II SA/Go 523/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-09-29
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Joanna Brzezińska, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata podwyższona za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza może zostać nałożona, gdy brak wymaganego pozwolenia wynika z przewlekłości postępowania organu administracji publicznej, a nie z winy strony, oraz gdy nie wydano decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poprzedniego pozwolenia?Ratio decidendi
Opłata podwyższona za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza nie może zostać nałożona, jeśli brak wymaganego pozwolenia wynika z przewlekłości postępowania organu administracji publicznej, a nie z winy strony. Ponadto, nawet w przypadku upływu terminu ważności poprzedniego pozwolenia, opłata podwyższona nie może być naliczona, jeśli nie została wydana ostateczna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie tego pozwolenia. W takich sytuacjach nałożenie opłaty podwyższonej jest niezgodne z konstytucyjnymi zasadami państwa prawnego.Stan faktyczny
Spółka "K" Sp. z o.o. złożyła wniosek o nowe pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza przed upływem ważności poprzedniego. Wniosek był początkowo kompletny, jednak organ administracji publicznej (Wojewoda) wezwał do jego uzupełnienia i przeredagowania, co spowodowało opóźnienie w wydaniu pozwolenia. W okresie od stycznia do maja 2006 r. spółka nie posiadała ważnego pozwolenia. Organy administracji nałożyły na spółkę opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska w tym okresie. Spółka kwestionowała zasadność tej opłaty, wskazując na brak swojej winy w opóźnieniu wydania pozwolenia oraz na nieprawidłowe postępowanie organów. Sprawa trafiła do sądów administracyjnych, a Naczelny Sąd Administracyjny przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, wskazując na konieczność oceny przyczyn braku pozwolenia i skutków wygaśnięcia poprzedniego pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 9.275,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi "K" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej "K" Sp. z o.o. kwotę 9.275,00 (dziewięć tysięcy dwieście siedemdziesiąt pięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2008 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] lipca 2008 roku, Nr [...] w przedmiocie wymierzenia Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "K" opłaty podwyższonej w kwocie 205.735,00 zł za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w okresie od [...] stycznia do [...] maja 2006 roku. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Skarżąca spółka do dnia [...] stycznia 2006 r. legitymowała się pozwoleniem na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza ze wszystkich emitorów znajdujących się na terenie zakładu, udzielonym decyzją Wojewody z dnia [...] stycznia 2002 r. W dniu [...] stycznia 2006 r. spółka wystąpiła do Wojewody o wydanie nowego pozwolenia. Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. została poinformowana przez organ, że przedłożony wniosek zawiera niejasności w zakresie instalacji wymagającej pozwolenia z wezwaniem do złożenia stosownych wyjaśnień i z informacją, że do czasu wyjaśnienia w jaki sposób potraktować instalacje eksploatowane na terenie zakładu, pozostawia się wydanie pozwolenia bez rozstrzygnięcia. W wyniku ustaleń spółki i organu uzgodniono, że istnieje konieczność uzupełnienia dokumentacji i przeredagowania wniosku o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, co spółka uczyni do [...] marca 2006 r. Poprawioną dokumentację spółka przekazała w dniu [...] marca 2006 r. i uzupełniła [...] maja 2006 r. Wojewoda pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2006 r. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Wojewoda udzielił spółce na okres do [...] maja 2016 r. pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów dla instalacji zlokalizowanych na terenie zakładu.
Pismem z dnia [...] lipca 2007 r. Marszałek Województwa wezwał spółkę do nadesłania zgodnych ze stanem faktycznym i prawidłowo sporządzonych wykazów, o jakich mowa w art. 186 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, zawierających informacje i dane do ustalenia opłat za korzystanie ze środowiska. Poinformował przy tym, że weryfikacja wykazów nadesłanych przez spółkę wskazuje, że sporządzone zostały niezgodnie ze stanem faktycznym. Spółka bowiem w wyliczeniach należnych opłat za korzystanie ze środowiska nie uwzględniła opłaty podwyższonej za okres od [...] stycznia do [...] maja 2006 r., w którym nie posiadała pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza dla instalacji zlokalizowanych na terenie zakładu, którą to opłatę miała obowiązek samodzielnie wyliczyć i uiścić. W odpowiedzi spółka wyjaśniła, że za okres braku pozwolenia terminowo uiszczone zostały należne opłaty za korzystanie ze środowiska bez opłaty podwyższonej. Wskazała, że wniosek o nowe pozwolenie złożyła przed upływem ważności poprzedniego pozwolenia, a Wojewoda wydał je po przedłużeniu terminu do rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia [...] września 2007 r. Marszałek Województwa wskazał, że z analizy dokumentów dotyczących ubiegania się o nowe pozwolenie wynika, że do wniosku nie została złożona kompletna dokumentacja, co w konsekwencji spowodowało wydanie pozwolenia dopiero [...] maja 2006 r. Ponadto –zdaniem organu – Spółka mając wiedzę co do ilości źródeł emisji, różnorodności procesów technologicznych, ilości badań i pomiarów – nie zarezerwowała sobie dostatecznej ilości czasu na sporządzenie pełnej dokumentacji. Dlatego też, przedmiotowe postępowanie administracyjne nie wskazuje na opieszałość Wojewody. Jednak pismem z dnia [...] października 2007 r. spółka powołała się dodatkowo "na pismo Urzędu Wojewódzkiego" stwierdzające, że jej wniosek z dnia [...] stycznia 2006 r. był kompletny i sporządzony poprawnie, a jedynie perspektywiczne uregulowanie kwestii formalnoprawnych w zakresie pozwoleń dla instalacji tej spółki związane z wydzieleniem tych, które mogą podlegać pod pozwolenie zintegrowane, spowodowało wydłużenie toku załatwienia sprawy z uwagi na konieczność przeredagowania złożonej dokumentacji.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Marszałek Województwa wymierzył spółce opłatę podwyższoną za wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza w pierwszym półroczu 2006 r. w kwocie 205.735 zł. W wyniku odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2008 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę Marszałkowi Województwa do ponownego rozpoznania.
Ponownie rozpoznając sprawę Marszałek Województwa decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. orzekł o wymierzeniu spółce opłaty podwyższonej za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w okresie od [...] stycznia do [...] maja 2006 r. w kwocie 205.735,00 zł stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną w wysokości 591.856,00 zł a opłatą wynikającą z wykazu za l półrocze 2006 r. (386.121,00 zł) z odsetkami obliczonymi samodzielnie od [...] sierpnia 2006 r.
Organ wyjaśnił, że przesłanką ponoszenia opłaty podwyższonej jest brak pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza pomimo istnienia takiego obowiązku. Organ wskazał na rozbieżność orzecznictwa sądowego. Stwierdził, że NSA w swym orzecznictwie wskazuje, że w sytuacji gdy podmiot nie posiada wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, to w sprawach o wymierzenie opłaty podwyższonej nie należy pomijać przyczyn jego braku. Organ stwierdził jednak, że w większości orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny opowiada się za obligatoryjnym i nie przewidującym wyjątków wymierzaniem opłat podwyższonych w sytuacji braku pozwolenia na emisję pyłów i gazów do powietrza. To na stronie ciąży powinność wykorzystania wszystkich przysługujących jej środków prawnych, w celu uzyskania "na czas" pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, żeby nie wystąpiła przerwa między ważnością kolejnych następujących po sobie pozwoleń. Odnosząc się do powoływanej przez stronę koncepcji uznawania istnienia fikcji prawnej zrównującej sytuację prawną strony, która wystąpiła w wnioskiem o wydanie pozwolenia z sytuacją strony legitymującej się ważnym pozwoleniem na emisję pyłów i gazów organ pierwszej instancji wskazał, że nie znajduje ona umocowania w przepisach prawnych. Pogląd przedstawicieli nauki prawa dopuszcza stosowanie fikcji prawnej, polegającej na uznaniu faktu wniesienia wniosku o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jako "czasowej legalizacji sytuacji podmiotu". Jednak według tego poglądu, fikcja ta może być stosowana jedynie wobec tych jednostek, które wystąpiły o kolejną decyzję, jeżeli spełniały warunki do uzyskania nowej decyzji i złożyły odpowiadający wymaganiom formalnym wniosek o jej wydanie na 4 miesiące przed upływem terminu ważności poprzedniej decyzji. Organ nie zanegował stanowiska strony, że w chwili składania wniosku o wydanie nowej decyzji pozwalającej emitować gazy i pyły do powietrza był on kompletny, wskazując jednak, że w trakcie postępowania o wydanie pozwolenia uzgodniono konieczność jego uzupełnienia. Zdaniem organu w trakcie postępowania administracyjnego żadna z zasad ogólnych k.p.a. nie została naruszona. Organ wyjaśnił, że wykładnia gramatyczna art. 276 ust. 1 i art. 292 ustawy – Prawo ochrony środowiska nie daje jakichkolwiek podstaw pozwalających na odstąpienie od obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych.
Wyjaśniając kwestię wyliczenia wysokości wymierzonej opłaty podwyższonej organ wskazał, że we wcześniejszej korespondencji przesłał stronie wyniki obliczeń opłaty podwyższonej, a strona nie zgłaszała zastrzeżeń w tym zakresie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca Spółka.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa. Kolegium uznało, że wbrew stanowisku strony, przepisy nie uprawniają do rozpatrywania odpowiedzialności pod kątem winy po stronie podmiotu korzystającego ze środowiska, a w tym co do oceny ewentualnego zawinienia po stronie organu wydającego pozwolenie.
Odnosząc się do zarzutu związanego z wyliczeniem opłaty podwyższonej Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczy rzeczywistego okresu korzystania ze środowiska bez wymaganego pozwolenia, tj. okresu od [...] stycznia 2006 r. do [...] maja 2006 r. Podstawę wymierzenia opłaty stanowił przedłożony przez spółkę wykaz zawierający informacje i dane wykorzystane do ustalenia wysokości opłat za emisję oraz stawki obowiązujące w l półroczu 2006 r., tj. wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 260, poz. 2176).
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Spółka "K" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 276 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 45 Konstytucji RP poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności pominięcie faktu, że wydanie pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów nastąpiło z naruszeniem art. 35 k.p.a. bez winy strony postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona podała, iż stan faktyczny niniejszej sprawy jest ustalony i nie budzi wątpliwości. Spółka złożyła w dniu [...] stycznia 2006 roku kompletny wniosek o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Mimo to wniosek nie został rozpoznany przez Wojewodę do dnia upływu obowiązywania wcześniejszej decyzji w tym zakresie tj. do dnia [...] stycznia 2006 roku, bowiem w to miejsce Wojewoda zaproponował wnioskodawcy wydanie pozwolenia zintegrowanego, które zostało wydane dopiero w dniu [...] maja 2006 roku. W okresie od [...] stycznia do [...] maja 2006 roku spółka odprowadzała opłaty za korzystanie ze środowiska w wysokości wynikającej z poprzednio obowiązującej decyzji. W takich okolicznościach skarżąca Spółka nie ponosiła winy za brak wydania w terminie pozwolenia na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza. Pełne odium odpowiedzialności za taki stan rzeczy ciąży bowiem na organie administracji, tj. Wojewodzie i jego urzędzie. Ponownie powołując się na tezę i uzasadnienie, mającej moc zasady prawnej uchwały 7 sędziów NSA z dnia 21 grudnia 1998 roku sygn. akt OPS 13/98 (ONSA 1999/2/46) strona wywodziła, iż w postępowaniu o wymierzenie opłaty podwyższonej do okoliczności istotnych w tego rodzaju sprawie należałoby zaliczyć między innymi to, czy jednostka organizacyjna miała w poprzednim okresie pozwolenie na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza, czas wystąpienia o wydanie nowej decyzji w tym przedmiocie oraz przebieg postępowania w takiej sprawie, ale także sposób wypełnienia przez przedsiębiorcę obowiązku szczególnej staranności w ochronie środowiska i wprowadzaniu w nim zmian zgodnie z prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Go 822/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę "K" Spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r., nr [...]. Oddalając skargę Sąd podzielił pogląd zaprezentowany przez Kolegium wskazując, że opłata podwyższona jest sankcją pieniężną najbardziej zbliżoną do administracyjnej kary pieniężnej stosowanej w ochronie środowiska zaś odpowiedzialność z tego tytułu ma charakter obiektywny niezależny od elementu winy.
Od powyższego wyroku skarżąca Spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 276 ust. 1 w związku z art. 292 ustawy – Prawo ochrony środowiska poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że opłata podwyższona za korzystanie ze środowiska jest naliczana automatycznie i bez uwzględnienia przyczyn braku pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów oraz bez uwzględnienia zwłoki organów administracji publicznej, gdy strona złożyła kompletny wniosek o wydanie pozwolenia we właściwym czasie, a brak jego terminowego rozpatrzenia był wyłącznym następstwem niezależnym od strony skarżącej. Zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania – art. 174 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 oraz z art. 141 § 4 i w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe dokonanie ustaleń faktycznych związanych z pierwotnym wystąpieniem przez Spółkę z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, a otrzymaniem "z inicjatywy" Wojewody pozwolenia zintegrowanego, co wymusiło po stronie skarżącej uzupełnienie kompletnego wniosku i zwłokę w wydaniu pozwolenia.
Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Go 822/08 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż kluczową kwestią wymagającą ustalenia w przedmiotowej sprawie jest ocena istnienia czy też braku materialnoprawnej podstawy do naliczenia i wymierzenia przedmiotowej opłaty podwyższonej za pierwsze półrocze 2006 r. Trzeba wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały.
Ponadto NSA zwrócił uwagę na treść art. 193 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 193 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, w myśl którego organ właściwy do wydania pozwolenia stwierdza w drodze decyzji, że dane pozwolenie wygasa, w związku z upływem okresu na jaki zostało wydane. NSA odróżnił skutek materialnoprawny, spowodowany upływem terminu, na jaki zostało wydane pozwolenie, skutkujący wygaśnięciem stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji instalacji od skutku procesowego (braku odpowiedniej decyzji), przy czym "brak wymaganego pozwolenia" obejmuje zarówno skutek materialnoprawny (wygaśnięcie uprawnienia) oraz procesowy. Wystąpienie jednego z tych skutków nie wystarczy do nałożenia przez organ opłat podwyższonych, bowiem wystąpienie skutku materialnoprawnego nie usuwa z obrotu prawnego decyzji, nadal funkcjonuje ona w sensie procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, iż w zaistniałym stanie prawnym i faktycznym opłata podwyższona za korzystanie ze środowiska nie mogła zostać nałożona nawet jeżeli termin na jaki zostało wydane pozwolenie upłynął, bowiem nie została wydana ostateczna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie tego pozwolenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09, niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, zarówno w sferze prawa materialnego jak i procesowego. Dodatkowo skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny nie można oprzeć na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zgodnie z art. 292 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone m.in. w przypadku braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów.
Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest ocena istnienia czy też braku materialnoprawnej podstawy do naliczenia i wymierzenia przedmiotowej opłaty podwyższonej za pierwsze półrocze 2006 r. Celem określenia znaczenia pojęcia "braku wymaganego pozwolenia" należy oprzeć się na wykładni systemowej. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały. Dlatego też biorąc pod uwagę stan faktyczny przedmiotowej sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca spółka nie ponosi odpowiedzialności za brak przedmiotowego pozwolenia sektorowego, ponieważ jest to wynik przewlekłości postępowania właściwego organu administracji publicznej. Należy dodać, że pozwolenie zostało wydane na podstawie dokumentacji złożonej przez przedmiotową spółkę zaś ewentualne wnioski o jego uzupełnienie właściwy organ skierował do spółki dopiero po upływie 6-miesięcznego okresu przewidzianego na jego wydanie, zaś powyższe pozwolenia Wojewoda wydał dopiero po przedłużeniu terminu do załatwienia danej sprawy (art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 220 ust. 1 i art. 221 cyt. ustawy – Prawo ochrony środowiska). Natomiast wydając pozwolenie organ administracji uznał, że instalacja objęta wymogiem posiadania nowego przedmiotowego pozwolenia spełnia wymagania ochrony środowiska wynikające z dostępnych technik oraz wymagania niezbędne do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (art. 188 ust. 1 cytowanej ustawy). W związku z tym, należy uznać, iż w dniu składania wniosku o wydanie przedmiotowego pozwolenia Spółka spełniała wymagania dla jego uzyskania.
Po drugie, zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 193 ust. 3 omawianej ustawy organ właściwy do wydania pozwolenia stwierdza w drodze decyzji, że dane pozwolenie wygasa, w związku z upływem okresu na jaki zostało wydane. Dlatego też analizy wymaga znaczenie upływu terminu, na który wydane zostało poprzednie pozwolenie, biorąc pod uwagę, że korzystanie ze środowiska ma charakter ciągły i spełnione są wszelkie wymagania w zakresie ochrony środowiska. Upływ terminu na jaki wydane zostało pozwolenie sektorowe, powoduje z mocy prawa wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji instalacji. Natomiast biorąc pod uwagę, że "brak wymaganego pozwolenia" obejmuje zarówno skutek materialnoprawny (wygaśnięcie uprawnienia) oraz procesowy (brak decyzji) to wystąpienie choćby jednego z nich nie wystarczy do nałożenia przez organ opłat podwyższonych. Wystąpienie skutku materialnoprawnego nie usuwa z obrotu prawnego decyzji, bo ona nadal funkcjonuje w sensie procesowym. Potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z tego pozwolenia sektorowego następuje w drodze decyzji o charakterze deklaratoryjnym wydanej na podstawie art. 193 ust. 3 cyt. ustawy – Prawo ochrony środowiska, jeżeli nie wystąpiła przesłanka z art. 193 ust. 4 powyższej ustawy, czyli podmiot prowadzący instalację nie uzyskał nowego pozwolenia zaraz po upływie ważności poprzedniego pozwolenia.
W niniejszej sprawie upłynął wprawdzie termin, na jaki podmiot prowadzący instalację uzyskał pozwolenie na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza, o którym mowa w art. 276 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, jednak ostateczna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie tego pozwolenia nie została wydana. Oznacza to, że w świetle powyższych rozważań, w zaistniałym stanie faktycznym, brak było podstawy prawnej do nałożenia na skarżącą Spółkę opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska. Dodatkowo skarżąca Spółka uprawdopodobniła że nie ponosi odpowiedzialności za brak pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w okresie od [...] stycznia do [...] maja 2006 r., albowiem spowodowane zostało to przewlekłym rozpatrywaniem sprawy przez właściwy organ. Z tego punktu widzenia naliczenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska nie jest zgodne w tym zakresie z konstytucyjnymi zasadami państwa prawnego, wyrażonymi w art. 2 i 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Zaistniałe w niniejszej sprawie uchybienie stanowi naruszenie art. 276 ust. 1 oraz art. 292 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska polegające na zastosowaniu ich w sytuacji braku przesłanek ku temu. Z tego względu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Marszałka Województwa z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] podlegały uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 200 oraz art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło