II SA/Go 515/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-12-03
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, uzasadniona koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji kasacyjnej i przeprowadzenia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było wadliwe, zawierało jedynie streszczenie decyzji organu pierwszej instancji, brakowało w nim ustaleń faktycznych i wskazania dowodów, na których się oparto. Ponadto, organ odwoławczy udzielił wadliwych wskazań organowi pierwszej instancji co do okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, a realizacja tych wskazań nie usunęłaby istotnych wad postępowania. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, stwierdził naruszenie przepisów postępowania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie P.T. z pobytu stałego. Po przeprowadzeniu wizji lokalnej i zebraniu oświadczeń, organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymeldowaniu. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i pobrania opłat. Skargę na decyzję Wojewody wniósł H.S., działając jako pełnomocnik J.S. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając wadliwość postępowania i uzasadnienia decyzji organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Lubuskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję.
Pismem z dnia [...] lipca 2007 roku skierowanym do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego J.S., odpowiadając na wezwanie organu, oświadczyła, iż podtrzymuje swój wcześniejszy wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] marca 2007 roku o wymeldowanie z jej mieszkania przy ul. [...] wnuka P.T. oraz upoważnienie w tym zakresie udzielone synowi H.S.. Wyjaśniła, iż wycofanie wniosku o wymeldowanie wnuka było wynikiem wprowadzenia jej w błąd przez córkę T..
W dniu [...] lipca 2007 roku do w/w Wydziału wpłynęło pismo P.T. informujące, w związku z trwającym postępowaniem o jego wymeldowanie, iż czasowo przebywa w Hiszpanii ze względu na zatrudnienie za granicą. Wskazywał, iż w lokalu przy ul. [...] pozostawił swoje rzeczy, zamierza do niego powrócić, a opłatami za mieszkanie zajmuje się jego matka T.T. – P.. W kolejnym piśmie z dnia [...] lipca 2007 roku, opisując trudności jakie napotyka ze strony H.S. ( który zamieszkał we wskazanym lokalu w 2006 roku ) przy próbach wejścia do mieszkania gdy przebywa w Polsce, wnosił o przesłuchanie czterech wskazanych personalnie świadków na okoliczności podnoszone w jego piśmie. Udzielił też pełnomocnictwa matce do reprezentowaniu go w sprawie dotyczącej jego wymeldowania.
Pismem z dnia [...] października 2007 roku organ I instancji powiadomił H.S. i T.T. – P., jako pełnomocników stron, o wszczęciu postępowania o wymeldowanie P.T. z lokalu przy ul. [...] oraz o wyznaczeniu na dzień [...] listopada 2007 roku wizji lokalnej w przedmiotowym lokalu.
W toku oględzin lokalu z udziałem wnioskodawczyni oraz pełnomocników stron H.S. i T.T. – P. pracownicy Urzędu Miejskiego ustalili, iż w lokalu nie ma żadnych rzeczy P.T.. W trakcie wizji w lokalu H.S. oświadczył, iż po śmieci ojca najemcą lokalu stała się matka J.S.. Wskazał, iż P.T. mieszkał w tym lokalu wraz ze swa matką jeszcze jako dziecko w latach 1977-78 i wraz z nią wyprowadził się do jej mieszkania spółdzielczego. Od tego czasu już w nim nie zamieszkiwał. Do lokalu nie przychodził nawet w odwiedziny.
J.S. oświadczyła, iż obojętne jej jest czy wnuk P.T. jest w lokalu zameldowany czy nie. Przeprowadzający wizje stwierdził, iż nie potrafi ona konkretnie odpowiedzieć na inne pytania powołując się na brak pamięci.
T.T. – P. oświadczyła, że syn w mieszkaniu został zameldowany jako dziecko, zamieszkiwał w nim razem z nią. Wyprowadzili się ok. 1978 oku gdy otrzymała mieszkanie. Syn ponownie zamieszkiwał w mieszkaniu babki wraz ze swą rodziną w latach 1993 -1995/96. Wyprowadził się ze względu na konflikty między babką a jego żoną. Od tamtego czasu odwiedzał dziadków. Podała, że syn mieszka i pracuje za granicą. Podczas pobytu w kraju w okresie letnim nie mógł dostać się do mieszkania bo H.S. powymieniał zamki w drzwiach. O trudnościach w dostaniu się do mieszkania nie zgłaszał policji ani Prokuraturze. Pismem z dnia [...] listopada 2007 roku organ zawiadomił pełnomocników stron o zakończeniu postępowania oraz prawach stron z art. 10 Kpa.
Pismem dnia [...] grudnia 2007 roku pełnomocnik P.T. oświadczyła, iż wycofuje się ze swych oświadczeń złożonych w toku wizji lokalnej. Zaprzeczała twierdzeniom H.S., kwestionując jednocześnie sposób przeprowadzenia wizji. Zarzucała pracownikom organu stronniczość, posądzanie jej o manipulowanie matką, uniemożliwianie jej swobodnej wypowiedzi, notowanie jedynie wypowiedzi brata i konieczność udania się przez nią do Urzędu w celu złożenia zeznań. Zarzucała też, iż brak rzeczy syna w mieszkaniu wynikał z tego, że zostały wyrzucone przez H.S..
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 roku nr [...] Kierownik Referatu Ewidencji Ludności – działając z upoważnienia Prezydenta Miasta - w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 933 ze zm. ) i art. 104 Kpa orzekł o wymeldowaniu P.T. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...]. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie wskazał na wniosek J.S. o wymeldowanie P.T. oraz aneks z dnia [...] października 2006 roku do umowy najmu zgodnie z którym najemcą lokalu przy ul. [...] jest wnioskodawczyni. Powołując się na ustalenie wizji lokalnej o braku w lokalu rzeczy P.T. dokonał streszczenia oświadczeń pełnomocników stron złożonych w toku oględzin mieszkania w dniu [...] listopada 2007 roku i powołując treść przepisu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy stwierdził, iż P.T. opuścił stałe miejsce zameldowania i w miejscu tym nie zamieszkuje.
W odwołaniu od decyzji T.T. – P. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy wymeldowania P.T.. Opisując konflikt rodzinny spowodowany jej zdaniem przez H.S. wywodziła, iż syn wyjechał za granicę by zarobić na remont i wykup mieszkania zgodnie z umową z dziadkami. Brak rzeczy syna w mieszkaniu wynika z faktu, iż zostały wyrzucone przez H.S. , który wprowadził się do mieszkania matki wraz z konkubiną. Podnosiła, iż w Urzędzie znajduje się wniosek matki o wymeldowanie go, a pozostawienie w lokalu wnuka P.. Powoływała się też na oświadczenie matki J.S. złożone podczas wizji , że "wnuk może sobie mieszkać".
Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda, powołując się na przepis art. 138 § 2 Kpa, decyzją z dnia [...] maja 2008 oku Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż biorąc pod uwagę rozbieżne wyjaśnienia stron należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w którym organ I instancji powinien pobrać od wnioskodawczyni opłatę skarbową, gdyż ta czynność nie została dokonana przez organ I instancji oraz pobrać od stron taką opłatę za dokumenty stwierdzające udzielenie pełnomocnictw. Nadto powinien sprawdzić czy P.T. zgłosił w Urzędzie Miasta swój wyjazd za granicę, co podnosi jego pełnomocnik w odwołaniu jak też zobowiązać pełnomocnika P.T. do dostarczenia kopii dokumentów związanych z utrzymywaniem przez niego spornego lokalu, na co wskazuje on w swym piśmie.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł H.S., załączając do niej pełnomocnictwo udzielone mu przez J.S.. W skardze pełnomocnik skarżącej, opisując obszernie konflikty rodzinne wskazywał, iż P.T. wprawdzie w mieszkaniu dziadków zamieszkiwał wraz ze swą rodziną to wyprowadził się z powodu nieporozumień między żoną a babką, którą później bardzo rzadko odwiedzał. Zaprzeczał też, aby uczestnik utrzymywał mieszkanie czy też choćby do tego się przyczyniał jak też by pozostawił w mieszkaniu babki jakieś swoje rzeczy. Wskazywał na działania swej siostry T.T. – P. zmierzające do pobierania za matkę emerytury i dążenie do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia oraz ustanowienia jej opiekunem matki. Zarzucając rodzinie brak opieki nad matką, wnosił o skierowanie sprawy do prokuratury o ściganie T.T. – P. i jej syna P. za złożenie fałszywych zeznań i wprowadzanie w błąd organów administracji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o oddalenie skargi wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
W dniu 7 października 2008 roku wpłynęło pismo T.T. – P. informujące, iż jest kuratorem matki J.S. wraz z kopiami postanowień w przedmiocie częściowego ubezwłasnowolnienia i ustanowienia kuratora .
Uczestnik postępowania P.T. na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 roku wniósł o oddalenie skargi wywodząc, iż po tym jak w 1995 roku jego żona opuściła mieszkanie babki on w tym mieszkaniu pozostał, zaś ostatnie cztery lata spędził za granicą ze względu na wykonywane tam zatrudnienie. Obecnie powrócił na stałe do kraju, zaś H.S., który w międzyczasie zamieszkał w lokalu powyrzucał jego używane meble i uniemożliwia mu zajęcie pokoju w tym mieszkaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podniesione.
1. W pierwszej kolejności rozważenia wymagało czy skarżąca J.S. mogła skutecznie złożyć skargę z dnia 10 lipca 2008 roku ( wniesioną 11 lipca 2008 roku ) działając przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika w osobie syna H.S.. Jak bowiem wynika z nadesłanego przez T.T.- P. postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2007 roku w sprawie I NS 29/07 skarżąca została ubezwłasnowolniona częściowo, zaś postanowienie w tym przedmiocie stało się prawomocne z dniem 27 listopada 2007 roku ( błędnie podano rok 2008 zamiast 2007 ). Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2008 roku , prawomocnym od dnia 24 lipca 2008 roku, w sprawie III RNs 707/07 kuratorem dla częściowo ubezwłasnowolnionej J.S. ustanowiona została T.T. – P.. Omówienia w związku z tym wymaga status osoby częściowo ubezwłasnowolnionej i związany z tym zakres jej ograniczeń w zdolności do czynności prawnych. Podstawowa regulacja określająca pozycję osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych ( art. 15 Kodeksu cywilnego ) została wyrażona w art. 17 Kodeksu cywilnego. Wynika z niego, że osoba częściowo ubezwłasnowolniona może sama dokonywać czynności prawnych z tym, że czynności prawne polegające na zaciąganiu zobowiązań lub rozporządzeniu prawem takiej osoby dla swej ważności wymagają zgody jej przedstawiciela ustawowego ( kuratora ). Tym samym, wnioskując a contrario, należy przyjąć, iż czynności nie prowadzących do zaciągnięcia zobowiązań ani nie stanowiących rozporządzenia prawem osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może dokonywać skutecznie sama, bez zgody swego przedstawiciela ustawowego ( kuratora w przypadku osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ). W grupie czynności nie stanowiących zobowiązań i nie prowadzących do rozporządzenia prawem doktryna wymienia m.in. możliwość ustanowienia własnego pełnomocnika przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych ( vide: Kodeks cywilny. Komentarz do art. 1-534 pod red. prof. dr hab. E. Gniewka, Wyd. C. H. Beck Warszawa 2004 str. 68 i n. ) . Mając na uwadze poczynione wywody należało uznać, iż udzielenie przez skarżącą J.S. pełnomocnictwa synowi H.S. do wniesienia skargi i reprezentowania jej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w którym przedmiotem jest wymeldowanie innej osoby mieściło się w zakresie posiadanej przez nią, mimo częściowego ubezwłasnowolnienia, zdolności do czynności prawnych. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, iż postępowanie administracyjne wykazało, iż kurator skarżącej T.T. – P. jako dotychczasowy pełnomocnika uczestnika postępowania P.T. pozostawała w konflikcie interesów swej matki i syna.
2. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako ppsa ). Wskazać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi.
3. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja organu odwoławczego uchylająca rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania czyli decyzja kasacyjna. Zasadą postępowania odwoławczego regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego jest, iż organ II instancji rozpoznający odwołanie strony od decyzji organu I instancji nie tyle kontroluje prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, co ma obowiązek po raz drugi merytorycznie rozpoznać sprawę administracyjną w zakresie w jakim była rozpoznawana przez organ I instancji. Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147).
4. Efektem rozstrzygnięcia sprawy przez organ jest decyzja administracyjna. Powinna ona zawierać elementy o jakich mowa w art. 107 § 1 Kpa, a więc m.in. rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei stosownie do przepisu art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji ( faktyczne i prawne ) jest jej integralną częścią składową. Pełni funkcję zewnętrzną ze względu na jego wpływ na postępowanie w innych sprawach jak też wewnętrzną, uwidaczniającą się szczególnie w decyzjach kasacyjnych wydanych w oparciu o art. 138 § 2 Kpa. Kontrolując legalność ( zgodność z prawem ) decyzji administracyjnej sąd administracyjny dokonuje jej oceny jako całości tj. zarówno w zakresie rozstrzygnięcia ( sentencji ) jak i uzasadnienia. W konsekwencji za dopuszczalne należy uznać wzruszenie przez sąd administracyjny decyzji administracyjnej z powodu wadliwości stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu mimo, iż jej sentencja jest zgodna z prawem ( vide: wyrok NSA z 5 lutego 1990 roku w sprawie IV SA 832 – Lex 10133, wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000 roku w sprawie I SA.Gd 668/98 – Lex 47109 ).
Podkreślenia wymaga też, że zgodnie z przepisem art. 138 § 2 Kpa uchylenie przez organ II instancji zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
5. Odnosząc powyższe wywody do zaskarżonej skargą decyzji organu II instancji wskazania wymaga, iż jej uzasadnienie zawiera jedynie streszczenie, również wadliwej – jeżeli chodzi o wymogi jakie powinna spełniać - decyzji organu I instancji. Brak w niej ustaleń faktycznych i wskazania w oparciu o jakie dowody ich dokonano. Brak też właściwej oceny prawnej stanu faktycznego skoro go nie ustalono. Dokonanie przez organ II instancji wskazania okoliczności, które należy wziąć pod uwagę dotyczyło zasadniczo kwestii zupełnie nieistotnych ( opłaty skarbowe od odwołania i pełnomocnictwa ) dla przedmiotu sprawy administracyjnej lub takich, które wyjaśnić mógł sam organ, bo nie wiązały się z koniecznością przeprowadzania postępowania w całości lub znacznej części.
Przypomnienia wymaga, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych źródłem powinności organu administracji publicznej dokonania wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez osobę, której dotyczy wniosek o wymeldowanie, niezależnie od tego czy posiada ona uprawnienie do przebywania w tymże miejscu, przy czym organy orzekające o obowiązku meldunkowym nie rozstrzygają w przedmiocie tytułu prawnego do przebywania w danym lokalu. Spełnienie przesłanki opuszczenia przez osobę, której dotyczy wniosek o wymeldowanie, dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli, a nie z powodu bezprawnych zachowań innych osób oraz gdy ma ono charakter trwały. Jednocześnie za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 w/w ustawy uznawana jest sytuacja, w której zmiana miejsca pobytu osoby dotychczas zameldowanej w danym lokalu nastąpiła na skutek zachowania innej osoby, ale osoba zameldowana nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych ( np. powództwo do sądu cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania, zgłoszenie organom ścigania ).
Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, iż organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego nakierowanego na ustalenie stanu faktycznego w zakresie wskazanych wyżej okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie. Materiał dowodowy zebrany w sprawie ogranicza się w istocie do aneksu do umowy najmu oraz protokołu wizji lokalnej w lokalu przy ul. [...]. W sprawie nie przesłuchano świadków wnioskowanych przez uczestnika postępowania P.T. w piśmie z dnia [...] lipca 2007 roku ani też w żaden inny sposób nie odniesiono się do tego wniosku dowodowego strony. Nie wiadomo jaki charakter przypisują organy oświadczeniom złożonym przez uczestników wizji lokalnej, streszczonym w uzasadnieniach decyzji. Nie można ich jednak traktować jako zeznań świadków czy strony bo nie uzyskano ich w trybie i z dochowaniem rygorów o jakich mowa w art. 79, 82, 83, 86 i 88 Kpa. W toku oględzin lokalu potwierdzone zostało, iż nie ma w nim rzeczy uczestnika postępowania. Jego pełnomocnik ( T.T.-P. ) złożył w toku tej czynności oświadczenia, które – gdyby potraktować je jako okoliczności przyznane przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika - mogłyby być podstawą do oceny czy zaszły przesłanki do wymeldowania uczestnika. Jednakże pismem z dnia [...] grudnia 2007 roku wycofał się on ze złożonych oświadczeń podnosząc szereg zarzutów do sposobu przeprowadzenia oględzin. Do treści tego pisma organy w żaden sposób się nie ustosunkowały.
Zważywszy na wadliwości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji organów obu instancji wskazać należy, iż z przepisów art. 7 i 77 § 1 Kpa wynika, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracji jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest także przeprowadzić dowody żądane przez stronę. Skuteczność prawna tegoż żądania jest uzależniona od spełnienia przesłanek określonych w art. 78 Kpa. Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany do wysłuchania wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań. Z treści art. 10 § 1 Kpa wynika, iż takie ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego i prawnego, zgromadzonego w sprawie, który będzie podstawą do podjęcia decyzji, jest szczególnym uprawnieniem strony z racji jego udziału w postępowaniu. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w Kpa zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa). Zarówno w nauce jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w ocenę dowolną musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego. Organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny.
W rozpoznawanej sprawie organ II instancji miał podstawy do uznania zachodzi konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednakże stanowisko swe uzasadnił w sposób wadliwy, nie dostrzegając istotnych uchybień postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji i wad jego decyzji w zakresie wymogów jakim powinna ona odpowiadać ( art. 107 § 1 i 3 Kpa ). Udzielił przy tym wadliwych wskazań organowi I instancji co do okoliczności jakie ten powinien wziąć pod uwagę ponownie rozpoznając sprawę. Ich realizacja przez organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie doprowadziłaby do usunięcia istotnych wad postępowania, wskazanych w niniejszym uzasadnieniu. Z tych przyczyn na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody.
Uchylenie decyzji organu II instancji skutkuje koniecznością rozpoznania przez ten organ ponownie odwołania uczestnika postępowania P.T. i w związku z tym odniesienia się do decyzji organu I instancji z obowiązkiem uwzględnienia uwag wynikających z niniejszego uzasadnienia. Będzie miał też organ na uwadze, że z pism procesowych stron wynika, iż postępowanie w tej sprawie w istocie rozpoczęło się wcześniej niż w wyniku pisma skarżącej z dnia [...] lipca 2007 roku, a przedłożone akta administracyjne nie są kompletne. Wobec sprzecznych interesów stron organ powinien rozważyć przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Mając na uwadze szczególne nasilenie konfliktu rodzinnego osób zamieszkujących lokale sąsiadujące z mieszkaniem wnioskodawczyni na okoliczności warunkujące wymeldowanie uczestnika postępowania. Rozważenia wymaga też z celowość przesłuchania wnioskodawczyni. Zauważenia wymaga bowiem, iż ze sporządzonej w dniu 12 czerwca 2007 roku opinii sądowo- psychiatrycznej na potrzeby sprawy o ubezwłasnowolnienie wynika iż ze względu na stan psychiczny J.S. celowe jest jej wysłuchanie przed sądem.
6. Odnosząc się natomiast do wniosków skargi wskazania wymaga, iż kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do oceny legalności zaskarżonego skargą aktu, której Sąd w dokonał. Sąd administracyjny nie jest natomiast – w ramach rozpatrywania skargi na decyzję administracyjną - uprawniony do występowania z wnioskiem do prokuratury o ściganie uczestnika postępowania i jego matki ze względu podnoszony przez pełnomocnika skarżącej zarzut składania fałszywych zeznań i wprowadzania w błąd urzędów administracji publicznej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło