II SA/Go 532/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego postanawia: 1. zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 18 września 2008 r. odrzucił skargę A.C. na decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] r. w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego. Postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną skarżącej. 23 października 2008 r. do sądu wpłynął wniosek A.C. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że mieszka w domu będącym własnością syna K. C.. A. C. wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką do rosłych synów. Skarżąca oświadczyła, że pobiera emeryturę w kwocie 556 zł a eksploatacja domu wraz z zakupem żywności wynosi miesięcznie co najmniej 3.500 zł. Łączny dochód osób prowadzących ze skarżącą wspólne gospodarstwo domowe wynosi 4.056 zł. Nadto skarżąca podała, że ponosi wydatki związane z zakupem leków i leczeniem chorego syna. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie analiza sytuacji materialnej A.C. prowadzi do wniosku, że znajduje się ona w trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca otrzymuje bowiem niewielką emeryturę w wysokości 556 zł. Skarżąca mieszka wraz z trzema synami z którymi wspólnie partycypuje w wydatkach związanych z eksploatacją domu, zakupem żywności itp. Łączny dochód skarżącej i jej dorosłych synów wynosi około 4.000 zł, zaś miesięczny koszt utrzymania domu, zakupu żywności to minimum 3.500 zł. Zważyć trzeba, że M. C. jest chory na padaczkę i musi mieć zapewnione odpowiednie lekarstwa i opiekę medyczną. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zarazem oczywiste, iż wskazane wydatki nie wyczerpują wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej odnośnie ponoszonych wydatków czy braku majątku i oszczędności. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek A.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.