II SA/Go 509/23
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2023-11-09
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania dodatku węglowego jest zasadna, jeśli wnioskodawca złożył korektę deklaracji dotyczącą rodzaju paliwa stałego po terminie wskazanym w ustawie, ale organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie rzeczywistego źródła ciepła i rodzaju stosowanego paliwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie sprostały wymogom dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących wnioskodawcy. Nowelizacje ustawy o dodatku węglowym nakładają na organy obowiązek odformalizowania procedury i ustalenia rzeczywistego źródła ciepła oraz rodzaju paliwa, nawet jeśli dane w deklaracji lub wniosku budzą wątpliwości, co wymaga przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła o przyznanie dodatku węglowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że w deklaracji złożonej w czerwcu 2022 r. jako paliwo stałe podano drewno, a korekta z sierpnia 2022 r. dopisująca węgiel została złożona po terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła organom przekłamanie informacji o złożonym oświadczeniu i nieuwzględnienie nowelizacji ustawy, podkreślając, że w kotle na paliwo stałe pali również węglem, a w deklaracji z czerwca podała stan faktyczny z poprzedniego sezonu grzewczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniuna posiedzeniu niejawnymw trybie uproszczonym w dniu 9 listopada2023r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r., nr [...].
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez M.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne
i prawne:
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2022 r., złożonym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r.
w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku węglowego (Dz. U. 2022 poz. 1712), M.M. wystąpiła do Burmistrza o przyznanie dodatku węglowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania ww. dodatku. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podstawa prawna do przyznania dodatku węglowego zawarta jest w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 141 ze zm., dalej ustawa o dodatku węglowym),
a w szczególności w art. 2 w zw. z art. 27g ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r.
o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz centralnej ewidencji emisyjności budynków (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 438 ze zm.). Podczas przeprowadzonego wywiadu oraz na podstawie ustnego oświadczenia strony, ustalono, że lokal mieszkalny strony ogrzewany jest za pomocą kotła na paliwo stałe, w którym jako paliwo jest wykorzystywane jest zarówno drewno jak i węgiel. Jak ustalono natomiast na podstawie deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej przez stronę w dniu 30 czerwca 2022 r., a stanowiącą podstawę wpisu do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r.
o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz centralnej ewidencji emisyjności budynków, jako rodzaj stosowanego paliwa stałego wskazano drewno kawałkowe. Następnie w dniu 30 sierpnia 2022 r. złożono korektę deklaracji w zakresie stosowanego paliwa, dopisując dodatkowo węgiel i paliwa węglopochodne. Powyższa zmiana nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na fakt, że została złożona po 11 sierpnia 2022 r. i dotyczyła tego samego kotła na paliwo stałe, wskazanego w deklaracji z dnia [...] czerwca 2022 r. który nie jest nowo uruchomionym źródłem ciepła lub źródłem spalania paliw zgłoszonych i wpisanych do ewidencji emisyjności budynków. Zmianie uległa bowiem deklaracja jedynie w zakresie stosowanego rodzaju paliwa stałego i dotyczyła tego samego źródła ogrzewania, które wykazane zostało w deklaracji z dnia [...] czerwca 2022 r.
M.M. złożyła od decyzji organu I instancji odwołanie.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się naart. 2 ust. 1, ust.2 i ust. 16 oraz art. 3 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, dokonanych ustaleń faktycznych, motywów rozstrzygnięcia organu
I instancji oraz stanowiska strony Kolegium stwierdziło, żeodwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji uwzględnił w sposób prawidłowy stan faktyczny
i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Poczynione przez organ I instancji ustalenia faktyczne, uwzględniające między innymi zalecenia zawarte w decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2023 r.Kolegium przyjęło jako własne, podobnie jak poczynione w oparciu o te ustalenia ocenę merytoryczną wniosku.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. M.M., wnosząc o jej uchylenie w całości.
W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna
z treścią ustawy o dodatku węglowym, która stanowi, że dodatek należy się gospodarstwom domowym, w których głównym źródłem ogrzewania są kotły na paliwo stałe. Zajmowany przez skarżącą budynek mieszkalny jest ogrzewany za pomocą ponad 40-letniego kotła na paliwo stałe, który jest głównym i jedynym źródłem ogrzewania dużego domu. Skarżąca podkreśliła, że W uzasadnieniu decyzji wydanej przez OPS widnieje zapis: "...,że źródło ogrzewania... jest przystosowane do palenia zarówno drewnem jak i węglem". Jest to przekłamanie podniesione na potrzeby odmownej decyzji. Takiego oświadczenia skarżąca nigdy nie złożyła. W jej obecności nie sporządzano notatki służbowej z przeprowadzonego w dniu [...] marca 2023 r. wywiadu środowiskowego. Został jej tylko podsunięty do podpisania skserowany druk z ustną informacją, że decyzja jest odmowna, i ktoś zadzwoni, gdy będzie gotowa. Kolegium w drugiej decyzji zaprzeczyło pierwszej swojej decyzji, bo oparło się na przekłamaniach zawartych w piśmie Dyrektora OPS. Dyrektor OPS w swoim uzasadnieniu nie uwzględniła nowelizacji ustawy o dodatku węglowym i z braku argumentów na uzasadnienie odmownej decyzji odwołała się do nieaktualnych już danych.
Skarżąca zauważyła również, że wcześniej w pierwszym swoim odwołaniu wyjaśniła, skąd wzięło się dopisanie węgla. Wypełniając natomiast deklarację [...] czerwca 2022 r., podała stan faktyczny z ostatniego sezonu grzewczego. Paliła wówczas drewnem, bo na składach opału nie było węgla. Logicznym jest fakt zdaniem skarżącej, że skoro nie było go w sprzedaży, to nie mogła dokonać jego zakupu. W swojej deklaracji podała stan faktyczny, a nie życzeniowy i wypełniła ją w terminie, co celowo zostało pominięte. Skarżąca podkreśliła nadto, że wypełniając deklarację, zrozumiała pytanie o rodzaj używanego opału w odniesieniu do czasu teraźniejszego, a nie rodzaju kotła, jakim jest ogrzewany dom. Dopiero później, po rozmowach ze znajomymi, doszła do wniosku, że jej obowiązkiem jest uzupełnienie deklaracji, co też uczyniła, mieszcząc się w terminie ustawowym. W poprzednich zaś latach stosowała w piecu jako paliwo zarówno węgiel kamienny, jak i brunatny.
W złożonej odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
W odniesieniu do wniosku strony skarżącej odnotowania wymaga, iż wskazana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Burmistrza z dnia [...] marca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o dodatku węglowym. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3).
Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 9 ustawy o dodatku węglowym, wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (ust. 10), jednakże w takiej sytuacji rozważenia wymagałaby regulacja ust. 15f tego przepisu. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego w dniu 1 września 2022 r., a więc zachowała ustawowy termin do jego złożenia. Na organie spoczywał zatem obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia.
Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw została złożona w dniu 30 czerwca 2022 r., w treści której skarżąca wymieniła jako źródło ciepła: "kocioł na paliwo stałe", a jako rodzaj stosowanego w tymże kotle paliwa stałego podała drewno kawałkowe. Następnie w dniu 30 sierpnia 2022 r. złożyła korektę deklaracji, wskazując przy tym samym źródle ciepła jako rodzaj stosowanego paliwa stałego, dodatkowo węgiel i paliwo węglopochodne.W treści wniosku inicjującego niniejsze postępowania skarżąca, w ramach głównych źródeł ogrzewania wymieniła: kocioł na paliwo stałe, czyli takie same źródło jak w deklaracji z dnia [...] czerwca 2022 r.
Jak wynika z przeprowadzonego w dniu [...] marca 2023 r. wywiadu środowiskowego skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, w którym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe, a jako rodzaj wykorzystywanego paliwa wskazano węgiel i paliwo węglopochodne oraz drewno kawałkowe. W uwagach do sporządzonej notatki urzędowej z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego zawarto stwierdzenie, że podczas "przeprowadzonego wywiadu w dniu [...] marca 2023 r. ustalono, że źródło ogrzewania oraz rodzaj stosowanego paliwa jest zgodny z deklaracją z dnia [...] sierpnia 2022 r.".
Z uzasadnieniazaskarżonej decyzji wynika, że odmowa przyznania dodatku węglowego została oparta na ustaleniu, że w dniu 30 sierpnia 2022 r. skarżąca składając korektę pierwotnej deklaracji złożonej w dniu 30 czerwca 2022 r. dokonała korekty tylko rodzaju wykorzystywanego paliwa dopisując węgiel i paliwa węglopochodne, nie zmieniając jednak rodzaju źródła ciepła. Zdaniem organu tylko zmiana deklaracji z dnia [...] czerwca 2022 r., co do źródła ciepła dokonana po 11 sierpnia 2022 r., uzasadniałaby przyznanie dodatku węglowego. Skarżąca natomiast odnosząc się do tej argumentacji podała, że pali w zamontowanym w jej budynku mieszkalnym kotle także węglem. Podając w deklaracji złożonej w dniu 30 czerwca 2022 r. jako rodzaj stosowanego paliwa drewno opałowe, miała na uwadze paliwo stosowane w minionym sezonie grzewczym tj. 2021/2022. Nie stosowała węgla, bo nie było go na składach opału.
Stanowisko organów nie mogło zyskać akceptacji w świetle rozwiązań wprowadzonych do ustawy o dodatku węglowym na skutek kolejnych nowelizacji, istotnych z punktu widzenia przedmiotu niniejszej sprawy.W toku prowadzonego w sprawie postępowania doszło bowiem do istotnych zmian przepisów ustawy o dodatku węglowym.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy uwagi wymaga dodany mocą art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967, obowiązujący od 20 września 2022 r.), w art. 2 ustawy o dodatku węglowym - ust. 15a. Z regulacji tej wynika, że weryfikacja wniosku o wypłatę dodatku węglowego ma charakter wszechstronny, nie polega wyłącznie na sprawdzeniu danych ujętych w centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r. W niniejszej sprawie dokonane w toku przeprowadzonego wywiadu ustalenia, potwierdziły eksploatowane źródło ciepła w przedmiotowym budynku, a ustalenia te nie były kwestionowane. Jednocześnie w sporządzonej z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego notatcewymieniono dwa rodzaje paliwa stosowanego przez skarżącą, tj. węgiel i paliwo węglopochodne oraz drewno kawałkowe.
Zwrócić należy również uwagę na kolejną nowelizację ustawy o dodatku węglowym dokonaną na mocy ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), obowiązującą od 3 listopada 2022 r. Na skutek tej nowelizacji w art. 2 ustawy o dodatku węglowym, stosownie do treści art. 26 pkt 1 lit. b ustawy nowelizującej z 27 października 2022 r., dodano ust. 15f i ust. 15g. W treści wprowadzonych regulacji określono, iż w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się (ust. 15f).
Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (ust. 15g).
Odnotowania również wymaga, iż kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie, a w szczególności do ustalenia rzeczywistego źródła ciepła i wykorzystywanego rodzaju paliwa w jej gospodarstwie domowym (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23 oraz z dnia 20 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 835/23). Cel tych przepisów polega więc niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia pieniężnego gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.
Nie sposób przy tym pominąć, iż w świetle wspomnianych regulacji dodatek węglowy może zostać przyznany także osobie, która nie złożyła wniosku o jego wypłatę, a spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, o czym stanowi art. 2 ust. 15f tej ustawy, jak również osobie, w przypadku której główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1, zgodnie z zapisem art. 2 ust. 15g tej ustawy. Takie stanowisko przedstawiono również w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu: z dnia 9 marca 2023 r. sygn. II SA/Op 360/22, z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. II SA/Op 74/23, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z dnia 8 maja 2023 r. sygn. III SA/Kr 27/23, z dnia 12 maja 2023 r. sygn. III SA/Kr 232/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 301/23.
Nie budziło zatem wątpliwości Sądu, że dodatek węglowy tym bardziej może zostać przyznany osobie, która zgłosiła ww. źródło ogrzewania do ewidencji lub korektę co do rodzaju stosowanego paliwa w zgłoszonym już uprzednio źródle ogrzewania w trybie korekty wcześniej złożonej deklaracji, nawet w sytuacji, gdy dokonała tego po dniu 11 sierpnia 2022 r., jak miało to miejsce na gruncie rozpoznawanej sprawy, o ile w toku postępowania potwierdzono, że spełnia warunki jego przyznania określone w ustawie.
Ustawodawca w wyniku nadanego, na skutek omówionych wyżej nowelizacji, brzmienia przepisów ustawy o dodatku węglowym, obliguje organ orzekający do ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego przez gospodarstwo domowe osoby ubiegającej się oświadczenie, które to ustalenia powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, przy uwzględnieniu art. 2 ust. 15a ustawy o dodatku węglowym, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej.
W świetle powyższego nie można było podzielić stanowiska organu odwoławczego, by wiążące dla rozpoznania sprawy były jedynie dane, co do rodzaju stosowanego paliwa z deklaracji złożonej w terminie do 30 czerwca 2023 r. W tym zakresie zasadne pozostają zarzuty skargi. Bez wątpienia w sprawie doszło do naruszenia norm materialnoprawnych określonych w art. 2 ust. 15f i 15g ustawy o dodatku węglowym, z których to przepisów wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie o przyznanie dodatku węglowego winno być prowadzone z pominięciem wszelkiego formalizmu. Należy również uwzględnić treść art. 2 ust. 15, 15a i 15b ustawy o dodatku węglowym, zgodnie z którym organ dokonuje weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego, w szczególności w oparciu o dane wynikające z dokumentów w nim wymienionych. Z brzmienia tego przepisu wynika, że złożona deklaracja dotycząca źródła ogrzewania mieszkania na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz centralnej ewidencji emisyjności budynków nie jest jedynym dowodowym służącym do ustalenia źródła ciepła i stosowanego rodzaju paliwa. Jeżeli informacje te okażą się niewystarczające lub w trakcie weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, między innymi z uwagi na rozbieżność informacji zawartej w deklaracji a informacjami zawartymi we wniosku,organ winien przeprowadzić w przypadkach określonych w art. 2 ust. 3d, ust. 15f i ust. 15g ustawy o dodatku węglowym wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku. Ratio legis powołanych przepisów sprowadza się do objęcia wsparciem w formie ww. świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych poprzez odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie, a w szczególności do ustalenia rzeczywistego źródła ciepła oraz rodzaju wykorzystywanego paliwa. Ustalenia te powinny być dokonane przez organy przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniąc zadość zasadzie prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Cel tych przepisów polega zatem na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia, w których stosowane źródło ciepła i rodzaj spalanego w nim paliwa, faktycznie spełnia warunki ustawowe. Tym wymaganiom organy w niniejszej sprawie nie sprostały z uwagi na brak wyjaśnienia rozbieżności między treścią deklaracji a wnioskiem skarżącej, a notatka ze sporządzonego wywiadu środowiskowego nie pozwala w żaden sposób powyższych wątpliwości usunąć.
Przeprowadzona w sprawie kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła zatem do stwierdzenia naruszeń prawa uzasadniających zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.
Zgodnie z treścią art. 153p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, dokona ponownej oceny przesłanek warunkujących przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia. W szczególności winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czy faktycznie, tak jak podnosi skarżąca w sezonie grzewczym 2022/2023 wykorzystywała jako rodzaj paliwa w istniejącym piecu węgiel lub paliwo węglopochodne. Z notatki służbowej sporządzonej po przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym w dniu [...] marca 2023 r. wynika, że w zamontowanym w lokalu mieszkalnym źródle ciepła – kotle na paliwo stałe może być wykorzystywane jako rodzaj paliwa węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe. W żaden sposób nie wykazano, w oparciu o jakie okoliczności ustalono, że jest stosowane paliwo zgodnie z deklaracją z [...] czerwca 2022 r.- drewno opałowe.Z uwagi na podnoszenie przez skarżącą okoliczności, że wykorzystuje węgiel, istotnym jest przedstawienie faktów powyższe podważających.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2, ust. 16 ustawy o dodatku węglowym oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 15, ust. 15a i ust. 15b ustawy o dodatku węglowym oraz art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło