II SA/Go 523/16
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-08-25
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Z.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, niewielki miesięczny dochód z działalności gospodarczej (277 zł) oraz wysokie zobowiązania publicznoprawne i cywilnoprawne (około 200.000 zł). Z przedstawionych dokumentów wynikało, że skarżący nie posiada czynnych rachunków bankowych i nie ma majątku ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a : ustanowić adwokata.
20 lipca 2016 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek Z.K. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Z.K. wskazał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje niewielki dochód (277 zł miesięcznie). Nadto skarżący oświadczył, ze jego zobowiązania publicznoprawne (podatki) i cywilnoprawne wynoszą około 200.000 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku Z.K. oświadczył, że nie posiada czynnych rachunków bankowych i przedstawił deklaracje dla podatku od towarów i usług.
Wniosek jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Należy zauważyć, że Z.K. z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a.).
Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Analiza sytuacji materialnej Z.K. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Należy wskazać, że skarżący uzyskuje niewielki dochód z tytułu działalności gospodarczej (277 zł miesięcznie).
Z decyzji organu odwoławczego wynika, że prowadzona wobec skarżącego egzekucja zobowiązań podatkowych z rachunku bankowego okazała się bezskuteczna z uwagi na brak środków. Z formularza PPF wynika, że Z.K. nie posiada majątku ani oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne podstawy do zakwestionowania oświadczenia skarżącego odnośnie jego sytuacji majątkowej.
Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu.
Konstatując należy stwierdzić, że wniosek Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Zarządzenie:
1. odpis postanowienia z pouczeniem o sprzeciwie doręczyć:
a. skarżącemu
b. przedłożyć za 7 dni lub ze sprzeciwem s. sprawozdawcy
Gorzów Wlkp., dnia 25 sierpnia 2016 r.
referendarz sądowy
Jarosław Piątek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło