II SA/Go 51/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Protokolant Anna Lisowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi [...] na Wojewoda z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu, Żadne z wyżej wymienionych, Zasądzono zwrot kosztów postępowania Decyzją [...] z dnia [...] roku Starosta Powiatu Z. na podstawie przepisu art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1997 roku – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm. ) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku , Nr 98 , poz. 1071 z e zm – danej powoływanej jako: Kpa) zatwierdził projekt budowlany i udzielił M.J. – PPHU "M." pozwolenia na budowę stacji paliw w T. [...] ( działki [...] ) z określeniem warunków zabezpieczenia terenu budowy, wymagań dotyczących nadzoru na budowie, dokonywania wskazanych zawiadomień i prowadzenia dziennika budowy. W uzasadnieniu wskazał, iż w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po uchyleniu poprzedniej decyzji przez Wojewodę L., zawiadomiono o toczącym się postępowaniu podmioty uznane za strony postępowania zapewniając im czynny udział w postępowaniu, nadto inwestor usunął wskazane w decyzji Wojewody nieprawidłowości w dokumentacji projektowej. Odwołanie od tej decyzji złożyła jedna ze stron postępowania - J.N.. W odwołaniu zarzucał, iż stacja paliw planowana jest w sąsiedztwie zabytkowego obiektu mieszkalnego. Podnosił, że wskazywane w projekcie zabezpieczenia przed szkodliwym wpływem stacji ( spaliny, drżenia, hałas ) na środowisko i zabytkowy pałac nie spełnią takiej roli. Nadto wywodził, iż L. Konserwator Zabytków wydał negatywną opinię co do lokalizacji stacji paliw w bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowego pałacu i parku. Wywodził także, iż decyzja o warunkach zabudowy i o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie obejmują działek [...] na których min. planowana jest budowa stacji paliw. Obie te decyzje dotyczyły też innej, niż obecna działka nr [...], ponieważ została ona powiększona o działkę nr [...]. Wywodził, że projekt budowlany nie spełnia wymogów formalnych i nie zapewnia poszanowania interesów osób trzecich, co narusza dyrektywy unijne i kodeks cywilny. Decyzją [...] Wojewoda L., działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, iż w jego ocenie projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz wymaganiami określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Powołał się też na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] roku wskazujące, iż nieruchomość przeznaczona pod budowę stacji paliw nie jest wpisana do rejestru zabytków oraz nie znajduje się na terenie objętym ochronną konserwatorską, wobec czego organ ten nie ma podstaw do uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy ani do wydawania decyzji w przedmiotowej sprawie, co czyni bezpodstawnymi zarzuty odwołania w tym zakresie. Zdaniem organu II instancji kwestia różnicy w powierzchni działek objętych inwestycją jest wynikiem błędnych założeń odwołującego się i została przekonywująco wyjaśniona w piśmie projektanta obiektu. Wskazał też organ II instancji, iż żaden przepis prawa nie nakłada na inwestora obowiązku uzyskania zgody sąsiadów na realizację inwestycji. Skargę na tę decyzję złożył J.N. zarzucając, iż została wydana "na podstawie niezgodności powołanego stanu prawnego ze stanem faktycznym dotyczącym działek wymienionych w decyzjach" . Podnosząc ten zarzut domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu wywodził, iż po wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Starosta Powiatu Z. z urzędu wprowadził zmianę w ewidencji gruntów i działkę [...] powiększył o działkę [...] o powierzchni 0,0578 ha, co powoduje, że wskazana decyzja nie odnosi się do działki powiększonej. Kolejne decyzję również nie uwzględniają tego faktu. Ponownie podnosił, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie odnosi się do działek [...]