II SA/Go 52/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2020r. sprawy ze skargi J.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją znak: [...] z dnia [...] maja 2019 r. wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust.1 pkt 4, art. 80, art. 85 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 pażdziernika 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (DZ.U. z 2018 r. poz. 2081), dalej w skrócie zwana "ustawą", w związku z art. 104 i art. 107 kpa, a także § 3 ust. 1 pkt 26 i 37 oraz § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (DZ.U. z 2016 r. poz. 71) dalej w skrócie zwane rozporządzeniem, Wójt Gminy [...] ustalił Spółce z o.o. S. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia – "Modernizacja wanny szklarskiej na terenie zakładu S. Sp. z o.o. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] września 2018 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] pażdziernika 2018 r., Spółka z o.o. S. [...] zwróciła się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą - "Modernizacja wanny szklarskiej na terenie zakładu S. Sp. z o.o. Planowane przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć określonych w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz także § 3 ust. 1 pkt 26 i 37 rozporządzenia, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagany. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Wójt Gminy [...] nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W dniu 16 stycznia 2019 r. inwestor złożył wymagany raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Organ wskazał, że na podstawie raportu oraz opinii i uzgodnień Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], Starosty Powiatu [...], Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, w niniejszej decyzji określone zostały warunki, których spełnienie powinno wyeliminować, albo ograniczyć do niezbędnego minimum potencjalne negatywne oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podczas jego realizacji i funkcjonowania. Organ podniósł, że o treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie oraz o treści postanowienia o nałożeniu obowiązku sporządzenia raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko strony postępowania zostały zawiadomione w trybie art. 49 kpa w związku z art. 74 ust. 3 ustawy poprzez zamieszczenie zawiadomienia na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy, na tablicy ogłoszeń miejscowości [...], a także na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy. Obwieszczeniem z dnia [...] stycznia 2019 r. poinformowano społeczeństwo o złożeniu raportu oraz o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wskazano 30 – dniowy termin do składani uwag i wniosków (od [...] stycznia 2019 r. do [...] lutego 2019 r.). Obwieszczenie zostało zamieszczone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy, na tablicy ogłoszeń miejscowości [...] oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy. W wyznaczonym terminie nie złożono uwag do prowadzonego postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J.P. Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucił naruszenie: art. 59, art. 60, art. 61, art. 63 oraz 64 ustawy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy, pomimo tego że w dacie złożenia wniosku, a nadto w dacie wydania decyzji objętej odwołaniem inwestor nie dysponował prawomocną ostateczną i prawomocną decyzją środowiskową, a zatem brak było podstaw do wydania decyzji o warunkach zabudowy; art. 10 § 1 kpa poprzez brak zapewnienia skarżącemu oraz pozostałym stronom postępowania czynnego udziału w sprawie – poprzez brak doręczenia skarżącemu niniejszej decyzji oraz brak zapewnienia możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego; w sprawie materiału dowodowego; art. 7, 77 § 1 kpa poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego - a zwłaszcza poprzez brak zbadania wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz sąsiadującą infrastrukturę mając na uwadze ostateczną treść wniosku, bowiem organ oparł się na decyzji środowiskowej z dnia [...] maja 2019 r., zaś inwestor dokonywał późniejszej modyfikacji tego wniosku, organ nie zbadał ostatecznej treści wniosku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie decyzja doręczona została stronom postępowania, w tym odwołującemu, poprzez publiczne obwieszczenie (obwieszczenie z dnia [...] maja 2019 r.), tj. w trybie art. 49 kpa. Zważywszy, że obwieszenie nastąpiło w dniu [...] maja 2019 r. skuteczne doręczenie, zgodnie z art. 49 § 2 kpa, nastąpiło w dniu 5 czerwca 2019 r., a tym samym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 19 czerwca 2019 r. (środa). Strona wniosła odwołanie w dniu 6 listopada 2019 r. (data stempla pocztowego na kopercie), a zatem po terminie. Odwołanie dotyczyło wyłącznie treści merytorycznej decyzji, nie zawierało wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego J.P. wniósł skargę. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 134 kpa w zw. z art. 129 kpa poprzez ich zastosowanie, podczas gdy odwołanie zostało wniesione w terminie, - art. 49a kpa poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, a co za tym idzie naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez brak zapewnienia skarżącemu oraz pozostałym stronom postępowania czynnego udziału w sprawie - poprzez bezpodstawne doręczenie decyzji stronom postępowania przez obwieszczenie, - art. 49 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, że objęta skargą decyzja została doręczona skarżącemu poprzez obwieszczenie w dniu [...] maja 2019 r. – podczas gdy decyzja winna zostać doręczona stronie listownie, a w sprawie brak było podstaw do odstąpienia od doręczenia w tej formie, - art. 58 kpa poprzez brak wezwania strony do wskazania czy wnosi odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, skoro organ miał z urzędu wiedzę, iż dokonał doręczenia w drodze obwieszczenia, o czym strona skarżąca nie miała wiedzy, - naruszenie art. 49 kpa poprzez przyjęcie, że skarżącemu decyzję doręczono w drodze obwieszczenia, podczas gdy organ nie dopełnił wszelkich obowiązków nałożonych rzeczoną normą prawną w zakresie doręczenia, tym samym nie sposób uznać skutecznego doręczenia w tej formie, w tym wystąpienia fikcji prawnej w zakresie skutku doręczenia oraz rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, - art. 7 i art. 77 kpa poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, a zwłaszcza poprzez brak poczynienia przez organ ustaleń kiedy strona faktycznie dowiedziała się o decyzji, bowiem to od tej daty winien być liczony termin do wniesienia odwołania oraz poprzez brak ustaleń na okoliczność w jakiej formie organ I inst. dokonał obwieszczenia, w tym czy dokonał obwieszczenia w zwyczajowo dla tego regionu formie, organ nie ustalił jaka winna być to forma. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że pozostaje ono w zgodzie z przepisami prawa materialnego i nie narusza przepisów prawa procesowego w stopniu skutkującym konieczność jego uchylenia. Rozpatrywana sprawa dotyczyła postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na modernizacji wanny szklarskiej istniejącej na terenie zakładu S. Sp. z o.o. w miejscowości [...]. Przepisy prawa materialnego regulujące tryb postępowania w niniejszej sprawie zawarte są w ustawie z dnia 3 pażdziernika 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. W myśl art. 74 ust. 3 pkt 1 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym na datę wydania decyzji I instancji), jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią ust. 3a stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że liczba stron postępowania w rozpatrywanej sprawie wnosi 60. Tytuł prawny poszczególnych osób do nieruchomości będących w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, w rozumieniu art. 74 ust. 3a ustawy, ustalono na podstawie informacji uproszczonej z rejestru gruntów (w aktach sprawy). Powyższe okoliczności sprawy dawały organowi prowadzącemu postępowanie administracyjne podstawę do zawiadamiania o podjętych w sprawie czynnościach procesowych w trybie art. 49 kpa, który przewiduje tzw. fikcję prawną doręczenia decyzji i zawiadomienia o podjętych czynnościach procesowych. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 kpa jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Stosownie do treści § 2 dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Przytoczony powyżej przepis przewiduje dla zawiadomienia o decyzjach lub innych czynnościach następujące formy/sposoby: 1) formę publicznego obwieszczenia; 2) inną formę publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości; 3) przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany do zawiadomienia o decyzji lub innych czynnościach w określonej formie, organ ten ma swobodę doboru formy zawiadomienia, kierując się przy tym potrzebą wybrania takiej formy, która w największym stopniu zapewnia efektywne i prawidłowe zapoznanie się z treścią zawiadomienia przez zainteresowanych w możliwie najkrótszym czasie. Nie ma przeszkód, aby organ administracji publicznej zastosował więcej niż jedną formę spośród wymienionych w art. 49 (por. Komentarz do art. 49 kpa, Andrzej Wróbel, LEX). Wskazać przy tym należy, że art. 49 kpa wyrażnie wskazuje na obowiązek organu zawiadomienia o wydaniu decyzji, nie nakłada natomiast obowiązku informowania o jej treści. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że o wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2019 r. określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowej inwestycji Wójt Gminy [...] zawiadomił strony postępowania w trybie art. 49 kpa poprzez obwieszczenia dokonane w dniu [...] maja 2019 r. w formie: zamieszczenia na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy, na tablicy ogłoszeń w miejscowości [...] oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy. A zatem w sprawie zastosowano wszystkie formy zawiadomienia, o których mowa w art. 49 kpa. W obwieszczeniu zawarto informację o możliwości zapoznania się z treścią decyzji oraz dokumentacją sprawy, podając miejsce oraz termin w którym wskazana dokumentacja jest dostępna dla stron, ponadto zawarto prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W tej sytuacji, stosując wynikającą z art. art. 49 § 2 kpa instytucję fikcji doręczenia, termin do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] maja 2019 r. rozpoczął bieg od dnia 5 czerwca 2019 r. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a zatem w niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 19 czerwca 2019 r. Bezspornie skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 6 listopada 2019 r. (data stempla pocztowego na kopercie), a zatem po upływie terminu dla dokonania tej czynności prawnej. Składając odwołanie skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu dla tej czynności prawnej, wobec czego prawidłowo organ II instancji wydał orzeczenie na podstawie art. 134 kpa. Nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy zarzuty skargi. Wskazać należy, że zawiadomienia stron o poszczególnych czynnościach procesowych w sprawie, od momentu wszczęcia postępowania, odbywały się w trybie art. 49 kpa, wobec czego w trakcie postępowania nie doszło do zmiany sposobu zawiadamiania stron o podjętych czynnościach procesowych bez uprzedniego zawiadomienia, co ewentualnie można byłoby oceniać jako uchybienie mające wpływ na uprawnienia stron postępowania. Jako chybiony uznać należy zarzut naruszenia art. 58 kpa. Wskazać należy, że badanie merytoryczne skargi poprzedzone jest jego analizą pod względem formalnym, w ramach którego organ bada m.in. czy środek zaskarżenia wniesiony został przez podmiot do tego legitymowany oraz czy zachowany został przewidziany ustawą termin do jego wniesienia. W wypadku stwierdzenia, że warunki formalne odwołania nie zostały spełnione organ odwoławczy wydaje orzeczenie na podstawie art. 134 kpa. Zgodnie ze wskazanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podnieść w tym miejscu należy, że wezwania do uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności prawnej organ winien dokonać w sytuacji, gdy taki wniosek został przez stronę sformułowany, jednakże jego treść nie jest jednoznaczna, budzi wątpliwości lub okoliczności związane z uchybieniem terminu wymagają wyjaśnienia. Jednak z taką sytuacją w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia, gdyż skarżący wnosząc odwołanie w żaden sposób nie odniósł się do kwestii uchybionego terminu. W tych okolicznościach sprawy zarzuty skargi ocenić należało jako chybione, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.