II SA/Go 530/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. M.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, w którym zakłócono właściwą pracę tachografu, co spowodowało nierejestrowanie aktywności kierowcy - podczas gdy pojazd był w ruchu, rejestrowano odpoczynek. Skarga dotknięta była brakiem formalnym – nie została podpisana przez skarżącego. Nadto nie uiszczono wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 czerwca 2016 r. skarżący M.B. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Kolejnym zarządzeniem z tego dnia skarżący został również wezwany do uzupełnienia wskazanego wyżej braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie z adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, ww. wezwania zostały odebrane przez M.B. w dniu 13 lipca 2016 r. Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braków skargi, postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę M.B.. Powyższe postanowienie doręczone zostało skarżącemu – w trybie doręczenia zastępczego (odebrała żona E.B.) dnia 9 sierpnia 2016 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. (data nadania 16 sierpnia 2016 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie i wniesienie opłaty sądowej. W uzasadnieniu podniósł, iż w dniu 13 lipca 2016 r. odebrał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, podpisał skargę i z uwagi na to, że nie przebywa stale w miejscu zamieszkania z powodu częstych delegacji polecił żonie jej opłacenie, po czym udał się w delegację, uznając sprawę za załatwioną. O nieuzupełnieniu braków formalnych skargi dowiedział się w dniu, w którym odebrał postanowienie o odrzuceniu skargi, wskazując, że żona nie poinformowała go o niewykonaniu zobowiązania Sądu. Do wniosku dołączone zostało oświadczenie żony zawierające wyjaśnienie powodów niewykonania zobowiązania Sądu. Wraz z wnioskiem skarżący dołączył podpisaną skargę oraz w dniu 16 sierpnia 2016 r. skarżący uiścił na rachunek tutejszego Sądu wpis sądowy od ww. skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 25 sierpnia 2016 r. skarżący w dniu 6 września 2016 r. przedłożył dokument "Polecenie wyjazdu służbowego", z którego wynikało, że w okresie od 11-23 lipca 2016 r. przebywał na delegacji oraz zaświadczenie z dnia [...] września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie zasługują na uwzględnienie. Instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 85 i następnych ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie warunki formalne wniosku zostały spełnione, skarżący zachował ustawowy termin 7 dni do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Uzyskując z treści postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia [...] sierpnia 2016 r. informację o zaistniałej nieprawidłowości w postaci nieuzupełnienia braków skargi w ciągu 7 dni nadał na poczcie przedmiotowy wniosek. Wraz z wnioskiem nadesłał podpisany egzemplarz skargi oraz w dniu 16 sierpnia 2016 r. uiścił wpis sadowy od skargi, czyniąc tym samym zadość wymaganiom dokonania uchybionych czynności. Oceny wymagała zatem przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się natomiast z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem.. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi można zaliczyć: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, lub też mylne pouczenie przez sąd o trybie i sposobie złożenia środka zaskarżenia. Oczywiście, katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenia terminu jest otwarty, nie mniej jednak – w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przypomnieć należy, że 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi ma charakter ustawowy. Oznacza to, że sąd nie ma wpływu na jego długość, a więc nie może go przez swoją czynność wydłużyć lub skrócić. Natomiast, w sytuacji uchybienia terminowi ustawowemu, możliwe jest jego przywrócenie, jednakże muszą zostać spełnione przesłanki, o których mowa była powyżej. Kluczowym warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie braku winy osoby, która miała dokonać czynności procesowej w terminie (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić ponadto należy, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia, wymaga natomiast wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia nie dającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu i to trwającej w sposób ciągły aż do dnia dokonania czynności procesowej. Oceniając podnoszone przez skarżącego okoliczności, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, stwierdzić należy, że nie zostały spełnione wyżej przytoczone ustawowe warunki przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi. Skarżący argumentuje, że uchybienie terminu jest konsekwencją działania jego żony, która zapomniała o wykonaniu zobowiązania Sądu, w tej zaś sytuacji nie można przypisać mu winy w uchybieniu terminowi. W ocenie Sądu niniejsze zapomnienie stanowi dowód co najmniej lekkiego niedbalstwa, które okoliczności winy strony nie wyłącza. Skarżący decydując się powierzyć wykonanie zobowiązań Sądu innej sobie powinien być świadomy, że obciążą go ewentualne negatywne skutki zaniechania ww. osoby. Zaniechanie przez wnioskodawcę czynności związanych z kontrolą uzupełnienia braków formalnych skargi przez osobę, którą się posłużył (w niniejszej sprawie była to żona), świadczy o braku należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Podkreślić jeszcze raz należy, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 3455/15). Dokonując oceny ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd przyjął bowiem obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu można bowiem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego nawet wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 1744/00, niepublik.) W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wskazywano na okoliczności, które nie uzasadniały przywrócenia terminu - były to między innymi niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/ 99, niepubl.) czy też analogicznie jak w niniejszej sprawie - zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona - pełnomocników, pracowników kancelaryjnych (por. przywołany już w uzasadnieniu Sądu I instancji pogląd wyrażony w postanowieniu SN z 12 marca 1999 r. sygn. akt I PKN 76/99 publ. OSNP 2000/11/431). Ponadto należy wskazać, że z przedłożonego dokumentu "Polecenie wyjazdu służbowego" z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] r., jak i z zaświadczenia z dnia [...] września 2016 r. podpisanego przez I.S. wynika, że skarżący odbywał podróż służbową w dniach 11 lipca do 23 lipca 2016 r. w związku z przewozem zarobkowym towarów, natomiast wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący odebrał w dniu 13 lipca 2016 r. (k. 30 akt sądowych), zatem wtedy, gdy de facto przebywał w podróży służbowej do krajów UE. Zdaniem Sądu w kwestii tej zaistniała pewna rozbieżność, w jakich dniach faktycznie skarżący przebywał poza miejscem zamieszkania. W świetle powyższych okoliczności, z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.