decyzji bytu prawnego, bowiem powołanie podstawy prawnej nie jest warunkiem istnienia decyzji, lecz warunkiem jej prawidłowości w znaczeniu formalnym ( M. Jaśkowska, A.Wróbel - Kodeks postępowania administracyjnego.Komentarz.Zakamycze,2005) W niniejszej sprawie organ zastosował właściwy przepis prawa materialnego, jednakże błędnie wskazał akt prawny, w którym on się znajduje. Nie stanowi to jednak przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla jego rozstrzygnięcia. Sąd nie podzielił również kolejnego zarzutu skargi dotyczącej wydania decyzji przez niewłaściwy organ I instancji, tj. Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zamiast przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zauważyć należy, iż art. 107 § 1 kpa określa składniki decyzji. Pierwszym wymienionym składnikiem jest określenie organu administracji wydającego decyzję, a także adres jego siedziby. Nazwy organów zawierają przepisy ustrojowe oraz przepisy prawa materialnego. W myśl § 11 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność środowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Nie ulega wątpliwości, że właściwym organem administracji publicznej w przedmiotowej sprawie jest Kierownik Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. z siedzibą w K. Biuro Powiatowe ARiMR należy uznać jedynie za aparat pomocniczy tego organu, przy pomocy którego Kierownik wykonuje przyznane mu funkcje. Stąd też decyzja organu I instancji, w której zamiast prawidłowego oznaczenia organu wskazano aparat pomocniczy tegoż organu jest decyzją wadliwą, jednakże wadliwość ta nie wpływa na ważność wydanej decyzji. Niewłaściwe oznaczenie organu w części tzw. nagłówkowej decyzji nie powoduje jej nieważności, jeżeli podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji został opatrzony pieczęcią dostatecznie identyfikującą konkretny organ administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż nie istnieją żadne wątpliwości, co do tego, że decyzja została prawidłowo podpisana tj. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Lubuski Ośrodek Regionalny Nowosolskie Biuro Powiatowe z siedzibą w K. Decyzja w formie pieczęci firmowej zawiera imię (A.), nazwisko (K.) oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do jej wydania (Kierownik Biura Powiatowego) oraz własnoręczny podpis osoby upoważnionej do jej złożenia. Tym samym zawiera ona podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, co wyczerpuje wszelkie przesłanki określone w art. 107 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie znajduje - w przedstawionych wyżej warunkach - podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna narusza art. 7 kpa, poprzez pominiecie istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a mianowicie zgodności zadeklarowanego pakietu P01b z realizowanym planem działalności rolnośrodowiskowej. Wbrew temu zarzutowi skarżącej, w świetle wskazanych wyżej przepisów prawnych, podnoszona okoliczność nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, stąd też Sąd zarzut ten uznał za nieuzasadniony. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja nie odpowiadała przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, względnie uchybiała przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik i stosownie do przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi jako nie zasługującej na uwzględnienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło