II SA/Go 501/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Modzelewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 sprawy ze skargi J. i J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] oddala skargę. Na wniosek z dnia 16 maja 1996 r. J.M. Prezydent Miasta wydał decyzję w dniu [...] lipca 1996 r. Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczących rozbudowy nadbudowy pawilonu handlowego przy ulicy [...] na działce [...]. Od tej decyzji odwołali się G. i J.K. właściciele lokalu gastronomicznego sąsiadującego z działką objętą rozbudową. Decyzją z dnia [...] września 1996 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzje i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji. Decyzja ta nie została zaskarżona do Sądu. W dniu [...] marca 1997 r. Prezydent Miasta wydał decyzję Nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z wniosku J.M. z [...] maja 1996 r. Z decyzją tą zapoznała się skarżąca w dniu 15 marca 1997 r. lecz odmówiła jej odebrania. Od tej decyzji strony nie odwołały się. W dniu [...] marca 2006 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek J. i J.M. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 1996 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jako, że w ich ocenie, decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium bowiem uwzględniło odwołanie złożone przez G. i J.K., którzy w tym postępowaniu nie byli stroną i nie mieli interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania. W treści wniosku wskazali również, iż na mocy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r. oraz 4 września 2003 r. rozstrzygnięto, że rozbudowa punktu małej gastronomii przez G. i J.K. miała charakter samowoli budowlanej. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt.2 i art.157§ 1 kpa odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu decyzji podał organ, iż zgodnie z treścią art.,156 § 1 pkt.2 kpa stwierdza się nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze stanowiącym wyłom od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Nie każde naruszenie prawa nawet oczywiste może być uznane za rażące. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego objęta wnioskiem decyzja z dnia [...] września 1996 r. nie tylko nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa lecz jest decyzją zgodną z prawem. Przyczyną uchylenia decyzji organu l instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu były przede wszystkim braki w treści uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Wobec konfliktowej sytuacji między stronami powstałej na tle umieszczenia wentylacji mechanicznej na ścianie lokalu gastronomicznego prowadzonego przez G. i J.K. organ l instancji powinien w sposób wnikliwy i szczegółowy - po uprzednim zebraniu niezbędnych dowodów - rozważyć tę kwestię przy rozstrzyganiu sprawy, wskazując w uzasadnieniu przesłanki jakimi się kierował oraz dowody na których się oparł. Organ l instancji w swym uzasadnieniu powołał się wyłącznie na treść postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego co zdaniem organu II instancji było niewystarczające i w tym zakresie decyzja kasacyjna nakazywała uzupełnienie postępowania. Zarzut iż Państwu K. nie przysługiwały prawa strony i prawo do występowania w sprawie nie mógł organ uznać za zasadny bowiem jako właściciele nieruchomości do granicy których miał przylegać budynek objęty rozbudową mieli interes prawny w kwestionowaniu niekorzystnych dla nich postanowień decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednocześnie organ podkreślił, że w kontekście twierdzeń skarżących przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie nie była decyzja z 1994 r. w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę obiektu należącego do G. i J.K.. Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wystąpili J. i J.M.. Zarzucili iż organ przy wydawaniu swojej decyzji opierał się na podstawie fałszywych dowodów a sama decyzja podważa obowiązujące akty prawne. Podkreślili jeszcze raz iż decyzja z [...] września 1996 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, świadomie i celowo bez żadnej podstawy prawnej. Dodatkowo wnieśli o stwierdzenie nieważności wszystkich aktów prawnych i postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w latach 1996-2006. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...]