II SA/Go 520/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.H. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r., Nr XVIII/132/2012 w przedmiocie wyrażenia zgody na wyodrębnienie funduszu sołeckiego w roku budżetowym 2013 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem załączonym do skargi J.H. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. W uzasadnieniu wniosku strona podała, iż przez kilka lat był bezrobotnym bez prawa do zasiłku, zaś od kwietnia 2012 r. został zatrudniony jako pracownik interwencyjny (na okres 6 miesięcy). Skarżący podkreślił, iż jest w trudnej sytuacji finansowej, nie posiada majątku ani środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. J.H. oświadczył nadto, iż działa w celach społecznych. Ponadto J.H. wskazał, że ma na utrzymaniu niepracującą córkę oraz wnuczkę, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu jego ojca. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2012 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody (zaświadczenie pracodawcy, decyzja ZUS) lub zaświadczenia o posiadaniu statusu bezrobotnego, 2. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania, 3. przedłożenie rachunków potwierdzających ewentualnie ponoszone koszty zakupu leków (leczenia), 4. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy. Pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2012 r. wnioskodawca nadesłał kartę wynagrodzenia pracownika od dnia [...] stycznia 2012 r., zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2012 r. wystawione przez Urząd Miejski, iż opłacał i opłaca podatek rolny i podatek od nieruchomości po zmarłym ojcu S.H. oraz wyciąg z rachunku bankowego z dnia [...] czerwca 2012 r. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej jako "p.p.s.a." – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona winna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie skarżący w formularzu PPF złożonym w dniu 2 lipca 2012 r. podał między innymi, że nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Tymczasem z przesłanego wyciągu z konta bankowego, wynika, że skarżący dysponuje środkami pieniężnymi. Tytułem przykładu należy wskazać, iż saldo końcowe operacji na dzień [...] czerwca 2012 r. wynosiło 25.819,02 zł. J.H. nie przedłożył również żadnych rachunków, które potwierdziłyby koszty związane z utrzymaniem mieszkania, czy ewentualne koszty zakupu leków. Mając na uwadze poczynione ustalenia, w ocenie Sądu złożone przez skarżącego oświadczenie jest niewiarygodne i nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji, a tym samym możliwości płatniczych. Z powyższych ustaleń wynika, że skarżący ograniczył się jedynie do przedstawienia takich danych, które miały świadczyć o jego złym stanie majątkowym, natomiast z przesłanych dokumentów wynika, że jego sytuacja materialna jest całkowicie odmienna od tej na jaką powoływał się w formularzu PPF. Wobec powyższego należy uznać, iż J.H. nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, złożone przez niego oświadczenie jest niewiarygodne i pozostaje w sprzeczności ze stanem rzeczywistym, a tym samym nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Prawo pomocy ma służyć bowiem najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek J.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.