II SA/Go 516/21

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-09-02

Skład orzekający: Michał Ruszyński, Jarosław Piątek, Kamila Karwatowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON z określonej daty, ignorując możliwość wykazania faktycznie prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej innymi środkami dowodowymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy nieprawidłowo odmówił przyznania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Zastosowanie art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19 nie wyłącza możliwości wykazania faktycznie prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej innymi dowodami niż wpis w rejestrze REGON. Organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, uwzględniając inne dowody przedstawione przez stronę, a nie opierać się wyłącznie na formalnym wpisie w rejestrze, który stanowi jedynie wzruszalne domniemanie.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M.S. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., uznając, że nie spełniła ona warunku prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej według określonego kodu PKD na dzień 30 września 2020 r., co wynikało z danych w rejestrze REGON. M.S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na pomyłkę we wniosku i faktyczne prowadzenie innej przeważającej działalności. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, podkreślając, że zmiana kodu PKD nastąpiła po wskazanej dacie i że przeważający kod w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. nie uprawniał do zwolnienia. M.S. złożyła skargę do WSA, zarzucając wadliwe ustalenia faktyczne i przedstawiając dowody na poparcie swojego stanowiska.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym w dniu 2 września 2021 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu [...] lutego 2021 r. decyzję nr [...], którą na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej: ustawa o COVID) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), odmówił przyznania M.S. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień [...] września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony: uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Organ stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do uznania, iż M.S. spełniła warunek prowadzenia działalności z przeważającym kodem PKD [...] na [...] września 2020 r., ponieważ zmiany PKD dokonała po tej dacie, tj. 12 stycznia 2020 r. z datą wsteczną. Z danych uzyskanych z GUS wynika, że na [...] września 2020 r. kod PKD przeważający działalności to [...]. Nadto organ podał, że strona we wniosku RDZ-B6 w punkcie 7 zaznaczyła "TAK", tym samym oświadczając, że otrzymała pomoc na ratowanie, która nie została spłacona. W związku z powyższym organ uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. M.S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazała, że od początku swojej działalności gospodarczej ([...].05.2004 r.) prowadzi działalność przeważającą, która polega na sprzedaży pozostałych wyrobów detalicznych na Targowisku Miejskim oznaczoną w Polskiej Klasyfikacji Działalności kodem [...]. Oświadczyła również, ze w pkt. 7 wniosku przez pomyłkę zaznaczyła "TAK", a powinna zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy zaznaczyć rubrykę "NIE DOTYCZY". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał dnia [...] marca 2021 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z [...] lutego 2021 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ podkreślił, że w dniu [...] stycznia 2021 r. M.S. dokonała zmiany wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej, która to zmiana polegała na usunięciu w sekcji przeważające PKD działalności o symbolu [...]. i dodaniu w tej sekcji kodu PKD [...]. Ponadto w sekcji PKD została dodana działalność o symbolu PKD [...] oraz usunięta działalność określona kodem PKD [...]. Zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym na dzień wskazany w ustawie przeważający rodzaj działalności ujawniony w rejestrze REGON stanowił [...] i nie uprawniał skarżącej do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2020 r. Działalność przeważająca określona kodem PKD [...] w rejestrze REGON aktualnym na dzień [...] września 2020 r. nie została bowiem wymieniona w art. 31zo ust. 10 wskazanej wyżej ustawy. M.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję organu z [...] marca 2021 r., w której zarzuciła wadliwe ustalenia faktyczne organu. Podniosła, że z dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżąca wykonuje w przeważającym, a właściwie wyłącznym zakresie działalność polegającą na sprzedaży detalicznej prowadzonej na straganach i targowiskach, a konkretnie na targowisku przy przejściu granicznym w [...]. Podkreśliła, że zmiana kodu przeważającej działalności PKD na [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. została dokonana z mocą wsteczną zgodnie ze stanem faktycznym Jednocześnie skarżąca wniosła o włączenie do materiału dowodowego sprawy dokumentów w postaci Książki Kasy Rejestrującej, zaświadczeń z dnia [...] kwietnia 2004 r. i [...] sierpnia 2010 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2004 r. o numerze identyfikacyjnym REGON, oświadczenia z dnia [...] sierpnia 2010 r. o wyborze formy opodatkowania, wydruku z Rejestru REGON z dnia [...] lutego 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Sprawa został rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia za listopad 2020 r., a dokładnie przesłanki prowadzenia [...] września 2020 r. "przeważającej działalności" gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. W ocenie organu, w przypadku skarżącej kod PKD " przeważającej działalności" ujawniony w rejestrze REGON stanowił [...] i tym samym nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Wskazać należy, że organ dokonał tego ustalenia wyłącznie na podstawie stanu ewidencyjnego przypadającego na dzień [...] września 2020 r. Zdaniem Sądu, stanowisko organu, pozbawiające skarżącą prawa do zwolnienia nie zostało w sposób przekonywujący uzasadnione. Zważyć trzeba, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowania prowadzącego do zastosowania konkretnych przepisów prawa. Szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji wraz z argumentami przemawiającymi za jej przyjęciem. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w uzasadnieniu wskazywać jakie przepisy i dlaczego zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 k.p.a.), oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji powyższych wymagań nie spełnia, bowiem organ w ogóle nie dokonał wywodu prawnego uzasadniającego pozbawienie skarżącego prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. Sąd nie podziela stanowiska organu, że warunkiem przyznania zwolnienia jest to, aby w rejestrze REGON, w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r., dotyczącym działalności prowadzonej przez skarżącą, jako rodzaj działalności przeważającej była wskazana działalność o kodzie wymienionym w ust. 10 art. 31zo ustawy o COVID i jedynym dowodem spełnienia tej przesłanki były dane zawarte w tym rejestrze w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r., niezależnie od stanu faktycznego danej sprawy, dającego się wykazać dostępnymi innymi dowodami. Organ oparł się jedynie na językowej wykładni art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID uznając, że przepis ten wskazuje jedyny i wyłączny sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności przez wnioskujący o zwolnienie podmiot, tj. dane zawarte w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. Należy wskazać, że klasyfikacja PKD ta jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.). W załączniku do tej ustawy "Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Zdaniem Sądu, zawarte w art. 31zo ustawy o COVID sformułowanie "prowadzona działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w art. 31zo ustawy o COVID (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z art. 31zo ustawy o COVID), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r. II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy o COVID mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020 r., a przesłanki wsparcia określono według danych gromadzonych przez służby statystyki publicznej na dzień 30 września 2020 r. i 30 września 2019 r. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie, ani w listopadzie 2020 r., uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i n. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 2021 r. poz. 423). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanej kolejnymi rozporządzeniami nie były wprost określane odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miały zasadniczo charakter opisowy (por. np. § 6 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020 r.- Dz. U. poz. 1758 z późn. zm.). Zdaniem Sądu dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy o COVID nie wyłączają stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania, prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania. Domniemania co do zasady są jednak wzruszalne. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do podmiotu, który złożył wniosek inicjujący postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien przed wydaniem decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i art. 78 § 1 k.p.a. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że rozwiązania przepisu art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 nie można traktować jako wskazującego wyłączny środek dowodowy za pomocą którego możliwe jest wykazanie rodzaju prowadzonej działalności, uznać należy, że wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez Zakład wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym (zob. art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Na gruncie k.p.a. nie obowiązuje formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2021 r., I SA/Kr 645/21, CBOSA). Z przedstawionych względów należy uznać, że wydana decyzja odmawiająca przyznanie skarżącemu zwolnienia z obowiązku płacenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za miesiąc listopad 2020 rok jest co najmniej przedwczesna. Organ, ustalając stan faktyczny sprawy, przeprowadzając w tym kierunku postępowanie wyjaśniające nie zrealizował obowiązku określonego w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przyjmując bezzasadnie, że przepis art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej, która jest jedną z przesłanek udzielenia zwolnienia, a nie jedynie ustanawia wzruszalne domniemanie. Wobec wskazania przez skarżącą już we wniosku o zwolnienie jako przeważającej działalności o kodzie [...], a więc wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, a jednocześnie innej niż ujawnionej w rejestrze REGON, organ winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia tej sprzeczności i ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności prowadzonej przez stronę. W szczególności powinien wezwać stronę do przedłożenia dowodów pozwalających na dokonanie stosownej w tym kierunku analizy i oceny, a następnie przedstawić ją w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu, że ustawodawca w art. 31zo ust. 11 ustawy wprowadził w tym zakresie stosowne wzruszalne domniemanie. Obowiązek organu takiego działania wynika z przedstawionej wyżej interpretacji przepisów art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy o COVID oraz z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zważyć trzeba, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skardze strona podniosła, że od początku swojej działalności gospodarczej ([...].05.2004 r.) prowadzi działalność przeważającą, która polega na sprzedaży pozostałych wyrobów detalicznych na Targowisku Miejskim w [...]. Skarżąca wskazała dokumenty potwierdzające w jej ocenie powyższą okoliczność. Organ winien po przedstawieniu tych dowodów przez stronę dokonać ich oceny pod kierunkiem ich przydatności do zweryfikowania rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez stronę i ewentualnie zobowiązać stronę do przedstawienia innych dowodów na powyższą okoliczność. W przypadku ustalenia, że skarżąca na dzień [...] września 2020 r. jako rodzaj działalności przeważającej prowadziła działalność sklasyfikowaną pod kodem wymienionym w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3 k.p.a. oraz art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. należało zaskarżoną decyzję uchylić. Rozstrzygając sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło