II SA/Go 521/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów l Osób represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 1. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 sierpnia 2008 r., I.J. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Skarżąca uiściła wskazany wpis oraz złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku I.J. wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, pobiera emeryturę w wysokości 981,94 zł (netto). Skarżąca oświadczyła, że cierpi na liczne schorzenia i z tego tytułu ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zachodziły okoliczności przemawiające za przyznaniem I. J. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy zauważyć, iż wpis od skargi wynosi jedynie 100 zł. Nie negując zatem ponoszonych przez skarżącą wydatków służących zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, w tym kosztów leczenia, opłat związanych z eksploatacją mieszkania, należy jednak uznać, iż pozostają jej pewne środki, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Potwierdza ten fakt zapłata przez I. J. wpisu w kwocie 100 zł. Zasługuje natomiast na uwzględnienie wniosek skarżącej w przedmiocie ustanowienia adwokata. Uznano bowiem, iż dodatkowy wydatek związany z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika przekracza możliwości finansowe skarżącej. Z tych względów ustanowienie adwokata jest uzasadnione. Reasumując należy uznać, że wniosek I.J. o przyznanie prawa pomocy w części zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.