II SA/Go 501/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę. Dnia [...] kwietnia 2010 r., działając z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji, Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) skierował na badanie lekarskie Nr [...] M.W., posiadającą uprawienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B. Powodem skierowania była okoliczność, iż w dniu [...] listopada 2009 r., na drodze [...], kierując samochodem marki [...] o nr rej. [...], strona uczestniczyła w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć. Od tej decyzji M.W. wniosła odwołanie i zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. – wynikającą z przyjęcia, że wobec niej zachodzą przesłanki do skierowania na badania lekarskie w sytuacji, gdy postępowanie karne związane z wypadkiem drogowym, pozostaje w fazie początkowej, obecnie w związku ze stanem zdrowia skarżącej i została zawieszone a z materiału sprawy nie wynikają okoliczności uzasadniające przyjęcie założenia, że prowadziła swój samochód powodując śmierć swojego dziecka jako pasażera; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 k.p.a. wynikającą z wydania decyzji o skierowaniu na badania w sytuacji, gdy postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie umorzone. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji, ewentualnie o rozpoznanie niniejszego odwołania jako oczywiście uzasadnionego w trybie art. 132 § 2 k.p.a. przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż nie można prowadzić postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy nie zakończyło się postępowanie karne za sprawstwo wypadku drogowego. Nadto uprzednie postępowanie w przedmiocie skierowania M.W. na badania lekarskie i psychologiczne toczyło się już z inicjatywy Komendanta Powiatowego Policji i zostało zakończone prawomocnym umorzeniem postępowania. Stąd też w przedmiocie zakreślonym zaskarżoną decyzją postępowanie administracyjne nie może się toczyć. Ewentualne wznowienie postępowania może nastąpić w ściśle określonych przepisami k.p.a. warunkach co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art. 138 § 1 kpa i art. 122 ust.1 pkt 3 lit. a) Prawa o ruchu drogowym zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż art. 122 ust. 1 pkt 3 lit a) Prawa o ruchu drogowym nakłada na organ kontroli ruchu drogowego obowiązek skierowania na badania lekarskie, w drodze decyzji kierującego pojazdem, jeżeli uczestniczy w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć. Przepis ten nie wskazuje podnoszonego w odwołaniu sprawstwa wypadku a jedynie uczestnictwo. Zgromadzone w sprawie materiały, a w szczególności treści zawarte w notatce urzędowej, protokołach przesłuchania świadków oraz podejrzanej w sposób jednoznaczny i bezsporny wskazują na uczestnictwo M.W. w wypadku drogowym w dniu [...] listopada 2009 r. i zarazem potwierdzają wyczerpanie przesłanki określonej w wyżej cytowanym przepisie – uczestnictwo w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć. Jednocześnie organ podkreślił, iż badania powypadkowe stanowią jeden z istotnych elementów zapobiegania wypadkom drogowym, gdyż mają na celu wyeliminowanie z ruchu drogowego tych kierowców, których aktualna sprawność psychofizyczna nie zapewnia bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż już raz Powiatowy Komendant Policji umorzył w tej sprawie postępowanie – organ drugiej instancji wyjaśnił, iż przyczyną umorzenia postępowania przez organ była okoliczność, iż strona zmieniła miejsce zamieszkania i ze względu na właściwość miejscową organem właściwym do wydania merytorycznej decyzji był Komendant Miejski Policji jako organ pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M.W.. Zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) Prawa o ruchu drogowym w sytuacji, gdy postępowanie karne pozostające w fazie przygotowawczej zostało zawieszone, a z materiału dowodowego nie można wywieść, iż to skarżąca prowadziła samochód, w rezultacie czego doszło do śmierci pasażera; - ewentualnie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w zw. z art. 122 ust.1 pkt 3 lit. a) Prawa o ruchu drogowym poprzez skierowanie M.W. na badania lekarskie w sytuacji, gdy uprawnienia organu Policji do wydawania rozstrzygnięcia w tej sprawie wygasło z uwagi na upływ 30 dni licząc od dnia wypadku drogowego w dniu 4 listopada 2009 r.; - naruszenie przepisów postępowania: art. 6, 7, 77 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez przeprowadzenie własnych autonomicznych ustaleń oraz dowolną, uznaniową oraz jednostronną i ogólnikową ocenę zebranego materiału dowodowego sprawy przy pominięciu podnoszonych i dowodzonych przez skarżącą okoliczności uzasadniających pogląd o braku aktualnych przesłanek dla wykonania badania lekarskiego; - art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. wynikające z braku analizy zgłoszonych przez skarżącą okoliczności w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2010 r. co tym samym doprowadziło do nie wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek którymi kierował się organ nie uwzględniając odwołania skarżącej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca podała, że Prokurator Rejonowy w dniu [...] lutego 2010 r. zawiesił w przedmiotowej sprawie postępowanie karne, do dzisiaj nie ustalono osoby odpowiedzialnej za spowodowanie wypadku drogowego, w wyniku którego poniosło śmierć dziecko skarżącej. Jej zdaniem skierowanie na badanie lekarskie powinno być wydane dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego. Nadto art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, iż na badanie może być skierowany kierowca pojazdu, który uczestniczył w wypadku, w celu ustalenia czy jego stan zdrowia miał wpływ na zaistniałe zdarzenie, Organ nie jest zatem zobligowany w każdym wypadku skierować taką osobę na badanie. W ocenie skarżącej taki przypadek w niniejszej sprawie zachodzi. Organ drugiej instancji do tego zarzutu podniesionego w odwołaniu w ogóle się nie odniósł, a powinien wyjaśnić przesłanki, którymi się kierował. Jednocześnie skarżąca podniosła, iż został naruszony termin, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy jako termin prawa materialnego. W rezultacie po upływie tego terminu skierowanie na badanie lekarskie wygasa i organ nie ma prawa wydawania decyzji w tym przedmiocie. W tej mierze skarżąca powołała się na wyrok NSA z 18 stycznia 2007 r., I OSK 322/06. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga nie mogła zostać uwzględniona albowiem wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącą okazały się niezasadne. Przepis art. 122 ust. 1 pkt. 3 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze nakłada na organ kontroli ruchu drogowego obligatoryjny obowiązek skierowania na badania lekarskie w drodze decyzji administracyjnej kierującego pojazdem, jeżeli uczestniczy w wypadku drogowym, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć. Przepis ten jednoznacznie formułuje obowiązek, iż badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli uczestniczy w wypadku drogowym w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika iż w okresie krótko przed datą wypadku, tj. [...] listopada 2009 r., skarżąca będąc w trakcie sprawy rozwodowej, przyjmowała leki należące do benzodaizepinów mających działanie przeciwlękowe, uspokajające, nasenne i osłabiające zdolność koncentracji, a zatem ta okoliczność w połączeniu ze skutkiem śmiertelnym pasażera kierującej jako następstwo wypadku drogowego, wyczerpuje przesłanki, o których mowa w wyżej cytowanym przepisie ustawy Prawo o ruchu drogowym i uzasadnia skierowanie na badania lekarskie. Zauważyć należy, iż wbrew twierdzeniu skargi ustawodawca w żaden sposób nie uzależnił skierowania na badania lekarskie uczestnika wypadku drogowego, następstwem którego była śmierć innej osoby, od jego winy w spowodowaniu tego wypadku. W żaden sposób nie można zgodzić się z wywodami skargi, iż nieustalone zostało sprawstwo skarżącej w zaistniałym wypadku, skoro takiego wymogu przepis art. 122 ust.1 pkt.3 lit. a) Prawa o ruchu drogowym przy kierowaniu na badania lekarskie nie wymaga. Wystarczy samo uczestnictwo w wypadku drogowym ze skutkiem śmiertelnym i uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia uczestnika tego zdarzenia. W niniejszej sprawie, mimo lakonicznego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, takie wątpliwości zachodziły, o czym świadczą niezbicie akta dochodzenia prowadzonego przez Komendę Powiatową Policji, a dołączone do niniejszej sprawy jako dowód w sprawie. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. organ administracji może dopuścić jako dowód w prowadzonej sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności takimi dowodami mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. A zatem akta sprawy, w których znajdują się zeznania świadków – D.W., E.K., P.B. oraz opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej lek. med. W.C. stanowiły dokumenty urzędowe, którym kodeks administracyjny przypisuje szczególną moc na podstawie art. 76 § 1 (patrz wyrok NSA z 16 kwietnia 2009 r., II GSK 841/08). Jednocześnie kodeks nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dowodu urzędowego, czego strona w niniejszej sprawie nie uczyniła. (art. 76 § 3 k.p.a.). Odnośnie zarzutu, iż w sprawie nastąpiło wygaśnięcie uprawnienia organu do wydania decyzji kierującej skarżącą na badania lekarskie, bowiem od dnia zdarzenia do dnia wydania decyzji upłynął okres 30 dni wskazany w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2 poz.15) to Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż termin ten jest wyłącznie terminem instrukcyjnym wobec zamieszczenia go w rozporządzeniu, a nie w ustawie i jego przekroczenie nie powoduje wygaśnięcia skierowania na badania lekarskie osoby spełniające przesłanki określone w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tej mierze istnieje już ugruntowane orzecznictwo nie tylko wojewódzkich sądów administracyjnych ale i Naczelnego Sądu Administracyjnego, cytowane w odpowiedzi na skargę. Dlatego też te okoliczności spowodowały, iż skarga jako niezasadna została oddalona na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).