II SA/Go 510/08

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-27

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Mirosław Trzecki, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgadniające warunki środowiskowe dla budowy fermy drobiu, uwzględniające jedynie raport o oddziaływaniu na środowisko i nieanalizujące kumulatywnego wpływu z istniejącą hodowlą oraz potencjalnych uciążliwości zapachowych i psychicznych dla mieszkańców, jest zgodne z prawem ochrony środowiska i zasadą zrównoważonego rozwoju?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy inspekcji sanitarnej nie wzięły pod uwagę skali przedsięwzięcia, kumulatywnego wpływu z istniejącą hodowlą oraz potencjalnych uciążliwości zapachowych i psychicznych dla mieszkańców, co narusza przepisy prawa ochrony środowiska i zasadę zrównoważonego rozwoju. Brak analizy tych aspektów stanowi naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (KPA) oraz Prawa ochrony środowiska.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu. Inwestor planował budowę dwóch kurników na 38 000 sztuk brojlerów. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące nie uwzględnienia kumulatywnego wpływu z istniejącą hodowlą rodziców inwestora (14 000 sztuk), potencjalnych uciążliwości zapachowych i hałasu, a także braku rzetelności raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na raporcie, nie analizując wystarczająco tych kwestii.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia z zakresu ochrony środowiska I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z., II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. na rzecz skarżącej [...] kwotę 150 zł ( sto pięćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. [...] w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu w B[...] obejmującego budowę 2 budynków kurników na 38000 sztuk brojlerów, rozbiórkę istniejących budynków gospodarczych, posadowienie silosów na paszę i infrastrukturę techniczną których inwestorem jest D.B.. W dniu [...] roku do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. /zwanego dalej PPIS/ wpłynął wniosek Wójta Gminy Z. w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie fermy drobiu obejmującej budowę 2 budynków kurników na 38000 sztuk brojlerów, rozbiórkę istniejących budynków gospodarczych, posadowienie silosów na pasze, infrastrukturę techniczną na działkach ewidencyjnych [...], gmina Z. Do wniosku został załączony raport i aneks do raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko opracowany w lutym 2007 roku i styczniu 2009 roku przez U.P.. W dniu 22 kwietnia 2007 roku PPIS w Z. na podstawie art. 48 ust. 2 pkt. 1, art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska tekst jednolity z 2006 roku, Dz. U. Nr 129 póz. 902, § 3 ust. 1 pkt. 90 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko /Dz. U. Nr 257 póz. 2573 z poźn. zm./ postanowił uzgodnić przedsięwzięcie obejmujące wniosek w zakresie wymagań higieny środowiska i zgłosił środowiskowe uwarunkowania dla jego realizacji: 1. inwestycja będzie realizowana zgodnie z obowiązującymi przepisami uwzględniającymi rozwiązania chroniące środowisko i zdrowie ludzi, 2. hodowla brojlerów w ilości 38000 sztuk prowadzona będzie w 2 kurnikach w systemie ściółkowym, 3. eksploatacja fermy nie będzie powodowała przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem do którego inwestor będzie posiadał tytuł prawny, 4. zostaną zastosowane rozwiązania technologiczne i organizacyjne fermy zapewniające maksymalną ochronę sąsiednich mieszkańców przed uciążliwościami /utrzymanie norm zoohigienicznych mikroklimatu kurnika, zastosowanie promieniowania ultrafioletowego w celu redukcji zanieczyszczeń wewnątrz obiektów, zadawanie zamkniętymi przenośnikami paszowymi karmy w postaci granulowanej o odpowiednich komponentach powodujących obniżenie substancji odorowych w pomiocie i w powietrzu wewnętrznym kurnika, właściwe wietrzenie, posadowienie konkwiskatora, silosów na paszę w jak najdalszej odległości od sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej, 5. postępowanie z odpadami będzie prowadzone zgodnie z ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach /Dz. U. Nr 62 póz. 628 z poźn. zm/ natomiast zagospodarowanie pomiotu kurzego zgodnie z ustawą z dnia 267 lipca 2000 roku o nawozach i nawożeniu /Dz. U. Nr 89 póz. 991 z poźn. zm./, 6. zostanie przewidziana odpowiednia lokalizacja otworów wentylacyjnych w budynku kurników aby maksymalnie ograniczyć wpływ odorów oraz hałasu na sąsiednią zabudowę mieszkaniową, 7. należy przewidzieć pas zieleni /zimo-zielonej, średniej i wysokiej/ od strony zabudowy mieszkaniowej, 8. hałas emitowany podczas działalności fermy nie będzie przekraczał dopuszczalności poziomu na terenie zabudowy mieszkaniowej. W uzasadnieniu organ podał, że powyższe przedsięwzięcie zaplanowano na działkach wykorzystywanych rolniczo, stanowiących nieużytek. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa zagrodowa znajduje się w odległości około 40 m od planowanej inwestycji. Hodowla będzie prowadzona w systemie chowu ściółkowego w 6 cyklach rocznych, każdy trwający 6 tygodni. Budynki kurników mają być murowane, parterowe z dachem dwuspadowym i zostaną zlokalizowane w północnej i wschodniej części działek Będą wyposażone w wentylacje mechaniczną oraz grzewczą. Karmienie odbywać się będzie automatycznie pasami granulowanymi gromadzonymi w 2 silosach o pojemności 24 mg każdy, zlokalizowanych przy każdym kurniku na zewnątrz. Pojenie także będzie automatyczne za pomocą poideł kropelkowych. Po zakończeniu cyklu hodowlanego żywe brojlery przetransportowane będą do ubojni a kurniki zostaną poddane oczyszczeniu i dezynfekcji. Pomiot zostanie wykorzystany jako nawóz naturalny i nie będzie składowany na terenie fermy. Na terenie fermy zostanie posadowiony konfiskator, w którym gromadzone będą padłe sztuki do czasu odbioru ich przez zakład utylizacyjny. W czasie chowu nie przewiduje się ścieków technologicznych a ścieki bytowo-gospodarcze gromadzone będą w szczelnym zbiorniku bezodpływowym. W uzasadnieniu organ powołał się na raport oddziaływania na środowisko opracowany prze mgr inż. U.P., wg której zostaną zapewnione warunki nie przekraczania wartości stężeń dopuszczalnych w powietrzu lecz nie wyeliminują negatywnego oddziaływania odorów w powietrzu z omawianego obiektu. Z raportu wynika, że przy zastosowaniu zalecanych rozwiązań technicznych i technologicznych inwestycja nie będzie oddziaływać ujemnie na środowisko w zakresie określonym przepisami i nie będzie przekraczać standardów emisyjnych i jakości środowiska poza terenem należącym do inwestora. Jednakże należałoby uwzględnić sprzeciw mieszkańców wsi a zwłaszcza mieszkających kilkadziesiąt metrów od planowanych kurników i przewidzieć lokalizację fermy z dala od zabudowy mieszkaniowej. Zażalenie od powyższego postanowienia wniosła do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. [...] domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia podała, że wszystkie zalecenia zawarte w postanowieniu to wyłącznie życzenia. Wielokrotnie pisali mieszkańcy B. do Inspektora Sanitarnego w Z., iż w trakcie hodowli brojlerów u Państwa B. są tak uciążliwe zapachy, iż trudno wytrzymać a także odprowadzane są ścieki. Kontrola Sanepidu natomiast miała miejsce wtedy gdy kurniki zostały wysprzątane i gdy brak było obsady. To może świadczyć o uprzedzeniu, iż kontrola będzie miała miejsce. Kontrola Sanepidu nie zbadała rowu melioracyjnego a tam są odprowadzane ścieki a padłe kurczęta wyrzucane są poza ogrodzenie i roznoszą je lisy lub są palone w piecu a obornik tygodniami zalega nieprzyorany na pobliskich polach. W postanowieniu organ nie wziął pod uwagę, iż rodzice D.B. na sąsiedniej działce z jego działkami już prowadza hodowlę kurcząt i negatywne oddziaływanie na środowisko inwestycji D.B. będzie się sumowało z już prowadzoną hodowlą rodziców. Przy takiej obsadzie kurcząt będzie konieczne przemieszczanie się samochodów ciężarowych w czasie doby a droga ta jest jedyną, która prowadzi do szkoły, do sklepów i na przystanek autobusowy. Co prawa w sąsiedztwie każdy prowadzi chów kur, czy tez krów. Ale są to hodowle nie przemysłowe i nie na taką skalę jak zamierzona. Utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny powołując się na raport stwierdził, że zaprojektowana technologia brojlerów kurzych w planowanej fermy drobiu w B. zgodna jest z najlepszą dostępną techniką/BAT/ i zasadami dobrej rolniczej praktyki. Jedyna trudność jaka dostrzega organ II instancji a także raport stanowi określenie stopnia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emisji odorów do powietrza ze względu na brak standardów emisyjnych dla instalacji hodowli brojlerów kurzych oraz przepisów tzw. ustawy odorowej. Obliczenia rozkładu zanieczyszczeń w powietrzu wykonano w oparciu o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 roku w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu /Dz. U. Nr 1 póz. 12/. Przeprowadzono obliczenia rozprzestrzeniania się emitowanych zanieczyszczeń z tych 2 projektowanych kurników oraz sąsiedniego istniejącego kurnika. Obliczenia wykazały, że wszystkie emitowane zanieczyszczenia amoniak, NO 2, pył zawieszony PM10, tlenek węgla nie powodują przekroczeń norm dopuszczalnych zarówno na poziomie ziemi jak i zabudowy. Stężenia średnioroczne wszystkich emitowanych zanieczyszczeń nie przekraczają 10% wartości dopuszczalnych. D.B. posiada umowę dzierżawy na czas nieokreślony na działki [...] z ich właścicielami, którzy są jego rodzicami. Organ przywołał rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska z dnia 26 lipca 2002 roku w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych środowiska jako całości /Dz. U. Nr 122 póz. 1055/, które określa, iż dla instalacji przeznaczonych do chowu lub hodowli drobiu o obsadzie większej niż 40000 stanowisk wymagane jest uzyskanie pozwolenia zintegrowanego. W ocenie organu w związku z tym, że projektowane przedsięwzięcie związane jest z hodowlą brojlera kurzego o licznej obsadzie 38000 sztuk dla całej fermy nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia zintegrowanego. Jednocześnie organ powołał się na autora raportu, iż na fermie rodziców wnioskodawcy to jest B. nie stwierdzono składowania odpadów i nie było wyczuwalnego przykrego zapachu z otoczeniu kurnika. Stąd w ocenie autora raportu skargi sąsiadów są bezpodstawne a występujące odory na terenie wsi pochodzą ze wszystkich obiektów gospodarskich ponieważ są one wpisane w charakter prowadzonej działalności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła [...] domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Państwowego Inspektora Sanitarnego w Z. W uzasadnieniu wskazała, że inwestor D.B. zamierza wybudować 2 kurniki na 38000 sztuk brojlerów ale organ w żaden sposób nie wziął pod uwagę, iż na sąsiedniej działce jego rodzice B. posiadają kurnik i prowadzą w nim hodowlę około 10000 sztuk kurcząt. Stąd w ocenie skarżącej należy łącznie rozpoznawać to zamierzenie inwestycyjne tak jak tego wymaga art. 46 ust. 1 ustawy prawo ochrony środowiska i rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. W jej ocenie D.B. podając liczę sztuk brojlerów na 38000 z pominięciem 10000 sztuk na sąsiedniej działce chce ominąć konieczność uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Tym bardziej, iż w ocenie skarżącej raport sporządzono nierzetelnie a sąsiedztwo mieszkań ludzi w odległości zaledwie 40 m jak w przypadku skarżącej a 30 m jak w przypadku sąsiadów od północnego zachodu potraktowano ogólnikowo i nie uwzględniono już wcześniej składanych skarg mieszkańców wsi na kurnik z obsadą 10000 sztuk. Dodała ponadto, że tylko w 2008 roku wysłała 4 skargi, które nie spotkały się z reakcja organu l instancji. W postanowieniach organy jedynie opisowo przedstawiły sytuacje odnośnie zatrucia powietrza, nie powołały się na żadne własne obliczenia w całości posłużyły się jedynie raportem. Nadto podała, że w sąsiednich miejscowościach także prowadzone są fermy drobiu ale nigdy pośród zabudowań mieszkalnych ludzi. Dodała przy tym, iż jeden już kurnik zatruwa powietrze w stopniu nie możliwym do wytrzymania szczególnie w czasie uboju a co dopiero gdy powstaną następne dwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna z następujących powodów: Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest uzgodnienie dokonywane na etapie wydawania decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Wymagane na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska zwana dalej "poś" /Dz. U. Nr 129, póz. 902 z pożn. zm./. z organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Uzgodnienie dotyczy inwestycji hodowli brojlerów w ilości 38000 sztuk na działkach nr 305/4 i 305/7 stanowiącej własność T.i M. B. wydzierżawionych na czas nieokreślony w dniu 30 września 2006 roku, ich synowi Danielowi B. T. i M. B. są właścicielami także sąsiednich działek o działki o numerze [...], na których już prowadzą hodowlę brojlerów w ilości 14000 sztuk-jak oświadczyli na rozprawie. Z załączonego do wniosku raportu oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji oraz aneksu do tego raportu sporządzonego przez biegłego z listy Wojewody Lubuskiego w zakresie ocen oddziaływania na środowisko wynika, że projektowana ferma drobiu spełnia obowiązujące standardy środowiskowe i nie będzie przekraczała norm środowiskowych obowiązujących dla wszystkich jego komponentów. Instalacja hodowli drobiu oparta jest o najnowsze stosowane technologie na świecie i jest taka sama jak w innych krajach Unii Europejskiej a nadto jest porównywalna z Najlepszą Dostępną Techniką a co za tym idzie spełnia wszystkie kryteria aby uzyskać decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w swych postanowieniach uzgadniających w pełni utożsamiają się z wyżej wymienionym raportem i jego aneksem i cytują go w uzasadnieniach l i II instancji. W szczególności podkreślają, iż mimo odległości 40-150 m projektowanej fermy od zabudowy mieszkaniowej zarówno z uwagi na hałas jak i emisję amoniaku do powietrza nie jest stanowi podstawy do odmowy uzgodnienia. W ocenie Sądu zarówno raportowi jak i zaskarżonemu postanowieniu należy zarzucić nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Mianowicie organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wzięły w żaden sposób pod uwagę treści § 5 pkt 1 lit. "a" i "b" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko /Dz. U. Nr 257 póz. 25737 -mimo powoływania się na ten akt prawny w rubrum swoich postanowieniach. W szczególności organy nie wzięły pod uwagę skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu, wzajemnych proporcji i powiązań z prowadzonym już kurnikiem przez małżonków B. na działkach [...]. Zauważyć należy, iż funkcjonujący już kurnik wraz z projektowanymi znajdują się na nieruchomości stanowiącej własność tych samych osób i łącznie stanowić będą fermę o ilości 52000 kurcząt. Sąd nie podziela stanowiska, iż organy miały prawo jedynie zajmować się wnioskiem D. B. o projektowanym przedsięwzięciu na 38000 sztuk kurcząt i nie przyjmować do wiadomości nakazu z treści § 5 cytowanego rozporządzenia. Tym bardziej, gdyż jak wynika z treści raportu wobec braku ustawy odorowej w opracowanym raporcie ograniczono się do przybliżonego i szacunkowego oddziaływania substancji zapachowych /amoniaku/ na powietrze w rejonie lokalizacji. Zauważyć należy także, że zarówno raport jak i orzeczenia inspekcji sanitarnej w żadnej mierze nie poczyniły ustaleń co do ilości drobiu już hodowanego na działkach małżonków B.. To dopiero na rozprawie uczestnicy podali liczbę już hodowanych kurcząt na 14000 sztuk. Z treści art. 106 § 4 kpa wynika, że organ uzgadniający może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do okoliczności, których wyjaśnienie jest niezbędne do wydania postanowienia uzgadniającego. W ocenie Sądu należy podkreślić w niniejszej sprawie niezbędną potrzebę takiego wyjaśnienia i to z kilku powodów. Po pierwsze sam organ l instancji w kończonej części swojego uzasadnienia podkreśla, iż mimo twierdzenia raportu o braku ujemnego oddziaływania inwestycji na środowisko należałoby uwzględnić sprzeciwy mieszkańców wsi a zwłaszcza mieszkających kilkadziesiąt metrów od planowanych kurników i przewidzieć inną lokalizację fermy z dala od zabudowy mieszkaniowej. A po drugie Minister Środowiska w swoim rozporządzeniu z dnia 26 lipca 2002 roku w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska w całości /Dz. U. Nr 122 póz. 1055/ określił w pkt 6 ppkt 8 a załącznika do tego rozporządzenia, iż chów lub hodowla drobiu w ilości powyżej 40000 stanowisk dla drobiu jest instalacją mogącą powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości i że art. 201 ustawy poś wymaga w takim przypadku uzyskania pozwolenie zintegrowanego. Tych okoliczności organy inspekcji nie wzięły pod uwagę przyjmując jedynie przybliżone szacunkowe pomiary i nie wiadomo w stosunku do jakiej ilości stanowisk, gdy tymczasem wiadomo, że na działkach stanowiących własność małżonków B. będzie prowadzona hodowla na 52000 sztuk kurcząt i to w odległości 40 m od zabudowań ludzkich. Powoływanie się w raporcie, iż stężenie amoniaku nie przekracza 10% wartości dopuszczalnej bez wskazania w stosunku do jakiej ilości drobiu te badania przeprowadzono nie pozwala na zgodzenie się z tą tezą. Podobnie jak z tezą, iż protesty mieszkańców są niezasadne bowiem osoba skarżąca się na przykre zapachy sama składuje obornik pod oknami budynku mieszkalnego a odory na terenie wsi są wpisane w charakter prowadzonej działalności na wsi. Czym innym jest bowiem prowadzona gospodarka w indywidualnym rodzinnym gospodarstwie rolnym a czym innym jest wysoko towarowa prowadzona działalność produkcji drobiu w ilości większej niż ilość 40000 sztuk, która w ocenie Ministra Środowiska jest tą wielkością kwalifikowaną. Sąd podziela stanowisko wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż wobec braku ustawy normującej sposób i zakres badania i oddziaływania odorów na środowisko podstawę orzekania w zakresie uzgodnień winna stanowić przede wszystkim skala zjawiska oraz możliwy zakres środków służących ograniczeniu tej uciążliwości, które w rozpoznawanej sprawie prowadzą do konfliktów społecznych. Odzwierciedleniem rozważań przez organ administracji - Państwowej Inspekcji Sanitarnej - kwestii określonych uciążliwości i ich wpływu na życie i zdrowie ludzi, powinna być treść uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie - co nie miało miejsca. Dokonując uzgodnień Państwowy Inspektor Sanitarny winien mieć na uwadze zakres zadań w jakie ustawa z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz. U z 2006 roku, Nr 122, póz. 851/ten organ wyposażyła, l tak art. 1 tej ustawy stanowi, iż Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami - higieny środowiska, - higieny pracy w zakładach pracy, - higieny radiacyjnej, - higieny procesów nauczania i wychowania, - higieny wypoczynku i rekreacji, - zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku, - higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobieganiu powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Z zakresu zatem kognicji tego organu wynika, iż zadaniem organu jest ochrona zdrowia ludzkiego także przed uciążliwościami środowiska a nie tylko przed szkodliwością tego środowiska. W medycynie znane są przypadki zachorowań nie tylko na choroby somatyczne związane z uciążliwym sąsiedztwem kurzych ferm wielkotowarowych jak alergie, zapalenia oskrzelików płucnych /płuco farmera/ ale także obsesje psychiczne związane z długotrwałym przebywaniu w środowisku obciążonym odorami, /patrz "Choroby alergiczne i astma" pod redakcją prof. Józefa Małolepszego Wydawnictwo Volumed, Wrocław 1996 roku i "Psychiatria" pod redakcją Adama Bilikiewicza i Włodzimierza Strzyżewskiego, Wydawnictwo OZWL Warszawa 1992 rok/. Brak uwzględnienia tych okoliczności dostępnych nawet laikom, stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. W przedmiotowej sprawie Sąd rozważał także przepis art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska /tekst jedn. Dz. U. z 2006 roku, Nr 129 póz. 902, które formułują/art. 5 Konstytucji/ i definiują/art. 3 pkt 50 poś/ zasadę zrównoważonego rozwoju. A mianowicie art. 5 Konstytucji - Rzeczypospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska - kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Art. 3 pkt 50 Prawa ochrony środowiska przez zrównoważony rozwój rozumie się taki rozwój społeczno gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych w calu zagwarantowania możliwości zaspakajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia jak i przyszłych pokoleń. Rozpatrując zatem miejsce zasady zrównoważonego rozwoju w Konstytucji RP należy przyjąć, że pełni ona przede wszystkim role dyrektywy wykładni. Przede wszystkim, zatem gdy pojawiają się wątpliwości co do zakresu obowiązków, rodzaju obowiązków i sposobu ich realizacji należ posiłkować się zasadą zrównoważonego rozwoju. Pełni ona zatem rolę podobną do zasad współżycia społecznego czy społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa w prawie cywilnym. W pierwszej kolejności do uwzględnienia zasady zrównoważonego rozwoju obowiązany jest ustawodawca w procesie stanowienia prawa. Ale w drugiej, zasadę tę powinny mieć na uwadze organy stosujące prawo. Niekiedy bowiem stan faktyczny wymaga rozważenia i wyważenia rozwiązań korzystniejszych stosując zasadę zrównoważonego rozwoju. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Biorąc za przedmiot definicję zawartą w poś do realiów niniejszej sprawy -można wyprowadzić następujący wniosek: - zasada zrównoważonego rozwoju służy do rozwiązywania konfliktów między wartościami konkurującymi ze sobą przy czym jedną z tych wartości jest ochrona środowiska i jego ochrona a drugą wolność gospodarcza oparta na własności prywatnej, o której mowa w art. 20 Konstytucji RP - "społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej". Złotym środkiem w rozwiązaniu tego dylematu zadaniem Sądu winno być rozważenie przez organy inspekcji sanitarnej skali zamierzenia inwestycyjnego wnioskodawcy /kurniki na 38000 sztuk drobiu/, istniejący kurnik na 14000 stanowisk, położenie inwestycji na działkach stanowiących własność tych samych osób w bezpośrednim sąsiedztwie i wreszcie położenie zabudowań mieszkalnych ludzi w odległości 40 m od wielkotowarowej fermy co już rodzi a i będzie rodzić w przyszłości konflikty społeczne. Tym bardziej, że zarówno wnioskodawca jak i jego rodzice T. i M. B. nie mieszkają w pobliżu ich fermy a w innej miejscowości. A nadto dokonanie podziału nieruchomości na działki z przeznaczeniem dla syna do wydzierżawienia na ilość stanowisk drobiu, która nie wymaga pozwolenia zintegrowanego wskazuje na obejście prawa. Te zatem okoliczności w ocenie Sądu stanowią naruszenie ustawy prawo ochrony środowiska w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stąd też z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 póz. 1270/ należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienia organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło