II SA/Go 529/11

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-09-30

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku E.K., dysponującego dochodem 364,08 zł miesięcznie i nieposiadającego oszczędności, sąd uznał, że spełnia on przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
E.K. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, którą WSA w Gorzowie oddalił. Następnie E.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując, że jego renta w wysokości 564,34 zł jest zajęta egzekucyjnie, a do dyspozycji pozostaje mu 364,08 zł miesięcznie, bez oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Ustanowić adwokata dla E.K. w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek p o s t a n a w i a : ustanowić adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r. oddalił skargę E.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Dnia 27 września 2011 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznania prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku E.K. wskazał, że ma przyznaną rentę w wysokości 564,34 zł. Skarżący podał, że świadczenie to jest objęte zajęciem egzekucyjnym i w konsekwencji otrzymuje rentę w wysokości 364,08 zł. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Na wstępie należy zauważyć, że E.K. z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia wniosek, że E.K. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Należy bowiem wskazać, że skarżący dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości 364,08 zł. Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego odnośnie sytuacji majątkowej jego rodziny. Reasumując należy stwierdzić, że E.K. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło