II SA/Go 51/11

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-03-04

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony wobec osoby w podeszłym wieku, schorowanej, o niskich dochodach i pogorszonej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zwłaszcza biorąc pod uwagę jej niski dochód, stan zdrowia oraz pogorszenie sytuacji materialnej po śmierci męża.
Stan faktyczny
S.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Skarżąca wskazała niski miesięczny dochód z emerytur i rent, stan zdrowia oraz wysokie wydatki na mieszkanie i leki. W trakcie postępowania poinformowała o śmierci męża, co mogło pogorszyć jej sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dnia 8 lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek S.M. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że wraz z mężem z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych dysponują miesięcznie dochodem w wysokości 1.643,38 zł. S.M. wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedłożyła opłaty związane z eksploatacją mieszkania (gaz- 564,62 zł, woda - 262,73 zł, ubezpieczenie - 410 zł, podatek od nieruchomości - 78 zł). S.M. podała, że w dniu [...] lutego 2011 r. zmarł jej mąż i dołączyła skrócony odpis aktu zgonu. Wniosek jest uzasadniony. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Zgromadzany w niniejszej sprawie materiał dowodowy uzasadnia wniosek, iż S.M. wykazała przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1.058,56 zł. Zważyć również trzeba, że S.M. jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną i z tego tytułu ponosi znaczne wydatki na zakup leków. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżąca nie posiada istotnych oszczędności. Nadto nie można pominąć, że w dniu [...] lutego 2011 r. zmarł mąż skarżącej, co niewątpliwie może spowodować pogorszenie jej sytuacji materialnej. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek S.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło