II SA/Go 502/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-11-28
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Maria Bohdanowicz, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie części dotacji przez stowarzyszenie innemu podmiotowi, bez wyraźnego zapisu w umowie, stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, zwłaszcza w kontekście przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu i nie sporządziły wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Brak było również analizy możliwości zlecenia realizacji zadania innemu podmiotowi na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Sportowe otrzymało dotację na realizację zadania publicznego. Część dotacji zostało przekazane innemu stowarzyszeniu. Organy administracji uznały to za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i nakazały zwrot części środków. Stowarzyszenie wniosło skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] roku nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 4417 (cztery tysiące czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. .
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 roku, nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] w przedmiocie zobowiązania Stowarzyszenia Sportowego [...] do zwrotu kwoty 88.054,43 złote z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowej, stanowiącej cześć dotacji przyznanej w kwocie 100.000,00 złotych na realizację zadania publicznego, tj. objęcie szkoleniem w zakresie gry w piłkę siatkową dzieci, młodzieży i dorosłych z terenu Gminy, organizację zawodów
i przygotowanie do rozgrywek sportowych, propagowanie współzawodnictwa sportowego, na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2011 roku, jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W ramach ogłoszonego konkursu przez Gminę, Stowarzyszenie Sportowe [...] złożyło ofertę realizacji zadania publicznego na zadanie wspierania i upowszechniania kultury fizycznej, tj. objęcie szkoleniem w zakresie gry w piłkę siatkową dzieci, młodzieży i dorosłych z terenu Gminy, organizację zawodów, propagowanie współzawodnictwa sportowego. Zarówno w ofercie, jak i dołączonej do oferty, stanowiących integralną jej część, harmonogramie realizacji zadania, jak i kosztorysie nie zawarto ustaleń, z których by wynikało, że Stowarzyszenie planowało realizację całości lub części zadania publicznego objętego ofertą w drodze wsparcia poprzez powierzenie jego realizacji innemu podmiotowi czy organizacji pozarządowej. Stowarzyszenie przedłożyło również informację ze starostwa powiatowego, z której wynikało, że jako stowarzyszenie sportowe jest zarejestrowane od [...] kwietnia 2004 roku, działającym początkowo na podstawie ustawy o kulturze fizycznej, a następnie na podstawie ustawy o sporcie.
W dniu [...] lipca 2011 roku została podpisana umowa o wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej pomiędzy Gminą a Stowarzyszeniem Sportowym [...]. Zgodnie z § 1 umowy zleceniodawca (Gmina) zleciła zleceniobiorcy (Stowarzyszeniu Sportowemu [...]) zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie ( Dz. U. z 2010r., Nr 234, poz. 1536) realizację zadania publicznego pod tytułem: objęcie szkoleniem w zakresie gry w piłkę siatkową dzieci, młodzieży i dorosłych z terenu Gminy, organizację zawodów propagowanie współzawodnictwa sportowego, określonego szczegółowo w ofercie złożonej przez zleceniobiorcę, a zleceniobiorca zobowiązał się wykonać zadanie publiczne w zakresie i na warunkach określonych w umowie. Okres w trakcie, którego zadanie miało być zrealizowane określono od [...] lipca 2011 roku do [...] grudnia 2011 roku. Zleceniodawca zobowiązał się przekazać na realizację zadania dotację w wysokości 100.000 złotych. Natomiast zleceniobiorca zobowiązał się do przekazania na realizację zadania z własnych środków finansowych kwotę 33.730 złotych oraz wkład osobowy o wartości 2.800 złotych. Zgodnie z § 5 umowy do zamówień dostawy, usługi i roboty budowlane, opłacanych ze środków pochodzących z dotacji miały mieć zastosowanie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2010r., Nr 113, poz. 759 ze zm.). Zleceniobiorca był zobowiązany do prowadzenia wyodrębnionej dokumentacji finansowo- księgowej i ewidencji księgowej zadania publicznego, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 29 września 2994 roku o rachunkowości (tj. Dz. U. z 2009r., Nr 152, poz. 1223 ze zm.), w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych. W umowie nałożono nadto na zleceniobiorcę obowiązek informowania, że zadanie jest realizowane ze środków otrzymanych od zleceniodawcy, przewidziano możliwość przeprowadzania kontroli w zakresie prawidłowości wykonania zadania publicznego, obowiązku składania sprawozdania częściowego z realizacji zadania, jak i końcowego. W § 11 umowy określono sytuację, w jakich zleceniobiorca jest obowiązany zwrócić przekazane w ramach dotacji środki finansowe. W kolejnych punktach umowy określono przesłanki rozwiązania umowy przez strony, odstąpienia od umowy przez zleceniobiorcę i rozwiązania umowy przez zleceniodawcę. Zgodnie z § 16 umowy wszelkie zmiany, uzupełnienia i oświadczenia składane w związku z umową wymagały pod rygorem nieważności zawarcia w formie pisemnej aneksu. W umowie nie zawarto postanowień dotyczących w zakresie wykonania części zadania publicznego objętego umową przez podwykonawcę.
Dotację objętą umową przekazano na rzecz Stowarzyszenia Sportowego [...] w dniu 7 lipca 2011 roku.
W dniu [...] sierpnia 2011 roku zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego Stowarzyszenie o nazwie Klub [...].
Na Walnym Zgromadzeniu Stowarzyszenia Sportowego [...], które odbyło się w dniu [...] sierpnia 2011 roku podjęto uchwałę w przedmiocie przekazania wszystkich praw i obowiązków stowarzyszenia w tym majątkowych i niemajątkowych na rzecz Stowarzyszenia Klub [...]. Natomiast na Walnym Zgromadzeniu Stowarzyszenia Klub [...], które odbyło się w dniu [...] sierpnia 2011 roku podjęto uchwałę numer [...], zgodnie z którą przejęto od Stowarzyszenia Sportowego [...] – strony umowy z Gminą wszelkie prawa i obowiązki tego stowarzyszenia. Powyższe uchwały zostały przekazane przez Stowarzyszenie Sportowe [...] do wiadomości zleceniodawcy – Gminie w dniu [...] grudnia 2011 roku. W piśmie, do którego załączono powyższe uchwały, zawarto jednocześnie wniosek o dokonanie zmian w umowie z dnia [...] lipca 2011 roku i zawarcie aneksu do umowy.
Z otrzymanych środków w ramach dotacji Stowarzyszenie Sportowe [...] przekazało do wykorzystania nowo powstałemu Stowarzyszeniu Klub [...] kwotę 69.900złotych. Natomiast kwota 30.100 złotych została wydatkowana bezpośrednio przez Stowarzyszenie Sportowe [...].
W dniu [...] grudnia 2011 roku komisja powołana przez Burmistrza przeprowadziła w siedzibie Stowarzyszenia Sportowego [...] kontrolę, której celem było sprawdzenie prawidłowości przebiegu realizacji zadania objętego umową z dnia [...] lipca 2011 roku w przedmiocie realizacji zadania publicznego w zakresie wspierania i upowszechniania kultury fizycznej. Kontrolę przeprowadzono w oparciu o dokumenty przedłożone przez Stowarzyszenie Sportowe w dniu kontroli oraz dokumenty przedłożone na żądanie komisji w dniu [...] grudniu 2011 roku.
W sporządzonym protokole z przebiegu kontroli stwierdzono między innymi,
że umowy o dzieło z trenerem klubu, umowy stypendialne z zawodnikami, umowa
z księgową poza umowami o dzieło zawartymi z J.B. i P.R. zostały zawarte z Klubem [...], a nie z Stowarzyszeniem Sportowym [...]. Ponadto dwie umowy stypendialne zostały zawarte z zawodnikami zamieszkałymi poza terenem Gminy. Stwierdzono, że łączna kwota uznanych wydatków poniesionych przez Stowarzyszenie Sportowe [...] na realizację zadania objętego umową zamyka się w kwocie 11.945,57 złotych. Poddano również analizie faktury przedstawiające wydatki poniesione na zadania objęte umową z dnia [...] lipca 2011 roku, gdzie nabywcą towaru lub usługi było Stowarzyszenie Klub [...], a przedstawione w trakcie kontroli przez Stowarzyszenie Sportowe [...]. Ustalono, że nabyte towary i usługi przez powyższe stowarzyszenie zamyka się w kwocie 58.699,59 złotych. W sporządzonym protokole stwierdzono nadto, że ewidencja księgowa prowadzona była nierzetelnie i nie odzwierciedlała operacji księgowych dokonanych przez Stowarzyszenie Sportowe [...]. Świadczy o tym brak zaksięgowania na koncie "usługi obce" rachunku wystawionego przez Stowarzyszenie Klub [...] dla Stowarzyszenia Sportowego [...] na kwotę 70.000 złotych, chociaż taki rachunek znajduje się w dokumentach przedstawionych do kontroli. Zgodnie z tym rachunkiem Stowarzyszenie Sportowe [...] kupiło od Stowarzyszenie Klub [...] usługę w postaci prowadzenia szkolenia oraz rozgrywek w piłkę siatkową dzieci, młodzieży i dorosłych w okresie od września do grudnia 2011 roku.
W ewidencji księgowej brak jest wskazania kont przeciwnych i konta osobistego rozliczenia dotacji, które zdaniem komisji powinno stanowić konto pomocnicze księgi głównej
i obejmować na analityce wszystkie kwoty wydatkowane z dotacji. Nie pozwala to na kontrolę prawidłowości wydatkowania kwot uzyskanych w ramach dotacji. Zdaniem komisji nie znajduje pokrycia w przedłożonych przez Stowarzyszenie Sportowe [...] dowodach stwierdzenie, że samo wydatkowało z przyznanej dotacji kwotę 30.100 złotych. Powołana komisja stwierdziła nadto, że z zawartych umów stypendialnych wynika, że szkoleniem objęto 32 zawodników, w tym 14 seniorów oraz 18 juniorów i kadetów. Dwóch zawodników z grupy seniorów ma jednak, miejsce zamieszkania poza terenem Gminy. W związku z powyższym w zakresie grupy seniorów nie objęto zadaniem pełnej grupy osób, gdyż w ofercie zadeklarowano 14 seniorów. Natomiast z grupy seniorów szkoleniem objęto 18 zawodników, tj. o dwie osoby więcej niż wskazano w ofercie. Doszło więc w jednej grupie do zmniejszenia zakresu realizacji zadania bez powiadomienia Gminy, a w drugiej do zwiększenia realizacji zadania. Zdaniem komisji takie zmiany wymagały podpisania stosownego aneksu do umowy z dnia [...] lipca 2011 roku.
Protokół z przeprowadzonej kontroli doręczono zarówno Burmistrzowi jak i Stowarzyszeniu Sportowemu [...].
W dniu 21 grudnia 2011 roku wpłynęło do Burmistrza pismo, którego autorem było Stowarzyszenie Klub [...], w którym stwierdzono, że Stowarzyszenie Sportowe [...] powierzyło nowo powstałemu klubowi zadanie szkolenia w zakresie piłki siatkowej. Zdaniem autora pisma nastąpiła tylko zmiana nazwy klubu siatkarskiego w celu usprawnienia zarządzania, o czym informowano już w piśmie z dnia [...] listopada 2011 roku, a nadto zgoda na takie działanie było udzielone przez przedstawicieli gminy wcześniej w formie ustnej. Do pisma dołączono wyciągi z konta bankowego, dokumentujące dokonane transakcje finansowe.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 roku Burmistrz zwrócił się do Prezesa Zarządu Stowarzyszenia Sportowego o udzielenie pisemnej odpowiedzi, czy Stowarzyszenie powierzało i w jakiej formie realizację zadania publicznego objętego umową z dnia [...] lipca 2011 roku wiążącej strony i w przypadku odpowiedzi twierdzącej przekazanie wszelkich dokumentów w tej sprawie. Jednocześnie potwierdzono otrzymanie pisma Stowarzyszenia Sportowego noszącego datę [...] listopada 2011 roku, a które wpłynęło do urzędu w dniu 6 grudnia 2011 roku. Natomiast pismem z dnia [...] grudnia 2011 roku zobowiązano Stowarzyszenie Sportowe do przedłożenia ewidencji księgowej prowadzonej w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia [...] września 2011 roku, albowiem dotychczas złożona była prowadzona od [...] września 2011 roku.
W dniu [...] grudnia 2011 roku zostały sporządzone przez organ dwa pisma adresowane do Zarządu Stowarzyszenia Sportowego. W pierwszym piśmie zwrócono się
o złożenie pisemnego oświadczenia na co została wydatkowana kwota stanowiąca różnicę między przyznaną dotacją wynoszącą 100.000 złotych a sumą kwot, tj. 69.900 złotych przekazanych nowo powstałemu Stowarzyszeniu Klub [...] oraz wydatkami udokumentowanymi wymienionymi w tym piśmie fakturami, czy Stowarzyszenie Sportowe [...] prowadzi księgi rachunkowe, w tym wyodrębnioną zgodnie z umową dotacyjną ewidencję księgową, oraz podanie na jakiej podstawie przekazano kwotę 69.900 złotych na rachunek Stowarzyszenia Klub [...]. Natomiast w drugim piśmie noszącym tą samą datę rozwiązano umowę o dotację z dnia [...] lipca 2011 roku ze skutkiem ostatecznym i wezwano do zwrotu kwoty 69.900 złotych wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych. W uzasadnieniu podano, że wyżej wymieniona kwota przyznana w ramach dotacji została, wbrew postanowieniom umowy, przekazana Stowarzyszeniu Klub [...]. Nadto zastrzeżono, że jeżeli dalsza kontrola wykaże, iż kwota nienależnie wykorzystanej dotacji jest większa niż wskazana w niniejszym piśmie Stowarzyszenie Sportowe będzie wezwane o jej zwrot.
W odpowiedzi na pisma organu, Stowarzyszenie Sportowe w piśmie noszącym datę [...] grudnia 2011 roku stwierdziło, że zadanie publiczne objęte umową z dnia [...] lipca 2011 roku zostało w całości zrealizowane. Zawodnicy uczestniczyli i dalej uczestniczą
w rozgrywkach ligowych. Jedynie za zgodą PZPS została zmieniona nazwa klubu. Powierzone zadanie szkolenia zawodników zostało częściowo zrealizowane przez Stowarzyszenie Sportowe [...], a częściowo przez Stowarzyszenie Klub [...]. Do powyższego pisma dołączono rachunek wystawiony przez Klub [...] za przeprowadzenie szkolenia oraz rozgrywek w piłkę siatkową dzieci, młodzieży i dorosłych w okresie od września do grudnia 2011 roku obciążający Stowarzyszenie Sportowe [...] jako nabywcę usługi. Pod pismem tym podpisał się prezes zarządu J.M.. Natomiast pismem z dnia
[...] stycznia 2012 roku pozostali członkowie zarządu potwierdzili informacje zawarte
w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 roku.
W dniu 25 stycznia 2012 roku wpłynęło kolejne pismo Stowarzyszenia Sportowego [...] stanowiące odpowiedź na pismo z dnia [...] grudnia 2011 roku, w którym wskazano, że z całej dotacji [...] wydatkował kwotę 30.100 złotych, z czego faktury potwierdzające realizację zadania złożone w grudniu na kwotę 8.316,54 złotych. Pozostałą część stanowią faktury wystawione na Stowarzyszenie Sportowe [...] w kwocie 5.261,10 złotych oraz kwota 17.991,50 złotych, faktury wystawione na Klub [...], a zapłacone z konta Stowarzyszenia Sportowego [...], co było spowodowane przedłużającą się procedurą otwarcia rachunku bankowego dla Klubu [...]. Jednocześnie w powyższym piśmie stwierdzono, że Stowarzyszenie Sportowe prowadzi księgi rachunkowe ewidencji wydatków związanych z umową dotacji. Potwierdzono również fakt przekazania na rzecz Stowarzyszenia Klub [...] kwoty 69.100 złotych na wykonanie zadania w zakresie szkolenia w zakresie piłki siatkowej dzieci, młodzieży i dorosłych, organizację zawodów i rozgrywek sportowych. Do pisma dołączono dokumenty finansowe potwierdzające powyższe wydatki.
Pismem z dnia [...] października 2012 roku Stowarzyszenie Sportowe [...] zwróciło się do Burmistrza ponownie o rozliczenie umowy z dnia [...] lipca 2011 roku o wsparcie realizacji zadania publicznego. W odpowiedzi na powyższe pismo Burmistrz wezwał Stowarzyszenie do zwrotu części dotacji w wysokości 88.054,43 złotych z odsetkami naliczanymi jak od zaległości podatkowych od dnia [...] stycznia 2012 roku do [...] listopada 2012 roku. W uzasadnieniu powyższego stanowiska stwierdzono, że przeprowadzona kontrola wykazała, że powyższa część dotacji nie została wykorzystana zgodnie z celem. Odnośnie ustaleń uzasadniających wezwanie do zwrotu części dotacji powołano się na ustalenia poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2011 roku, przesyłając jednocześnie dwa egzemplarze sporządzonego z tej kontroli protokołu z prośbą zwrotu jednego po uprzednim jego podpisaniu.
W odpowiedzi na powyższe pismo, Stowarzyszenie Sportowe zwróciło się
z wnioskiem o zmianę decyzji dotyczącej zwrotu części dotacji. Podtrzymano argumentację zawartą w poprzednio składanych pismach wskazując, że wszystkie środki pochodzące
z dotacji zostały już rozdysponowane. Podkreślono, że stowarzyszenie nie posiada aktualnie żadnych środków finansowych ani żadnego innego majątku.
W dniu [...] stycznia 2013 roku Burmistrz wydał decyzję nr [...], w której na podstawie art. 61 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r., nr 157, poz. 1240 ze zm.), zobowiązano Stowarzyszenie do zwrotu kwoty 88.054,43 złote wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych jako części przyznanej dotacji w kwocie 100.000 złotych wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu [...] grudnia 2011 roku zespół kontrolny upoważniony przez Burmistrza przeprowadził w siedzibie Stowarzyszenia Sportowego [...] kontrolę obejmującą ocenę prawidłowości wykorzystania dotacji na realizację zadania publicznego - objęcia szkoleniem w zakresie gry w piłkę siatkową dzieci, młodzieży i dorosłych z terenu Gminy, organizacją zawodów i przygotowanie do rozgrywek sportowych, propagowanie współzawodnictwa sportowego. Ustalenia kontrolne zawarto w protokole z dnia [...] września 2012 roku. W wyniku kontroli ustalono, że zgodnie z umową [...] z dnia [...] lipca 2011 roku na rzecz Stowarzyszenia Sportowego [...] została przekazana dotacja z przeznaczeniem na realizację w/w zadania w kwocie 100.000 zł,
w jednej transzy w dniu [...] lipca 2011 roku. Środki dotacyjne w wysokości 88.054,43 zł zostały wykorzystane przez MOSIW niezgodnie z przeznaczeniem. Organ przytoczył treść art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych i wskazał, iż pomimo wezwania do zwrotu kwoty 69.900,00 zł z dnia [...] grudnia 2011 roku oraz ustaleń wynikających
z protokołu kontroli przekazanego Stowarzyszeniu Sportowemu [...] w dniu [...] listopada 2012 roku, jak również wezwania do zwrotu z dnia [...] listopada 2012 roku, do dnia wydania niniejszej decyzji zwrot dotacji wraz z odsetkami nie nastąpił. Wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych określa Minister Finansów obwieszczeniem w sprawie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
Od decyzji w ustawowym terminie odwołało się Stowarzyszenie Sportowe [...] i wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu podało, że częściowa zmiana wykonawcy w/w zadania na KS [...] spowodowana była awansem sekcji piłki siatkowej do drugiej ligi i koniecznością przekazania części powierzonego zadania nowo powstałemu klubowi KS [...]. Zaistniała sytuacja nie została pisemnie sformalizowana. Wszystkie postawione w umowie cele zostały zrealizowane. Stowarzyszenie prowadząc rozgrywki ligowe, szkolenie dzieci i młodzieży nie przeznaczyło żadnej kwoty dotacji na inny cel niż realizacja zadania publicznego. Stowarzyszenie nie ma żadnych zaległości płatniczych związanych ze swoją działalnością. Zgodnie z punktem 14 umowy Burmistrz może skorzystać z prawa zerwania umowy w razie powierzenia wykonywania zadania osobie trzeciej, czyli Klubowi [...]. Praktycznie od samego początku okoliczność powierzenia wykonania zadania Klubowi [...] była znana pracownikom Urzędu Miasta i mogli powiadomić Stowarzyszenie o nieprawidłowościach w momencie zaistnienia sytuacji.
Decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2013 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] w przedmiocie zobowiązania Stowarzyszenia Sportowego [...] do zwrotu kwoty 88.054,43 złote z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowej, stanowiącej cześć dotacji przyznanej w kwocie 100.000,00 złotych na realizację zadania publicznego, tj. objęcie szkoleniem w zakresie gry w piłkę siatkową dzieci, młodzieży i dorosłych z terenu Gminy, organizację zawodów i przygotowanie do rozgrywek sportowych, propagowanie współzawodnictwa sportowego, na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2011 roku, jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że podstawę prawną żądania zwrotu części dotacji stanowi przepis art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie
z tym przepisem dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, które uzasadniają zwrot dotacji lub jej części. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie Sportowe [...] wykorzystało cześć dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, a zatem niezgodnie z celem, na jaki została zawarta umowa. Na cel umowy składa się bowiem nie tylko realizacja określonego przedmiotu umowy, ale także realizacja go przez określony w umowie podmiot. W świetle umowy z dnia [...] lipca 2011 roku zadanie publiczne w zakresie szkolenia w zakresie piłki siatkowej dzieci, młodzieży i dorosłych z terenu Gminy miał wykonać [...]. Umowa nie przewidywała możliwości zrealizowania zadania przez inny podmiot. Tym samym przekazanie części dotacji w kwocie 69.900 złotych Stowarzyszeniu Klub [...] na realizację zadania publicznego objętego umową stanowiło naruszenie jej warunków i w konsekwencji przyjęcie, że została ona wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Nadto organ stwierdził, że analiza przedstawionych przez [...] faktur i dokumentacji, jak i protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2011 roku pozwala stwierdzić, że również kwota 18.154,43 złote nie została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem. Tym samym zobowiązanie przez organ I instancji Stowarzyszenia Sportowego [...] do zwrotu kwoty 88.054,43 złote wraz z odsetkami naliczanymi jak od zaległości podatkowych należy uznać za uzasadnione. Jednocześnie stwierdzono, że nie zastosowanie przez organ I instancji wymogu wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie
z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział
w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań nie miało wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Ustalenia organu zostały oparte wyłącznie na znanym stronie materiale dowodowym w postaci przedłożonych przez nią dokumentów i protokołu
z przeprowadzonej kontroli.
W złożonej przez Stowarzyszenie Sportowe [...] skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] kwietnia 2013 roku utrzymującej w całości w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] stycznia 2013 roku zobowiązujące Stowarzyszenie do zwrotu części dotacji w wysokości 88.054,43 złote wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżący wykorzystał cześć dotacji w wysokości 69.900 złotych niezgodnie z przeznaczeniem, przekazując tę kwotę Stowarzyszeniu Klub [...], mimo braku zapisu w umowie z dnia [...] lipca 2011 roku uprawniającego do zrealizowania zadania publicznego przez inny podmiot, pomimo faktu, że możliwość taką przewiduje wprost przepis art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (tj. Dz.U. z 2010r., nr 234, poz. 1536 ze zm.). Nadto podniesiono zarzut naruszenia art. 16 ust. 7 w/w ustawy w związku z § 1 pkt 1 umowy
z dnia [...] lipca 2011 roku poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przez organy orzekające, regulacji prawnej uprawniającej organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy, z którymi organ administracji publicznej zawarł umowę o wsparcie realizacji publicznego, do zlecania realizacji zadania publicznego wybranym,
w sposób zapewniający jawność i uczciwą konkurencję organizacjom pozarządowym lub podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3, nie będącymi stronami tej umowy, a w oparciu
o który to przepis skarżący wybrał Stowarzyszenie Klub [...] do realizacji zadania objętego umową. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia przepisów postępowania:
– art. 138 § 1 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na doprecyzowaniu przez organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji stanu faktycznego do stanu prawnego co nie wynikało w żaden sposób z decyzji organu I instancji,
– naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącego czynnego udziału na każdym etapie postępowania,
– art. 8, 9, 10, i 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a poprzez uchybienie obowiązku przeprowadzenia postępowania w sposób, który zapewniłby zaufanie skarżącego do władzy publicznej i naruszenie tym samym zasady przekonywania – decyzje obu organów są arbitralne, nie uwzględniające stanowiska skarżącego,
– naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego polegającego na niewyczerpaniu wszelkich możliwości zebrania dokumentów oraz nieprawidłową ich analizę,
– naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego
i prawnego decyzji.
Nadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego,
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodziło się z zarzutem skarżącego, iż w zaskarżonej decyzji pominięto regulację zawartą w art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zdaniem organu to uchybienie nie miało jednak wpłynęło na treść samego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego przepisu zlecenie przez organizacje pozarządowe lub podmioty, z którymi organ administracji publicznej zawarł umowę o wsparcie realizacji zadania publicznego innym organizacjom pozarządowym lub podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy jest możliwe, lecz tylko w przypadku zapewnienia jawności i uczciwości konkurencji przy ich wyborze. Zlecenie przez skarżącego realizacji zadania publicznego – objęcia szkoleniem w zakresie gry w piłkę siatkową dzieci, młodzieży i dorosłych z terenu Gminy, organizację zawodów i przygotowanie do rozgrywek sportowych, propagowanie współzawodnictwa sportowego Stowarzyszeniu Klub [...] nie nastąpiło w sposób zapewniający jawność i uczciwość konkurencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca
2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kierując się wskazaniami kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zasadności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast skarga podlega oddaleniu w przypadku uznania przez sąd,
że zaskarżona decyzja lub postanowienie pozostaje w zgodności z przepisami prawa materialnego, a także nie narusza przepisów prawa procesowego w stopniu nakazującym jej wzruszenie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja nakazując skarżącemu zwrot części dotacji (tj. kwoty 88.054, 43 złotych z ogólnej otrzymanej dotacji w wysokości 100.000 złotych), jaką otrzymał na realizację zadania publicznego, jakim było szkolenie
w zakresie gry w piłkę siatkową dzieci, młodzieży i dorosłych z terenu Gminy, organizację zawodów i przygotowanie do rozgrywek sportowych oraz propagowanie współzawodnictwa sportowego.
Kwoty dotacji podlegających zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) są środkami publicznymi stanowiącymi nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno- prawnym w rozumieniu art. 60 cytowanej ustawy.
Nałożenie na beneficjenta obowiązku zwrotu dotacji w całości lub w części następuje w drodze decyzji, a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie,
że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie, lub nadmiernej wysokości, które to przesłanki są określone w art. 252 ustawy o finansach publicznych. Decyzje w przedmiocie nakazania zwrotu całości lub części dotacji podlegają reżimowi określonemu w art. 60 -67 ustawy o finansach publicznych.
W przepisie art. 67 tejże ustawy ustawodawca stwierdził, że do spraw dotyczących należności określonych w art. 60 (a więc również kwot dotacji podlegających zwrotowi
w przypadkach określonych w tej ustawie), a nie uregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej k.p.a.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że do postępowań związanych
z rozpatrywaniem nałożenia na podmiot obowiązku zwrotu otrzymanej dotacji stosuje się między innymi przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przebiegu tego postępowania, przeprowadzania dowodów, udziału stron w postepowaniu, przepisy dotyczące wydawania decyzji, w tym przepisu art. 107 k.p.a. określającego co taka decyzja winna zawierać i jakim wymogom winno odpowiadać uzasadnienie decyzji. W toku tego postępowania organ administracji publicznej winien zapewnić realizację wszystkich ogólnych zasad określonych w art. 6-16 k.p.a., w tym zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7), zasady czynnego udziału stron
w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) zasady przekonywania (art. 11 k.p.a).
Dokonując analizy akt sprawy administracyjnej, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone przez organy pierwszej jak i drugiej instancji z zachowaniem wszystkich wymogów stawianych przez kodeks postępowania administracyjnego.
Należy za zasadny uznać zarzut naruszenia przez organy art. 107 § 3 k.p.a. określającego, jakim wymogom winno odpowiadać uzasadnienie wydanej decyzji. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Funkcją uzasadnienia jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Zadaniem uzasadnienia decyzji jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. Winno być ono skonstruowane w sposób umożliwiający realizację ogólnej zasady przekonywania określonej w art. 11 k.pa. Równocześnie uzasadnienie powinno umożliwiać organowi nadzoru i sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, co ma istotne znaczenie zwłaszcza przy ocenie prawidłowości decyzji o charakterze uznaniowym,
u podstaw których legło zastosowanie przepisów zawierających zwroty niedookreślone lub klauzule generalne, czyli przesłanek określonych ogólnymi pojęciami. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Sporządzenie uzasadnienia zgodnie
z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a ma również na celu wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy administracji publicznej w toku załatwiania sprawy. Strony mają bowiem prawo znać argumenty i przesłanki jakimi się kierował organ podejmując decyzję. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z rozstrzygnięciem organu, zarówno w odwołaniu jak i w skardze do Sądu.
Zarówno uzasadnienie decyzji organu I instancji jak i organu odwoławczego nie odpowiadają warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu należało bowiem wskazać nie tylko podstawę prawną rozstrzygnięcia i przytoczyć treść tych przepisów
(co w zaskarżonej decyzji uczyniono), ale także wskazać okoliczności, fakty stanowiące podstawę przyjęcia, że przesłanki te zostały w niniejszej sprawie spełnione, wskazać na podstawie, jakich dowodów ustalono te okoliczności, jakim dowodom i dlaczego odmówiono przymiotu wiarygodności. Ma to szczególne znaczenie w niniejszej sprawie
z jednej strony z uwagi na sposób określenia przez ustawodawcę przesłanek, uzasadniających nakazanie beneficjentowi dotacji jej zwrot, a z drugiej strony z uwagi na fakt, że skarżący od samego początku toczącego się postępowania stał na stanowisku,
że dotację wykorzystał zgodnie z celem i nie naruszył warunków umowy z dnia [...] lipca 20011 roku o wsparcie realizacji zadania publicznego. Zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i uzasadnieniu decyzji organu I instancji pominięto kwestię możliwości powierzenia przez skarżącego innemu podmiotowi wykonania całego lub części zadania publicznego, a którą to możliwość przewiduje art. 16 ust. 7 ustawy z dnia
24 kwietnia 2003 roku o działalności publicznej i o wolontariacie (tj. Dz.U. z 2010r., nr 234, poz. 1536 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organizacja pozarządowa oraz podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3 tejże ustawy, z którymi organ administracji publicznej zawarł umowę, o której mowa w ust. 1 tego artykułu (tj. umowę o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego) mogą zlecić realizację zadania publicznego wybranym, w sposób zapewniający jawność i uczciwą konkurencję organizacjom pozarządowym lub podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3, niebędącym stronami umowy, odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie zadania publicznego. W tym miejscu należy zauważyć, że umowa z dnia [...] lipca 2011 roku o wsparcie realizacji zadania publicznego nie zawierała ustaleń, które by w sposób jednoznaczny wykluczały możliwość skorzystania przez skarżącego z instytucji określonej w art. 16 ust. 7 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Nadto zgodnie z treścią § 1 umowy zleceniodawca (Gmina) zleciła zleceniobiorcy (Stowarzyszeniu Sportowemu [...]) realizację zadania publicznego określonego w tej umowie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z treści umowy nie wynika, że jej strony wyłączyły możliwość zlecenia przez zleceniobiorcę, w oparciu o art. 16 ust. 7 ustawy, powierzenia innemu właściwemu podmiotowi wykonania całości lub części zadania publicznego objętego umową. O wyłączeniu możliwości zlecenia przez zleceniobiorcę innemu podmiotowi wykonania całości lub części zadania objętego umową, nie może świadczyć fakt nie zawarcia w umowie postanowień regulujących tę kwestię. Skoro ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności publicznej i o wolontariacie taką sytuację dopuszcza, tym samym strona skarżąca mogła z tej możliwości skorzystać, oczywiście przy spełnieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 16 ust. 7 ustawy. Powyższe rozważania są w niniejszej sprawie o tyle istotne, że organ winien w uzasadnieniu decyzji odnieść się do faktu skorzystania przez skarżącego z możliwości zlecenia wykonania zadania publicznego innemu podmiotowi zwłaszcza, że skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji w organu I instancji oraz w skardze złożonej do sądu administracyjnego powyższą okoliczność podnosił jako zarzut. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia się do powyższego zarzutu i jego oceny. Z uwagi na znaczenie tego zarzutu, organ winien dokonać jego rozważenia w uzasadnieniu decyzji. W przypadku stwierdzenia, że co do zasady skarżący mógł skorzystać przy realizacji zadania publicznego z "zastępstwa", a nie zachowaniu kryteriów jego wyboru określonych w art. 16 ust. 7 (czy to zlecenie podmiotowi nie spełniającemu przesłanki określone w art. 3 ust. 3 ustawy, czy też nie zachowanie jawności i uczciwości konkurencji przy wyborze), organ winien wskazać, nie tylko jakie przesłanki, warunki w tym zakresie zostały naruszone, ale jakie okoliczności potwierdzają powyższe, na czym konkretnie polegało naruszenie jawności i uczciwości wyboru i jakie za tym przemawiają ustalenia co do faktów. Takich ustaleń brak jest nie tylko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ale także w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Tym samym zaskarżona decyzja w tej części nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Nie konwaliduje powyższego braku ustosunkowanie się do powyższego zarzutu przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, jeżeli zarzut ten był zgłoszony już
w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jak wyżej wskazano braki uzasadnienia, a w szczególności nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia uniemożliwia stronie pełną obronę słusznych interesów oraz prowadzenia merytorycznej polemiki
z rozstrzygnięciem w drodze skargi.
Organ odwoławczy nie uzasadnił w sposób wyczerpujący, spełniający wymogi
art. 107 § 3 k.p.a. stanowiska w części dotyczącej zwrotu części dotacji w wysokości 18.154,43 złotych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono jedynie w sposób bardzo ogólny, że analiza przedstawionych przez skarżącego faktur i dokumentacji, jak
i również z protokołu kontroli numer [...] dotyczącego realizacji zadania publicznego przez [...] pozwala stwierdzić, że ta cześć dotacji nie została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem. Podniesiono również, że skarżący został z tym protokołem zapoznany. Sam fakt, że strona skarżąca została zapoznana z protokołem z przeprowadzonej kontroli nie oznacza, że zgadza się z ustaleniami w nim zawartymi, a w szczególności
z wnioskami końcowymi. Należy zwrócić uwagę, że strona składając kolejne pisma już po doręczeniu protokołu, kwestionowała jego ustalenia twierdząc, że udzielona dotacja została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem. Protokół z przeprowadzonej kontroli jest jednym z dowodów przeprowadzonych w trakcie postępowania administracyjnego związanego z nakazaniem zwrotu części dotacji. Nie może on zastępować uzasadnienia,
a jedynie stanowić jeden z dowodów stanowiących podstawę dokonanych ustaleń, a więc winien zostać jak każdy dowód poddany ocenie. Dowody zebrane w sprawie, a zwłaszcza dokumenty urzędowe, nie mogą zastępować uzasadnienia decyzji. Organ administracji, uzasadniając decyzję, może powołać się na dowody zebrane w sprawie, jednakże nie zwalnia to go z obowiązku przedstawienia własnego stanowiska w sprawie i podania motywów tego stanowiska. Organ winien w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazać, jakie wydatki poniesione przez skarżącego składają się na powyższą kwotę i dlaczego organ uznał, że nie zostały one wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem. Przepisy k.p.a. nie zawierają unormowań, które pozwalałby na zastąpienie części uzasadnienia poprzez ogólne odwołanie się do ustaleń zawartych w innym dokumencie. Należy podkreślić,
że zgodnie z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu (w niniejszej sprawie organy przedstawiły jedynie swoje stanowisko bez jego dokładnego umotywowania ), jeżeli w toku postępowania strona podniosła zarzut zapatrując się na faktyczną i prawną ocenę sprawy odmiennie niż organ administracji publicznej. Skoro ze stanowiska strony wyrażanego
w toku postępowania wynika, że przyjęte przez organ przesłanki faktyczne i prawne, jak również ocena dowodów, budzą zastrzeżenia stron, w uzasadnieniu decyzji winno zostać zawarte rozstrzygnięcie odnośnie tych wątpliwości. Skarżący jeszcze w pismach składanych przed wydaniem decyzji, jak i w odwołaniu zgłaszał zastrzeżenia co do stanowiska organu. Mimo to organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wypowiedział się co do stanowiska zajmowanego przez skarżącego.
Brak jest natomiast podstaw do uwzględnia zarzutów dotyczących naruszenia art. 10 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo wypowiedzenia się co do zebranego materiału faktycznego
i prawnego zgromadzonego w sprawie, które będzie podstawą do podjęcia decyzji, jest szczególnym uprawnieniem strony. Ma ono zapewnić stronie rzeczywistą możliwość ochrony jej interesu prawnego. Zgodnie z treścią art. 10 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego lub ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Zgodnie natomiast
§ 3 organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyn odstąpienia od zasady określonej w § 1. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych organ I instancji nie zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie zachodziły okoliczności określone w art. 10 § 2 k.p.a uzasadniające odstąpienia od tej zasady. Nie utrwalił w drodze adnotacji przyczyn odstąpienia od tej zasady. Tym samym należy stwierdzić, że organ naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie należy zauważyć, że skarżący powołując się na naruszenie tej zasady nie wskazał, jaki wywarło wpływ powyższe uchybienie. Strona skarżąca nie wskazała, jakich konkretnie wskazanych czynności procesowych z tego powodu nie dokonała (w tym jakich wniosków dowodowych nie złożyła) oraz jaki był wpływ tego rozstrzygnięcia na wynik sprawy. Tym samym w tej części brak jest podstaw do przyjęcia, że powyższe naruszenie prawa należy zakwalifikować jako naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a więc jako spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt b p.p.s.a. Należy jednak zaznaczyć, że rozpatrując ponownie sprawę organ administracji publicznej winien zastosować się do zasady określonej w art. 10 k.p.a.
Brak jest również podstawy do uznania za zasadny zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ obowiązku do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw lub obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Z pism adresowanych przez organ do skarżącego wynika, jaki był cel prowadzonego postępowania (wyjaśnienie czy dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem). Dotyczy to zarówno pism w których skarżącego wzywano przedłożenie określonych dokumentów jaki i złożenia wyjaśnień. Skarżący powołując się w skardze na naruszenie powyższego przepisu nie wskazał na okoliczności związane z przebiegiem postępowania, które pozwoliłyby na uznanie tego zarzutu za zasadny.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. W oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a zasądzono na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, które obejmują zwrot wpisu w wysokości 800 złotych, opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa
w wysokości 17 zł oraz koszty związane z udziałem pełnomocnika w sprawie w wysokości 3600 złotych ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1a w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Przejmując sprawę do ponownego organ winien wyjaśnić sprawę w kwestii dotyczącej zlecenia przez skarżącego realizacji zadania publicznego objętego umową, zawartą w dniu [...] lipca 2011 roku Stowarzyszeniu Klub [...], czy skarżący z uwagi na unormowania zawarte w art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz z uwagi na warunki umowy, mógł z takiej możliwości skorzystać, czy dokonując takiego zlecenia wybierając określony podmiot dokonał tego w sposób zapewniający jawność i uczciwą konkurencję w rozumieniu cytowanego przepisu, jakie konkretne wydatki poniesione przez skarżącego zostały zakwalifikowane przez organ jako wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem dotacji. Wydając ponownie decyzję nakładającą na skarżącego obowiązek zwrotu określonej części dotacji winien sporządzić jej uzasadnienie z zachowaniem wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., w sposób zapewniający realizację celów uzasadnienia, o których mowa w niniejszym uzasadnieniu. Nadto organ obowiązany jest zgodnie z treścią art. 10 k.p.a. zapewnić skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło