II SA/Go 512/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi S.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Inspektora ds. Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego z [...] lipca 2025 r., nr [...] (dalej: organ I instancji), orzeczono o uchyleniu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), przyznanego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. F.. Od powyższej decyzji pismem z [...] sierpnia 2025 r., wysłanym za pośrednictwem poczty [...] sierpnia 2025 r., odwołanie wniosła S. S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO), postanowieniem z [...] września 2025 r., nr [...], na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 527 ze zm., dalej: k.p.a.), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając postanowienie SKO - powołując się na znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przez odwołującą się decyzji organu I instancji - wskazało, iż decyzję tę doręczono stronie 22 lipca 2025 r., w konsekwencji czego termin do wniesienia od niej odwołania upłynął 5 sierpnia 2025 r. Tymczasem odwołanie wniesione zostało przez S. S. do organu I instancji 7 sierpnia 2025 r., a zatem po upływie określonego w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Stwierdzając, na podstawie art. 134 k.p.a., uchybienie ww. terminowi SKO podkreśliło, że termin ten jest terminem zawitym, wobec czego czynność dokonana po jego upływie jest czynnością bezskuteczną. SKO zaznaczyło także, że odwołująca się nie złożyła wniosku o jego przywrócenie. Pismem z [...] września 2025 r. S. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na ww. postanowienie SKO, powołując się w niej na okoliczność rezygnacji zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad matką. Skarżąca wskazała ponadto, że nie miała żadnej świadomości, iż uchybiła terminowi. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z przepisu tego, w którym ustawodawca posłużył się kategorycznym zwrotem "stwierdza" wynika, że na organie odwoławczym ciąży obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Stwierdzenie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. W rozpoznawanej sprawie, decyzja organu I instancji z [...] lipca 2025 r., została doręczona skarżącej 22 lipca 2025 r., co zostało potwierdzone na pocztowym druku zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. Doręczenie to nastąpiło pod właściwym adresem, który skarżąca wskazała zarówno w odwołaniu, jak i w skardze. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że wniesienie odwołania 7 sierpnia 2025 r. nastąpiło z uchybieniem określonego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu, który upłynął z końcem 5 sierpnia 2025 r. Należy przy tym podkreślić, że przedmiot badania Sądu ograniczał się jedynie do skontrolowania legalności orzeczenia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, natomiast nie obejmował badania przyczyn tego uchybienia, ani tym bardziej zarzutów merytorycznych odnoszących się do kwestionowanej decyzji. Jak wskazano wyżej stwierdzenie wniesienia odwołania z przekroczeniem terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. obligowało organ do wydania zaskarżonego postanowienia, co też zasadnie i zgodnie z prawem SKO uczyniło na podstawie art. 134 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) jako bezzasadną. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. W myśl cytowanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.