. W uzasadnieniu organ przywołał treść art.156 § 1 kpa, który to wymienia podstawy dla przyjęcia nieważności decyzji a nadto podkreślił, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w tym przepisie co oznacza, że sprawy nie można rozpatrywać co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i J.M.. W uzasadnieniu podnieśli te same zarzuty jakie formułowali do organów administracji. W szczególności poza opisaniem stanu faktycznego od dnia wydania decyzji której stwierdzenia nieważności się domagali podnieśli, iż w ich ocenie istnieją podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji z dnia [...] września 1996 r. bowiem zaskarżyli decyzję organu l instancji w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu osoby, którym nie przysługiwały przymioty strony i nie mające interesu prawnego w tej sprawie. Dodali także, że nie zaskarżyli do Sądu decyzji z dnia [...] września 1996 r. bowiem organ nie udostępnił im akt z lat 1993-1994, a nadto przypuszczali, że Naczelny Sąd Administracyjny ich skargę odrzuci. Co więcej uważali, że to Urząd Rejonowy ma obowiązek odwołać się od tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty z uzasadnienia swoich decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych - Dz. U. Nr 153 poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Ponieważ przez skarżących została zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 1996 r. uchylająca decyzję Prezydenta w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydana z wniosku J.M. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania - Sąd rozważał zasadę ogólną postępowania administracyjnego zawartą w art. 16 kpa a dotyczącą trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w tym przepisie decyzje ostateczne mogą być uchylone, zmienione lub stwierdzona ich nieważność a także wznowienie postępowania tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. W przypadku żądania stwierdzenia nieważności decyzji należy przywołać przesłanki o których mówi przepis art. 156 § 1 pkt.1-7 kpa. W przedmiotowej sprawie skarżący wywodzili, iż organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezzasadnie dopuścił do udziału w sprawie i rozpoznał odwołanie osób G. i J.K. od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania a następnie wydał decyzję kasacyjną z rażącym naruszeniem prawa - skierował akt administracyjny do podmiotu nie będącego stroną w sprawie co jest poważną wadą w świetle art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Pomijają jednocześnie skarżący okoliczność , iż małżonkowie K. brali udział już przed organem l instancji działającym z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownikiem Wydziału Architektury i Planowania Przestrzennego bowiem decyzja z [...] lipca 1996 r. została im doręczona (karta 16 akt administracyjnych), a postępowanie przed Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym zakończone postanowieniem z dnia [...] lipca 1996 r. także toczyło się z udziałem sąsiadów skarżących a zatem i w tym postępowaniu byli stroną. Zaznaczyć należy, iż to postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego było podstawą wydanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki Nr [...] na rozbudowę i nadbudowę pawilonu handlowego obejmującego rozbiórkę istniejącego obiektu i realizację budynku dwukondygnacyjnego z poddaszem użytkowym z przeznaczeniem na cele handlowo-mieszkaniowe a także z wykonaniem przyłącza gazowego i wykonania wewnętrznej instalacji gazowej. Zdaniem Sądu zatem niezasadny jest zarzut skargi zmierzający do wykazania, iż nieważność decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegała na dopuszczeniu do udziału w sprawie i uwzględnieniu odwołania osób które nie były i nie powinny być strona tego postępowania. Jednocześnie Sąd podzielił w całości stanowisko organów orzekających w sprawie, iż przymiot stron w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania nie przysługuje tylko i wyłącznie właścicielom nieruchomości której taka decyzja dotyczy ale także nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, a o tym czy ktoś jest stroną w takim postępowaniu decyduje treść przepisów prawa materialnego oraz miejsce usytuowania nieruchomości. Skoro na obu sąsiednich dziatkach prowadzona jest działalność gospodarcza w tym gastronomiczna z jednej strony i handlowa z drugiej istnieje bezpośrednie oddziaływanie i musiały być stosowane przepisy ówcześnie obowiązujące art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89 poz. 415 z późn. zm.) co do ochrony osób trzecich oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. Nr 10 poz. 46). Na marginesie należy zaznaczyć, iż w wyniku decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ l instancji wydał nową decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania w dniu [...] marca 1997 r. Nr [...] z wniosku J.M. z [...] maja 1997 r. Decyzja ta nie została zaskarżona przez skarżących. W tych okolicznościach za nietrafne uznał Sąd argumenty skarżących i zarzuty podnoszone w skardze i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.