II SA/Go 508/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzją Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych postanawia: 1. zwolnić skarżących od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. 25 września 2008 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek J. M. i J. M. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podali, że na ich dochody składa się świadczenie rentowe J. M. w wysokości 439,43 zł (netto) oraz czynsz z tytułu wynajmowania sklepu w kwocie 396 zł (netto). Skarżący przedłożyli zestawienie wydatków związane z eksploatacją nieruchomości, ubezpieczeniem majątkowym, które miesięcznie wynoszą około 250 zł. Nadto Jolanta M. ponosi koszty leczenia i rehabilitacji. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). J. M. i J. M. na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń udowodnili, iż ich sytuacja majątkowa jest tego rodzaju, że nie w są stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie ma bowiem podstaw do kwestionowania wiarygodności oświadczeń skarżących odnośnie uzyskiwanych dochodów w łącznej wysokości 835,43 zł (netto), ponoszonych wydatków związanych z eksploatacją domu czy nieposiadania oszczędności. Nadto z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż J. M. wymaga stałej opieki i rehabilitacji oraz ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw. W tym stanie rzeczy uzasadniony jest wniosek, iż uzyskiwane środki pozwalają skarżącym jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek J. M. i J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.