II SA/Go 511/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-13
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Mirosław Trzecki, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdu na rozprawy sądowe i kosztów udzielenia pełnomocnictwa procesowego, w sytuacji gdy strona korzysta z prawa pomocy, jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej i Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona, ponieważ organy administracji publicznej nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do rozbieżności między osnową a uzasadnieniem decyzji oraz do bezkrytycznego zaakceptowania poglądu o zasadności odmowy przyznania zasiłku na koszty pełnomocnictwa, mimo istnienia zwolnienia z opłaty skarbowej w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Brak było również wszechstronnej oceny zgłoszonych potrzeb w kontekście przesłanek uznania ich za niezbędne potrzeby bytowe.Stan faktyczny
Skarżąca D.B. wnioskowała o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdu na rozprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. oraz kosztów udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że wnioskowane potrzeby nie są niezbędne w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej i że strona może wykorzystać już przyznane świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. decyzją [...]., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 kwietnia 2008 r., na podstawie przepisów art. 7 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 2 ust 1, art. 3 ust. 1 i 4 , art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64. poz. 593 ze zm. - dalej jako ustawa) i § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako Kpa), odmówił przyznania D.B. zasiłku celowego na uczestnictwo w rozprawach w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. w dniach 16 kwietnia 2008 r. i 29 maja 2008 r. (dwie rozprawy) oraz pokrycie kosztów udzielenia pełnomocnictwa procesowego i związanych z tym kosztów korespondencyjnych.
W uzasadnieniu decyzji organ opierając się na aktualizacji wywiadu środowiskowego wobec braku czynnej współpracy w tym zakresie skarżącej ustalił, że skarżąca jest osobą samodzielnie gospodarującą, a jej dochód w kwocie 477 zł miesięcznie stanowią świadczenia przyznane z tytułu stopnia niepełnosprawności tj. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł i zasiłek stały w wysokości 324 zł. Wnioskodawczyni zajmuje mieszkanie 3 pokojowe z kuchnią i przedpokojem. Ze względu na nadmetraż skarżąca nie otrzymuje dodatku mieszkaniowego. Opłaty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą: 1) czynsz od marca 2008 r. po 284,94 zł miesięcznie, 2) energia 13,09 zł za miesiąc maj 2008, 3) gaz 107,45 zł łącznie za okres od maja do grudnia 2008 r. Organ przedstawił również zakres pomocy jaką systematycznie objęta jest skarżąca, obejmujący prócz stałych form również zasiłki celowe na zakup żywności opłatę energii i gazu, dofinansowanie do czynszu, dofinansowanie do leków, środków higieny, artykułów kosmetycznych i odzieży sezonowej. Przytaczając treść uregulowań prawnych wskazanych w podstawie prawnej decyzji organ stwierdził, iż osiągany przez skarżącą dochód w kwocie 477 zł. jest równy kryterium dochodowemu osoby samotnie gospodarującej, zatem spełnione jest kryterium uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej.
Analizując zasadność przyznania zasiłku celowego organ uznał, iż zgłoszone potrzeby czyli dojazdy do Sądu, powrót do miejsca zamieszkania oraz pokrycie kosztów udzielania pełnomocnictw, w tym kosztów ich wysyłki, nie mogą być uznane za niezbędne w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Z przedłożonych przez stronę zawiadomień WSA i pism pełnomocników wynika, zdaniem organu, iż stawiennictwo na rozprawy nie jest obowiązkowe, zaś nieobecność strony nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Z kolei z orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wynika, że nieobecność strony na rozprawach nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Nadto organ zwrócił uwagę, iż z przedstawionych przez D. B. załączników do wniosku wynika, iż Sąd przychylając się do jej próśb przyznał pełnomocników z urzędu, którzy po udzieleniu stosownego pełnomocnictwa mogą samodzielnie reprezentować stronę przed sądem, nie ma wówczas potrzeby jej osobistego udziału w rozprawach. Z dokumentacji wynika, że liczba skarg, a co za tym idzie ilość spraw w Sądzie jest tak duża, że Ośrodek nie ma możliwości sfinansowania wszystkich wyjazdów strony, kosztów udzielenia pełnomocnictw oraz kosztów ich wysyłki i korespondencji (w bieżącym roku strona złożyła wnioski o udział w 46 rozprawach, w znacznej części spraw dołączono potwierdzenie o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu - koszt opłaty skarbowej wynosi 17 zł, a do każdej sprawy wyznaczany jest inny pełnomocnik).
Dodatkowo organ wskazał, że decyzją [...] przyznano stronie zasiłek celowy na sfinansowanie kosztów dojazdu na rozprawę 21 maja 2008 r. (zaplanowana o innej godzinie niż sprawa, która organ rozpatruje niniejszą decyzją), a na rozprawę w dniu 30 maja 2008 r. zasiłek celowy na opłatę skarbową w celu potwierdzenia pełnomocnictwa dla adwokata wyznaczonego do reprezentowania D. B. przed Sądem. Organ stwierdził jednocześnie, iż wykorzystując przyznany już zasiłek celowy na dojazd do sądu, strona może brać udział w dwóch rozprawach odbywających się w tym samym dniu, lecz o innej godzinie.
W odwołaniu od decyzji skarżąca wyraziła niezadowolenie ze sposobu załatwienia jej sprawy, domagając się zmiany decyzji przez przyznanie wnioskowanego świadczenia. Zarzucała, iż w sposób bezprawny organ dąży do pozbawienia jej praw.
Decyzją [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., na podstawie art. 7 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 2 ust 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w całości ustalenia i wywody organu l instancji.
Organ drugiej instancji zważył przy tym, iż przedmiot rozstrzygnięcia stanowiło zgłoszone we wniosku z dnia 28 kwietnia 2008 r. żądanie przyznania zasiłku celowego na wydatki związane z dojazdem na rozprawy w dniach 21 i 29 maja 2008 r. w WSA w Gorzowie Wlkp. i powrót do miejsca zamieszkania oraz udzieleniem pełnomocnictwa procesowego, w tym kosztów wysyłki.
Powyższa decyzja organu odwoławczego, wraz z czterema odrębnymi decyzjami tego organu, została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. jako bezprawna, bezpodstawna i niezasadna. Skarżąca zarzuciła, iż odmowa przyznania jej świadczeń przez właściwe organy narusza podstawowe prawo do pomocy w zabezpieczeniu jej podstawowych potrzeb. W obszernym uzasadnieniu skargi D. B. wyraziła niezadowolenie wobec treści decyzji organów, które konsekwentnie odmawiają jej przyznania wnioskowanych świadczeń z zakresu pomocy społecznej, pomimo jej trudnej sytuacji bytowej i niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko
w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny zatem w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zwrócić też należy uwagę, iż stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływanej jako: P.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd poddaje kontroli całokształt sprawy bez względu na podnoszone w skardze zarzuty. W przypadku stwierdzenia, iż badany akt narusza prawo w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie w nim zawarte sąd jedynie uchyla go. Sąd administracyjny nie ma bowiem kompetencji do bezpośredniego rozstrzygania o żądaniach zgłoszonych przez stronę.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] r., wydaną po rozpoznaniu wniosku D. B. z dnia 24 kwietnia 2008 r., którą orzeczono o odmowie przyznania skarżącej zasiłku celowego na uczestnictwo w rozprawach w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. oraz pokrycie kosztów udzielenia pełnomocnictwa procesowego i związanych z tym kosztów korespondencyjnych.
Podstawę materialnoprawną żądania przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej stanowi przepis art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym świadczenie to może być przyznane w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy przyznaje się w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 ustawy). W świetle przytoczonego przepisu wskazać przede wszystkim należy, iż zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym na podstawie uznania administracyjnego. Zatem sam fakt, iż skarżąca - jak prawidłowo ustalił organ administracyjny - zważywszy na osiągany dochód 477 złotych miesięcznie, spełnia ustanowione przez ustawodawcę kryteria ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, nie oznacza jeszcze prawa do automatycznego uzyskania zasiłku celowego na wnioskowane przez nią potrzeby. Rzeczą organu jest bowiem - poza ustaleniem spełniania warunków ustawowych – rozważenie czy, z uwagi na całokształt okoliczności sprawy, zgłaszane potrzeby mieszczą się wskazanym w art. 39 ustawy katalogu przykładowo wskazanych niezbędnych potrzeb bytowych, a następnie ocena czy i w jakim zakresie mogą one być uwzględnione zważywszy na środki finansowe czy rzeczowe jakimi organ pomocy społecznej dysponuje. Fakt, iż decyzje w sprawie przyznawania zasiłków celowych mają charakter uznaniowy, nie oznacza dowolności rozstrzygnięcia organu. Zgodnie bowiem z przepisami art. 3 ust 3 i 4 ustawy rodzaj, forma i wysokość świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby wnioskodawców powinny być zaspokajane jeżeli odpowiadają celom pomocy społecznej oraz mieszczą się w jej możliwościach. Zatem uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozpoznać z uwzględnieniem rozmiarów środków finansowych pozostających w dyspozycji organu na dany rodzaj pomocy oraz ogólnej liczby osób ubiegających się o przyznanie pomocy. Organ ma obowiązek uwzględniać słuszny interes strony, o ile nie koliduje on z interesem ogółu świadczeniobiorców.
Dokonując analizy akt sprawy, a w szczególności treści znajdującego się w tych aktach wniosku skarżącej z dnia 24 kwietnia 2008 r. wraz z załącznikami oraz treści decyzji organów administracji publicznej orzekających w niniejszej sprawie, Sąd zważył, iż wobec wątpliwości co do faktycznego przedmiotu rozpoznania a następnie rozstrzygnięcia organów zarówno pierwszej jak i drugiej instancji w przedmiotowej sprawie, nie jest na możliwe dokonanie przez Sąd pełnej oceny legalności merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego.
Świadczenia ze środków publicznych w ramach zabezpieczenia społecznego, co do zasady, przyznawane są na wniosek osoby zainteresowanej przyznaniem określonej formy pomocy. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, iż skarżąca jest osobą od wielu lat korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej zarówno o charakterze stałym, jak i okresowo bądź okazjonalnie na skutek licznych, często wielopunktowych wniosków o pomoc składanych do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z uwagi także i na ten fakt, organy winny szczególnie wnikliwie analizować treść składanych pism (określanych m.in. jako żądania, podania, petycje, wnioski, notacje, załączniki do (...) i zawartych w nich wniosków o przyznania świadczeń z pomocy społecznej. W sytuacji bowiem, gdy comiesięcznie do organu wpływa kilka lub kilkanaście wniosków tej samej strony zawierających często wiele (od kilku do kilkudziestu) odrębnych żądań, niejednokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu, konieczne jest dołożenie zwłaszcza przez organ pierwszej instancji szczególnej staranności we właściwym "odczytaniu" treści wniosków i w miarę możliwości ich pogrupowaniu (w przypadku tożsamości żądania) tak, aby wszystkie zgłoszone potrzeby objęte zakresem pomocy społecznej, zostały rozpoznane we właściwej formie. Z drugiej jednak strony organy muszą czuwać nad tym, aby nie nastąpiło nadmierne rozdrobienie żądań zgłaszanych w tych wnioskach,
a nade wszystko by nie doszło do ponownego rozpoznania w drodze decyzji administracyjnej spraw już rozstrzygniętych inną decyzją, co skutkować będzie nieważnością (res iudicata). Wskazane wyżej obowiązki, wynikające także z zasady ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7 KPA – zasady prawdy obiektywnej, obciążają zarówno organ rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy. Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa) każda sprawa administracyjna rozpoznana
i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest jedynie kontrola (weryfikacja) decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej.
Organ administracji rozpoznając stan faktyczny sprawy wszczętej wnioskiem strony, winien orzekać w granicach wyznaczonych tym wnioskiem, zatem ustalenie treści żądania strony ma zasadnicze znaczenie w ustaleniu stanu faktycznego danej sprawy. Nadto podkreślenia wymaga, iż decyzja organu administracji publicznej składa się z orzeczenia o uprawnieniu lub obowiązku strony oraz jej uzasadnienia, które winno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa. Oznacza to, iż treść osnowy decyzji i jej uzasadnienia nie mogą być sprzeczne, nie mogą także rodzić wątpliwości co do rzeczywistego przedmiotu rozstrzygnięcia organu.
Sąd zważył, iż sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Z analizy treści decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, iż została wydana w wyniku rozpoznania wniosku D. B. z dnia 24 kwietnia 2008 r. W aktach administracyjnych sprawy przedłożonych wraz ze skargą znajduje się (potwierdzona za zgodność z oryginałem) kserokopia pisma skarżącej z dnia 24 kwietnia 2008 r., zawierającego jej odpowiedź na wezwanie organu z dnia 22 lutego 2008 r. (k. 49). W piśmie tym skarżąca wyraża swoje niezadowolenie z postępowania organu i odmowy przyznania jej pomocy, o którą zwracała się poprzednimi wnioskami. Nadto strona wskazała: "nadal otrzymuję zawiadomienia o rozprawach w WSA w Gorzowie Wlkp. w załączeniu i pisma na obsługę adwokatów co wiąże się z kosztami i już poniesionymi (kosztem odjęcia sobie chleba od ust), co dokumentuję jak i tymi do wyłożenia. Proszę o dotacje na ten cel co umożliwi mi zabezpieczenie tej potrzeby występującej u mnie tylko i wyłącznie z tytułu wydawania takich decyzji administracyjnych jak z dnia 31.03.08 r." Wraz z pismem strona przedłożyła 14 załączników w postaci pism informacyjnych sądu w zakresie konieczności przedłożenia dokumentów pełnomocnictwa udzielonego wyznaczonym w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnikom, pism ustanowionych w ramach prawa pomocy adwokatów (w tym o konieczności podpisania i przesłania dokumentu pełnomocnictwa oraz uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł) oraz zawiadomień o rozprawach wyznaczonych przez WSA w Gorzowie Wlkp. na dzień 16 kwietnia 2008 r. o godz. 13.30 w sprawie o sygn. akt II SA/Go 134/08 (k. 40) oraz w dniu 29 maja 2008 r. o godz. 10.40 w sprawie o sygn. akt II SA/Go 158/08 (k. 39) i o godz. 13.50 w sprawie o sygn. akt II SA/Go 159/08 (k. 37).
Z osnowy decyzji Dyrektora MOPS z dnia [...] r. wynika, iż organ po rozpatrzeniu powyższego wniosku odmówił przyznania zasiłku celowego na uczestnictwo w rozprawach w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. w dniach 16 kwietnia 2008 r. i 29 maja 2008 r. (dwie rozprawy) oraz pokrycie kosztów udzielenia pełnomocnictwa procesowego i związanych z tym kosztów korespondencyjnych. Powyższe rozstrzygnięcie co do zakresu wydaje się być zatem zgodne z żądaniem strony wynikającym z wniosku i załączonych do niego dokumentów.
Analiza uzasadnienia decyzji nasuwa jednakże, w ocenie Sądu, uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistego zakresu orzekania organu i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Po pierwsze bowiem w pierwszym zdaniu organ stwierdził, iż "dnia 24 kwietnia 2008 r. złożyła Pani pismo wyjaśniające, które jednocześnie zawiera wniosek o przyznanie pomocy na wydatki związane z dojazdem na rozprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wlkp. w dniach 21 i 29 maja 2008 r. i powrót do miejsca zamieszkania oraz pokrycie kosztów udzielenia pełnomocnictwa procesowego w tym kosztów wysyłki". Sama ta okoliczność mogłaby być uznana za zwykłą omyłkę, pozostającą bez wpływu na wynik sprawy, gdyby nie dalsza treść uzasadnienia omawianej decyzji. Na stronie 6 organ wskazał, iż biorąc pod uwagę zapewnienie dostępności do reprezentowania własnych argumentów przed Sądem, na wnioski z dnia 16 kwietnia 2008 r., decyzją [...] przyznano stronie zasiłek celowy na sfinansowanie kosztów dojazdu na rozprawę 21 maja 2008 r. (zaplanowaną o innej godzinie niż sprawa, którą organ rozpatruje niniejsza decyzją), a na rozprawę w dniu 30 maja 2008 r. zasiłek celowy na opłatę skarbową w celu potwierdzenia pełnomocnictwa dla adwokata wyznaczonego do reprezentowania strony przed Sądem. Zdaniem organu oznacza to, że wykorzystując przyznany już zasiłek celowy na dojazd do sądu, strona może brać udział w dwóch rozprawach odbywających się w tym samym dniu, lecz o innej godzinie.
W tym miejscu organ , nawiązując do podanych przez siebie na wstępie uzasadnienia dat rozpraw przed sądem, objętych rozpatrywanym wnioskiem, ponownie i jednoznacznie wskazał, iż rozpatrywał w przedmiotowej sprawie zasadność przyznania zasiłku celowego na dojazd na rozprawę do WSA w Gorzowie Wlkp. w dniu 21 maja 2008 r. i uznał, że strona może zabezpieczyć tę potrzebę wykorzystując przyznany już inną decyzją zasiłek celowy na dojazd do Sądu w tym samym dniu na rozprawę odbywającą się o innej godzinie. Przypomnieć należy, że wniosek D. B. z 24 kwietnia 2008 r. nie dotyczył zasiłku celowego na potrzeby związane z dojazdem do Sądu na rozprawę w dniu 21 maja 2008 r. lecz na rozprawę w dniu 16 kwietnia 2008 r. oraz dwie rozprawy w dniu 29 maja 2008 r. Do tych żądań organ, z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 Kpa, nie odniósł się w uzasadnieniu swej decyzji bezpośrednio w jakimkolwiek zakresie.
Dodatkowo, w ocenie Sądu, wskazane wyżej wątpliwości co do rzeczywistego zakresu sprawy rozpoznawanej przez organ pomocy społecznej przedmiotową decyzją potwierdza fakt, iż organ równocześnie prowadził z wniosków skarżącej kilka postępowań w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdów na rozprawy w WSA w Gorzowie Wlkp., w których daty rozpraw częściowo się pokrywały. Powyższe wynika z treści zawiadomienia organu z dnia 2 maja 2008 r. (k. 24) kierowanego do D. B. w związku z postępowaniem toczącym się w sprawie przyznania kompleksowej pomocy społecznej w sprawach wymienionych w pkt 4, 5 i 7 tego zawiadomienia.
Wątpliwości w powyższym zakresie i wada decyzji organu pierwszej instancji polegająca na rozbieżności pomiędzy treścią jej osnowy i uzasadnienia, winny zostać usunięte w trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., na skutek odwołania skarżącej. Z treści uzasadnienia decyzji tego organu, utrzymującej w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji wynika, iż organ odwoławczy nie tylko pominął powyższą wadę, bezrefleksyjnie przenosząc do swojej decyzji niejednoznaczne ustalenia organu pierwszej instancji, ale również samodzielnie nie przeprowadził ponownego postępowania administracyjnego. Organ drugiej instancji ograniczył się do dokonania swoistej "kontroli" prawidłowości i zgodności z prawem argumentów zawartych
w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Nie przeprowadził natomiast samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącą potrzeb, w kontekście przesłanek uznania ich za niezbędne potrzeby bytowe, w rozumieniu art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Wymagało to należycie poczynionych ustaleń faktycznych i wszechstronnego wyjaśnienia i rozważenia okoliczności sprawy (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa ). Abstrahując od wskazanych wyżej okoliczności, podkreślenia przy tym wymaga, iż organ drugiej instancji, orzekając w dniu 30 czerwca 2008 r., nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy również w zakresie ustalenia czy potrzeba sfinansowania dojazdu na rozprawy określone we wniosku rzeczywiście wystąpiła tj. czy skarżąca faktycznie stawiła się na nie, ponosząc koszty dojazdu do WSA i powrotu do miejsca zamieszkania, czy też w tym zakresie wniosek skarżącej stał się bezpodstawny.
Organ drugiej instancji zaakceptował również w sposób bezkrytyczny pogląd organu pierwszej instancji, iż zasadna jest odmowa przyznania zasiłku celowego na zgłoszoną potrzebę pokrycia kosztów udzielenia pełnomocnictwa, w rozumieniu obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Zgodnie bowiem z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 225, poz. 1635 z późn.zm.), nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach świadczeń socjalnych oraz w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej i przepisów o zatrudnieniu socjalnym. Oznacza to, co pominęły organy orzekające w sprawie, iż strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, która dodatkowo mocą orzeczenia sądu korzysta z przyznanego jej w ramach prawa pomocy przywileju pomocy prawnej udzielonej przez profesjonalnego pełnomocnika, zwolniona jest również od obowiązku ponoszenia opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa składanego w takim postępowaniu sądowy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, zgodnie z przepisami art. 136 i art. 138 Kpa obejmie kontrolą i ponownym rozstrzygnięciem kwestie, które zostały dotychczas pominięte, co w efekcie sprawiło, że stan faktyczny sprawy nie był należycie ustalony i uniemożliwił dokonanie pełnej oceny zgodności decyzji z prawem materialnym.
Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło