II SA/Go 521/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 27 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. I. Ś., powołując się na art. 37 § 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.), wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ponaglenie w przedmiocie bezczynności Starosty Powiatu [...] w zakresie zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu oraz w Centralnej Ewidencji Pojazdów. W rezultacie jego rozpatrzenia, Kolegium postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r., działając m.in. na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznało ponaglenie za nieuzasadnione. Pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. I. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na ww. postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.). W myśl tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. W tak wyznaczonym zakresie właściwości sądów administracyjnych nie mieści się skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r., którym organ ten uznaje niezasadność wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. ponaglenia. Podkreślenia wymaga, iż postanowienia wydawane na tej podstawie prawnej mają charakter wpadkowy, a zatem nie kończą postępowania w sprawie i nie zawierają rozstrzygnięcia co do jej istoty. Stanowią one wyraz realizacji przez organy wyższego stopnia obowiązku wskazania, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłości wskazywanej w ponagleniu, którego wniesienie stanowi z kolei warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 52 p.p.s.a.). Na omawiane postanowienia nie służy zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.). Z uwagi więc na wpadkowy (incydentalny) i nierozstrzygający sprawy charakter postanowienia Kolegium z dnia [...] kwietnia 2025 r., jak również brak możliwości jego zakwestionowania w drodze zażalenia (zarezerwowanego wyłącznie do sytuacji przez ustawodawcę w Kodeksie przewidzianych), uznać należy, że postanowienie to nie mieści się w zakresie przedmiotowym sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli, wyznaczonej - w odniesieniu do postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym - dyspozycją przywołanego powyżej art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji stwierdzenia, iż skarga na ww. postanowienie nie podlega właściwości sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.