. Zdaniem skarżącego, zmiana stanu faktycznego w zakresie stanu działek powoduje, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wadliwa, a tym samym wadliwe są również zaskarżone decyzje Starosty i Wojewody o zatwierdzeniu projektu budowlanego, pozostające nadto w sprzeczności z dyrektywami unijnymi gwarantującymi ochronę przed hałasem i innymi czynnikami zagrażającymi jakości życia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wnosił o jej oddalenia podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji . Z akt administracyjnych wynika , iż odpis decyzji organu I instancji skarżący J.N. otrzymał w dniu [...] roku, co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Na odwołaniu J.N. noszącym datę [...] roku widnieje data wpływu do biura podawczego Starostwa Powiatowego w Z. – [...] roku. Jednocześnie brak na nim adnotacji, iż nadesłane zostało pocztą. Przekazując akta sprawy z odwołaniem organowi II instancji Starosta wskazał, iż odwołanie zostało wniesione w terminie. W aktach administracyjnych organu II instancji ( o nie numerowanych stronach ) po odwołaniu J. N. znajduje się kserokopia pisma z [...] roku Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w G. o którym skarżący wspomina w odwołaniu, a po nim koperta przesyłki poleconej [...] skierowanej przez J. N. do Starostwa Powiatowego w Z. Na stemplu pocztowym widnieje data [...]. W wyniku wezwania stron do oświadczenia co do daty i trybu złożenia odwołania skarżący oświadczył, iż nie pamięta czy odwołanie złożył osobiście w siedzibie starostwa czy nadesłał za pośrednictwem placówki pocztowej, zaś organ oświadczył, iż złożone ono zostało osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych, ale z takich, które sąd administracyjny miał obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, a które skutkowały uznaniem nieważności zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powołanej jako ppsa ) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do przepisu art. 15 Kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Od decyzji organu l instancji przysługuje stronie odwołanie do organu II instancji. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji za pośrednictwem organu, który wydal zaskarżoną decyzję ( art. 129 par. 2 Kpa ). Na organie tym ciąży obowiązek przekazania odwołania organowi II instancji stosownie do przepisu art. 133 Kpa. Organ II instancji, po przekazaniu mu odwołania, zobowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od decyzji organu l instancji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Przepis art. 134 Kpa stanowi bowiem, że organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji. W rozpatrywanej sprawie organ II instancji uznał, rozpoznając sprawę merytorycznie, iż odwołanie skarżącego od decyzji organu l instancji zostało złożone w obowiązującym terminie. Tymczasem z akt sprawy, na podstawie których orzeka sąd administracyjny ( art. 133 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powołanej jako ppsa ) wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...]. Decyzja zawierała pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. W takiej sytuacji zgodnie z przepisem art. 57 §1 i 5 Kpa, termin do wniesienia odwołania przez stronę bezpośrednio w organie bezpośrednio lub drogą pocztową, upłynął skarżącemu z dniem [...] roku . Zatem zarówno w sytuacji przyjęcia stanowiska organu, iż odwołanie zostało złożone osobiście przez skarżącego w dniu [...] roku , jak i przy przyjęciu wersji, że skarżący nadesłał je pocztą, przesyłką poleconą nadaną [...], odwołanie skarżącego zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego dla tej czynności. W złożonym odwołaniu skarżący nie zgłosił wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji organ II instancji powinien był w trybie wskazanego przepisu art. 134 Kpa wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania. Uchybienie ustawowego terminu do złożenia odwołania powoduje jego bezskuteczność, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu l instancji. Rozpoznanie przez organ II instancji odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowi rażące naruszenie prawa ( art. 156 par. 1 pkt 2 kpa ). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji, która korzysta z ochrony trwałości zgodnie z przepisem art. 16 kpa ( vide: wyrok NSA z dnia 10 września 2001 roku, Il SA 1866/00 publ. LEX nr 55303). Skoro w sprawie niniejszej skarżący złożył odwołanie z przekroczeniem terminu, a mimo to organ II instancji je rozpoznał, to wydanie zaskarżonej skargą decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja organu II instancji dotyczy bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją organu I instancji tj. decyzją [...]. Tym samym decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą prawną skutkującą jej nieważnością. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym sąd , uwzględniając skargę na decyzję, stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast stosownie do przepisu art. 152 ppsa Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania, obejmujących zgodnie z wnioskiem skarżącego uiszczony wpis od skargi, Sąd rozstrzygnął na podstawie przepisu art. 200 i 205 § 1 ppsa.