II SA/Go 503/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-12-17
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej może naliczyć opłatę za czynności związane z zapobiegawczym nadzorem sanitarnym (uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy), jeśli postępowanie w sprawie uzgodnienia zostało zakończone uchyleniem postanowień organów obu instancji przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że po uchyleniu przez sąd prawomocnym wyrokiem postanowień organów obu instancji w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, przestała istnieć podstawa prawna do pobrania opłaty za czynności związane z zapobiegawczym nadzorem sanitarnym. Opłaty te stały się nienależne, ponieważ czynności, za które zostały naliczone, były prowadzone w postępowaniu niezgodnym z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty za czynności związane z zapobiegawczym nadzorem sanitarnym, polegające na uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji odmówił uzgodnienia, a organ II instancji utrzymał to postanowienie w mocy. Następnie organ I instancji wydał decyzję nakładającą na inwestora opłatę w wysokości 526 zł za czynności związane z nadzorem. Po odwołaniu organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestorka złożyła skargę do WSA, zarzucając m.in. przedwczesne ustalenie opłaty przed zakończeniem postępowania uzgodnieniowego i domniemanie winy. W trakcie postępowania sądowego okazało się, że prawomocnym wyrokiem WSA uchylono postanowienia organów obu instancji dotyczące odmowy uzgodnienia, co było podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji o opłacie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za sprawowanie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego I.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] w [...] nr [...] z dnia [...] r. II.zasądza od [...] na rzecz strony skarżącej B. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r., [...] w [...] (dalej jako: PPIS, organ I instancji) odmówił uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowle budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na części dz. nr [...] w miejscowości [...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. B. M. (dalej jako: skarżąca, strona) działając przez pełnomocnika, złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Powyższe postanowienie, na skutek złożonego od niego zażalenia, zostało postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2025 r. [...] w [...]. (dalej jako: PWIS, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymane w mocy. Postanowienie to zostało następnie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r., znak: [...], organ I instancji zawiadomił stronę, o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako: "K.p.a.", w sprawie ustalenia opłaty za czynności w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, tj. uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na części dz. nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] oraz poinformował stronę, że może w terminie 3 dni od otrzymania zawiadomienia zapoznać się ze zgromadzonym materiałem, wypowiedzieć się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłosić swoje żądania.
W odpowiedzi na ww. pismo pełnomocnik strony wniósł o doręczenie kopii dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania oraz umożliwienie ustosunkowania się co do zebranych materiałów i dowodów w wymienionej sprawie w terminie 7 dni od otrzymania kopii dokumentacji.
W dniu [...] kwietnia PPIS przekazał drogą elektroniczną kopie posiadanych dokumentów w ww. sprawie.
W dniu [...] maja 2025 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...], zobowiązującą stronę do zapłaty kwoty 526,00 zł, jako kosztów za czynności związane ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, tj. uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na części dz. nr [...] w miejscowości [...], gmina [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał m.in. art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416) oraz § 2 - § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz Inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2010 r., Nr 36, poz. 203). Ponadto organ wskazał, że wysokość kosztów została określona zarządzeniem nr [...] w [...] z dnia [...] marca 2024 r. oraz zarządzeniem nr [...] w [...] z dnia [...] maja 2025 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za inne czynności wykonywane w [...] w [...].
Z zaskarżonej decyzji wynikało, że koszty bezpośrednie wyniosły 244,90 zł (w tym: średnie wynagrodzenie pracownika nadzoru według stawki godzinowej ustalonej jako 80,40 zł/godzinę na jednego pracownika, co przy jednym pracowniku i 3 godzinach kontroli dało kwotę 241,20 zł oraz pozostałe koszty, na które składały się koszty materiałowe w wysokości 3,70 zł). Koszty pośrednie wyniosły 281,40 zł (w tym średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi w kwocie 31,80 zł, koszty usług pocztowych: koszt wysłania 21 listów poleconych zpo w kwocie 247,80 zł, koszty zużytej energii elektrycznej, gazu, wody w kwocie 1,80 zł). Łącznie dało to kwotę 526,30 zł, a po zaokrągleniu do pełnego złotego kwotę 526,00 zł.
Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, organ II instancji decyzją z dnia [...] lipca 2025 r., [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odstąpienie od pobrania opłaty odnosi się do sytuacji, w której w wyniku badań nie stwierdzono naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych i dotyczy to wyłącznie czynności wchodzących w zakres bieżącego nadzoru sanitarnego. Natomiast za czynności wykonywane w ramach nadzoru zapobiegawczego, a do takich należy uzgodnienie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, pobiera się opłaty, niezależnie od faktu stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Podkreślił przy tym, że przepis nakazuje pobieranie opłat nie tylko za badanie laboratoryjne, ale również za inne czynności przeprowadzane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W ocenie organu odwoławczego nie ma uzasadnienia zarzut strony, że PPIS jeszcze przed zakończeniem postępowania w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy uznał inwestora za winnego naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych i w konsekwencji zobowiązał do zapłaty naliczonej opłaty za wykonanie czynności kontrolnych w kwocie 526,00 zł. PWIS podkreślił, że postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu ww. decyzji było w momencie wydawania decyzji "opłatowej" już zakończone ostatecznym postanowieniem PWIS z dnia [...] marca 2025 r., [...] Dalej organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wyjaśnił pojęcie "innych czynności" wykonywanych w związku ze sprawowaniem m.in. zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji był uprawniony co do zasady do ustalenia opłaty za czynności związane ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Podkreślił, że opłatę naliczono za czynności kontrolne polegające na analizie przedłożonych z wnioskiem dokumentów, tj. projektu decyzji o warunkach zabudowy, analizy i wyników analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, części graficznej do decyzji o warunkach zabudowy oraz części graficznej do analizy i wyników analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w ww. sprawie. Ponadto przeprowadzano szczegółową analizę zebranych wtoku postępowania dodatkowych informacji, materiałów, a także dowodów w niniejszej sprawie. Dodatkowo korzystano z ogólnodostępnego Systemu Informacji Przestrzennej Urzędu Gminy [...], tj. strony internetowej: [...], dokonując na dostępnej w serwisie mapie analizy oraz pomiarów lokalizacji inwestycji względem cmentarza parafialnego na dz. nr [...] w [...]. Jak wynikało z uzasadnienia zaskarżonej decyzji czas kontroli potrzebny do wykonania ww. czynności wyniósł 3 godziny, czego organ odwoławczy nie kwestionował.
Organ II instancji uznał, że czynności, które podjął PPIS w przedmiotowej sprawie pozostawały w "merytorycznym związku", a więc stanowiły przejaw nadzoru sanitarnego wykonywanego przez organ I instancji.
Następnie odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego generowania przez organ I instancji dodatkowych kosztów pośrednich (wysyłanie listów poleconych zpo) PWIS wskazał, że PPIS przed wydaniem postanowienia z dnia [...] stycznia 2025 r. odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na części dz. nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], przeprowadził dodatkowe czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, które pozwoliły zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 36 § 1 K.p.a. organ I instancji wydał 4 postanowienia zawiadamiające o niezałatwieniu sprawy w terminie, które należało doręczyć listem poleconym zpo.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że wysokość kosztów bezpośrednich i pośrednich związanych z wykonaniem czynności przez PPIS została ustalona zarządzeniem nr [...] w [...] z dnia [...]marca 2024 r. oraz zarządzeniem nr [...] w [...] z dnia [...] maja 2025 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za inne czynności wykonywane w [...] w [...].
W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie opłatę ustalono na postawie prawidłowo sporządzonej kalkulacji, w której uwzględniono wszystkie koszty zgodnie z podziałem określonym w przywołanych wyżej przepisach i z uwzględnieniem wszystkich kosztów faktycznie poniesionych przez organ. Z dokumentacji wynikało, iż została ona sporządzona za czynności kontrolne polegające na analizie przedłożonych z wnioskiem dokumentów tj. projektu decyzji o warunkach zabudowy, analizy i wyników analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, części graficznej do decyzji o warunkach zabudowy oraz części graficznej do analizy i wyników analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w ww. sprawie. Ponadto przeprowadzano szczegółową analizę zebranych w toku postępowania dodatkowych informacji, materiałów, a także dowodów w niniejszej sprawie.
Następnie wskazał, że organ I instancji w wyliczeniu kosztów uwzględnił koszty bezpośrednie i pośrednie. Decyzja zobowiązująca do zapłaty kosztów w jego ocenie została wydana na podstawie prawidłowo przywołanych przepisów, a jej uzasadnienie wyjaśniało jednoznacznie za jakie czynności została naliczona opłata i w jaki sposób wyliczono jej wysokość. Treść decyzji jest spójna i logicznie wyjaśnia dlaczego w sprawie nałożono opłatę i jakimi przesłankami kierował się organ prowadzący postępowanie.
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że osobą zobowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych zawartych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest inwestor, czyli w niniejszej sprawie B. M. Zatem to inwestor powinien ponosić opłatę za czynności związane ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Wobec powyższego organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymał ją w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję złożyła B. M., która działając przez pełnomocnika, zarzuciła ww. decyzji:
1. Naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez powielenie błędu organu I instancji i również błędne ustalenie stanu faktycznego, w następstwie dowolną interpretację art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w szczególności poprzez przedwczesne przyjęcie przed zakończeniem postępowania i wydania postanowienia o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych;
2. Błędne uznanie, iż zarzut strony powołany w odwołaniu od decyzji PPIS, że organ I instancji jeszcze przed zakończeniem postępowania administracyjnego w przedmiocie uzgadniania projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy uznał inwestora za winnego naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych nie ma uzasadnienia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy podobnie jak organ I instancji dokonał dowolnej interpretacji art. 36 ust. 1 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w następstwie czego organ I instancji jeszcze przed zakończeniem postępowania w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy uznał inwestora za winnego naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych i w konsekwencji zobowiązał do zapłaty naliczonej opłaty za wykonanie czynności kontrolnych w kwocie 526,00 zł.
Biorąc pod uwagę powyżej przedstawiony argument, skarżąca stwierdziła, iż zarówno organ I instancji dokonując obliczenia kosztów związanych z czynnościami wykonywanymi w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego i następnie wzywając inwestora do ich uiszczenia w terminie 14 dni wyszedł z założenia opartego na domniemaniu winy inwestora. Podobne stanowisko zajął organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2025 r. Zdaniem skarżącej ustalenia oparte na prawdopodobieństwie i domniemaniu oraz na dowolnej interpretacji przepisów są sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że skarga nic nie wnosi nowego do sprawy i stanowi wyraz odmiennego stanowiska skarżącej. Ponadto powołując się na wyrok z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 2602/24, w którym to Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż "W zakresie kosztów "innych czynności" wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z procesem wydania postanowienia lub decyzji administracyjnej, albowiem termin "inne czynności", o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie został ograniczony jedynie do czynności o charakterze badawczym, analityczno-sanitarnym lub kontrolnym, lecz jego zakresem objęto wszelkie czynności (w tym techniczno-procesowe, wyjaśniające, dokumentacyjne), jeżeli tylko wykazują one związek z celami i zakresem wykonywanego nadzoru sanitarnego (np. w postępowaniu incydentalnym zmierzającym do uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych). W wyroku tym Sąd stwierdził ponadto, że "W świetle art. 36 ust. 1 ustawy PIS w zw. z § 3 i § 4 cyt rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. brak jest podstaw do wyłączenia z zakresu "innych czynności podlegających opłacie typowych czynności procesowych związanych z postępowaniem wyjaśniającym (w tym związanych z odbiorem, rozważeniem i oceną całego materiału dowodowego) oraz przygotowaniem, wydaniem i doręczeniem orzeczenia (aktu) administracyjnego, jeżeli wydanie tego orzeczenia (aktu) stanowi formę wykonywania nadzoru sanitarnego".
Pismem z dnia [...] października 2025 r. skarżąca uzupełniła argumentację skargi wskazując na wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w dniu 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Go 313/25 wyroku, którym to uchylił postanowienie PWIS z dnia [...] marca 2025 r., znak: [...] oraz poprzedzające je postanowienie PPIS z dnia [...] stycznia 2025 r., [...], które to było podstawą do wydania zaskarżonej decyzji nr [...] PWIS z dnia [...] lipca 2025 r. Skarżąca podkreśliła, że organy obu instancji jeszcze przed zakończeniem postępowania administracyjnego w przedmiocie uzgadniania projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, uznały inwestora za winnego naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zdaniem WSA w Gorzowie Wielkopolskim uchylone wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2025 r. postanowienia dotyczyły sprawy, która z mocy prawa zakończyła się już wydaniem pozytywnego uzgodnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja PWIS z dnia [...] lipca 2025 r., [...] utrzymująca w mocy decyzję PPIS z dnia [...] maja 2025 r., [...] w przedmiocie opłaty za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, tj. uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na części dz. nr [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. z 2024 r., poz. 416 – dalej jako u.PIS)., zgodnie z którym za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Przepis art. 36 ust. 2 u.PIS. stanowi, że za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań.
W orzecznictwie dominuje pogląd, że w zakresie kosztów "innych czynności" wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z procesem wydania postanowienia lub decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 10 lipca 2025 r., II GSK 2602/24 i cyt tam orzecznictwo, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA), albowiem termin "inne czynności", o którym mowa w art. 36 ust. 1 u.PIS, nie został ograniczony jedynie do czynności o charakterze badawczym, analityczno-sanitarnym lub kontrolnym, lecz jego zakresem objęto wszelkie czynności (w tym techniczno-procesowe, wyjaśniające, dokumentacyjne), jeżeli tylko wykazują one związek z celami i zakresem wykonywanego nadzoru sanitarnego (np. w postępowaniu incydentalnym zmierzającym do uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych).
W rozpoznawanej sprawie istotna jest okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2025 r., II SA/Go 313/25 uchylił postanowienie PWIS z dnia [...] marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o warunkach zabudowy oraz poprzedzające je postanowienie PPIS z dnia [...] stycznia 2025 r., nr [...]. Wyrok ten jest prawomocny. W wyroku tym Sąd stwierdził, że postanowienie odmawiające uzgodnienia przedmiotowej inwestycji zostało wydane po upływie 2 - tygodniowego terminu do jego wydania (art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 – dalej u.p.z.p.) i dlatego brak było podstaw do odmownego uzgodnienia. Sąd wskazał, że tryb uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy przez właściwy organ obarczony jest terminem prawa materialnego, będącym terminem zawitym, a co za tym idzie, nie podlegającym przedłużeniu ani przywróceniu. Po jego upływie organ uzgadniający traci kompetencje do orzekania. W orzecznictwie wskazuje się, że nałożenie opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 u.PIS, jest dopuszczalne dopiero po stwierdzeniu, że doszło do naruszenia wymagań higienicznych i sanitarnych (wyrok NSA z dnia 10 lipca 2025 r., II GSK 2653/24, CBOSA). Decyzję ustalającą opłatę za przeprowadzone czynności kontrolne wydaje się dopiero wtedy, gdy rozstrzygnięcie o samym obowiązku stanie się ostateczne (wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 marca 2017 r., III SA/Kr 115/17, CBOSA).
W niniejszej sprawie wymierzenie w drodze decyzji opłaty za sprawowanie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego było zatem możliwe dopiero po wydaniu ostatecznego postanowienia w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Sądu uchylenie powyższych postanowień oznacza, że brak jest podstaw prawnych do pobrania opłat za inne czynności w rozumieniu art. 36 ust. 1 u.PIS przeprowadzone w postępowaniu w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Niewątpliwie przepis art. 36 ust. 2 u.PIS nie znajduje wprost zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy innej sytuacji. Umożliwia bowiem odstąpienie od opłat za czynności laboratoryjne i inne czynności związane ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Nie oznacza to jednak, że w zaistniałym stanie faktycznym zachodzi podstawa prawna do nałożenia na skarżącą kosztów za inne czynności związane ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, tj. w postępowaniu zmierzającym do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Uchylenie postanowień wydanych w tymże postępowaniu oznacza, że wykonane w jego trakcie czynności i związane z tym koszty (np. wynagrodzenia pracownika nadzoru) nie miały umocowania prawnego. Wymaga podkreślenia, że Sąd w cyt. wyroku stwierdził, że po upływie terminu określonego w art. 53 ust. 5 u.p.z.p. organ uzgadniający traci kompetencje do orzekania. Należy stwierdzić, że po uchyleniu ww. postanowień w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy przestała istnieć podstawa prawna do pobrania opłaty za inne czynności związane ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Uchylenie ww. postanowień oznacza, że nałożone mocą zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji na skarżącą opłaty są nienależne (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 marca 2017 r., III SA/Kr 115/17, CBOSA). Odmienne stanowisko prowadziłoby do skutków prawnych trudnych do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP), czy demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). Skarżąca zostałaby obciążona kosztami powstałymi w procedurze uzgadniania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, które było prowadzone przez organ w sposób niezgodny z prawem, co skutkowało na mocy wskazanego powyżej prawomocnego wyroku tut. Sądu wyeliminowaniem aktów prawnych podjętych w tym postępowaniu z obrotu prawnego. Z powyższych względów Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 36 ust. 1 u.PIS., co oznacza naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Nadto należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie
w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 k.p.a. Z przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wynika zaś w szczególności, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. chodzi o sytuacje, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę do wydania drugiej decyzji. Chodzi o taką zależność, że wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. Termin "w oparciu" użyty w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jest bowiem tożsamy ze zwrotem ‘na podstawie" (zob. wyrok NSA z dnia 10 października 2006 r., II GSK 156/06, Lex nr 276701). W przepisie tym chodzi o sytuację gdy decyzja została oparta na "kompetentnym" rozstrzygnięciu sądu lub innego organu, a rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej. W sprawie nie może budzić wątpliwości, że wydanie zaskarżonej decyzji mogło nastąpić jedynie po wydaniu ostatecznego postanowienia zapadłego w postępowaniu uzgodnieniowym. Po uchyleniu ww. postanowień zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca utraciły swoją podstawę prawną.
Z uwagi na powyższe okoliczności nie było potrzeby ustosunkowania się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a., jak w pkt II sentencji wyroku. Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło