II SA/Go 512/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.G. na pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zapłaty należności z tytułu zajmowania lokalu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2010r. M.G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2010r. ([...]) w przedmiocie wezwania do zapłaty należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego w [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wezwanie do zapłaty długu powstałego w przytoczonych przez niego okolicznościach sprawy pozostaje w jawnej sprzeczności z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, że przedmiotowa sprawa nie jest sprawą administracyjną i nie należy do właściwości sadów administracyjnych. Ponadto organ podał, iż sama utrata tytułu prawnego do zajmowanego lokalu położonego w [...] nie zwolniła skarżącego z obowiązku uiszczania opłat za ten lokal do chwili faktycznego przekazania tego lokalu do dyspozycji WAM. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest to, iż przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, sąd z urzędu zobligowany jest do badania wymogów formalnych skargi oraz jej dopuszczalności, zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Badanie pod względem formalnym skargi obejmuje nie tylko analizę jej zawartości, lecz także jej kontrolę pod względem szczególnych wymogów, jakim skarga powinna odpowiadać. Należy więc zbadać czy skarga jest dopuszczalna, czy wniesiono ją z zachowaniem ustawowego terminu itp. (art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."). Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Zakres kognicji sądów administracyjnych został przez ustawodawcę określony w ww. ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest pismo, w którym organ wezwał skarżącego do zapłaty należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone pismo nie należy do żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. Pismo to nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, stanowi jedynie odpowiedź na wcześniejsze pismo skarżącego, w którym między innymi wyjaśniono przebieg postępowania w sprawie wydania decyzji o wygaśnięciu tytułu prawnego do zajmowanego przez stronę (wraz z rodziną) lokalu mieszkalnego oraz podano informacje o wysokości zadłużenia z tytułu opłat za ten lokal. Jednocześnie organ wezwał skarżącego do zapłaty wskazanej w tym piśmie kwoty w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma. Podkreślić należy, iż przedmiotowa sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sprawy dotyczące należności czynszowych, są sprawami cywilnymi i właściwym w tych sprawach jest sąd powszechny. Tym samym bez potrzeby głębszej analizy nie ulega wątpliwości, że skarga na wezwanie do zapłaty nie może zostać rozpoznana w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zaskarżone pismo nie spełnia wymogów żadnego z zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów prawnych, przede wszystkim decyzji, postanowień, ani też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wezwanie do zapłaty nie kształtuje praw lub obowiązków, zostały one bowiem określone np. w decyzji z dnia [...] sierpnia 2002r. ([...]) Dyrektora Oddziału Terenowego WAM wydanej w sprawie zwolnienia kwatery stałej, w której organ wezwał skarżącego do opuszczenia wraz z rodziną kwatery stałej ([...]) i wyznaczył kwaterę zastępczą. Ponadto Sąd pragnie zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r. (sygn. akt SK 12/99, OTK 2000/5/143), w którym Trybunał stwierdził, że art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), rozumiany w ten sposób, iż w zakresie pojęcia "sprawy cywilnej" nie mogą się mieścić roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W sprawie tej chodziło o roszczenie o zapłatę przeciwko uczelni wyższej odsetek należnych od przyznanego i niewypłaconego w terminie stypendium oraz nagrody rektorskiej, a także zapłaty przyznanej zapomogi. Trybunał zwrócił uwagę, że wśród zdarzeń cywilnoprawnych, tj. takich, które powodują powstanie, zmianę lub ustanie stosunku cywilnoprawnego wyróżnia się akty administracyjne. W konsekwencji za błędne uznaje się stanowisko, które niejako z góry wyklucza możliwość powstania stosunku cywilnoprawnego między podmiotami związanymi stosunkiem administracyjnoprawnym. Roszczenia cywilnoprawne wynikają bowiem z tak różnych źródeł, iż nie sposób przyjąć, że źródło przesądza o charakterze stosunku prawnego. Nie można wykluczyć, że roszczenie o zapłatę powstałe na tle stosunku administracyjnoprawnego ma charakter cywilnoprawny, a spór dotyczący jego wykonania należy zakwalifikować jako sprawę cywilną. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wezwanie o zapłatę zaległości z tytułu opłat za lokal powstało na tle stosunku administracyjnoprawnego (ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 2002r.), ale sam spór o uregulowanie należności ma charakter cywilnoprawny. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.