II SA/Go 532/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Dnia [...] lutego 2009 r. Starosta Powiatu wydał decyzję nr [...], którą orzekł o utracie przez A.C. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2009 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło odwołanie A.C. od w/w decyzji. W treści odwołania strona wskazała, iż organ l instancji doręczył jej kserokopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem zaskarżonej decyzji w dniu [...] marca 2009 r. tj. w dniu kiedy przyszła do Powiatowego Urzędu Pracy ponowić swoją gotowość do podjęcia pracy. Natomiast w dniu [...] lutego 2009 r. doręczono jej jedynie decyzję nr [...] Starosty Powiatu o uchyleniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]. Nadto wskazała, iż powyższa decyzja nr [...] nie została jej doręczona we wcześniejszym terminie, pomimo twierdzenia pracownika urzędu oraz, że odmówiono jej prawa zapoznania się z aktami sprawy. Wreszcie strona wskazała, iż w dniu [...] stycznia 2009 r. pracowała przez jeden dzień w "K" przy remoncie. Utrata statusu osoby bezrobotnej w wyniku tak krótkotrwałej pracy jest dla niej krzywdzące. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] odmówił A.C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatowego nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. wpłynął do Powiatowego Urzędu Pracy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatu nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. orzekającej o utracie przez A.C. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2009 r. Organ wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału wynika, że w/w decyzja wraz z decyzją Starosty nr [...] przesłana została listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Decyzję doręczono w dniu [...] lutego 2009 r. A.C. - jak wynika z adnotacji na potwierdzeniu babci A.C.. Strona jednakże wskazała w odwołaniu, iż o zaskarżonej decyzji dowiedziała się w dniu [...] marca 2009 r. zaś wcześniej decyzja ta nie została jej doręczona. Organ wyjaśnił, iż zapis ten - zawarty w odwołaniu - potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. Zgodnie z przepisem art. 58 § 2 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 póz. 1071 ze zm.) prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Tymczasem strona wskazała, iż decyzję doręczono jej w dniu 24 marca 2009 r. natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone w dniu 6 kwietnia 2009 r. tj. po upływie 7 dni od ustania przeszkody do wniesienia odwołania. Organ postanowił o odmowie przywrócenia terminu A.C. do wniesienia odwołania. A.C. wniosła skargę na w/w postanowienie zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania art. 9 i art. 10 kpa, mające wpływ na treść orzeczenia, poprzez nie informowanie strony oraz nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a także naruszenie art. 7, art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niebędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie jej z naruszeniem istotnego interesu odwołującej się, prowadzące do naruszenia zasady praworządności. Skarżąca wskazała także naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kpa w zw. z art. 58 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego i wykraczającego poza kompetencje organu administracyjnego potraktowania odwołania skarżącej jako wniosku o przywrócenie terminu. A.C. podkreśliła, iż odwołanie wniosła w terminie czternastu dni od dnia wydania jej odpisu decyzji organu i instancji. Wobec niedoręczenia jej wcześniej przedmiotowej decyzji, termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od dnia doręczenia jej odpisu tej decyzji. Organ natomiast w sposób dowolny zinterpretował jej odwołanie, uznając iż zawiera ono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych oraz publikacje prawnicze, skarżąca podkreśliła, iż działanie organu w tym zakresie było nieuprawnione. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko i argumentację wynikającą z zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej "ppsa"), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zaskarżonego aktu, jak w rozpatrywanej sprawie -postanowienia, dokonywana jest pod względem zgodności z prawem materialnym, a także zastosowanych przy jej wydawaniu przepisów postępowania. Przed dalszymi rozważaniami warto także wskazać na dyspozycję przepisu art. 134 ppsa, zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. W wyniku takiej kontroli postanowienie (decyzja) może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ppsa.). Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie organu odwoławczego - Wojewody nr [...], wydane na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 kpa o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez A.C. od decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że aby można było mówić o przywróceniu terminu muszą być spełnione łącznie 4 następujące przesłanki, wskazane w art. 58 § 1 i 2 kpa: wniesienie prośby o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, prośba ta musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby - w niniejszej sprawie tj. wniesienie odwołania. W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma rozważenie, czy zaszła pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek, do orzeczenia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tj. czy strona wniosła o przywrócenie terminu. Odnośnie tej przesłanki podkreślić trzeba, że "nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu - bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną" (H. Knysiak-Molczyk, Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, "Glosa" 2000, nr 12, s. 6). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Z dyspozycji art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na wyraźną prośbę strony. W orzecznictwie bardzo wyraźnie ukształtował się pogląd, iż w tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt l OSK 1285/07, wyrok NSA z dnia 3 marca 2008 r. sygn. akt l OSK 268/07). Wniosek zawierający prośbę o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przed organem administracji stanowi pismo procesowe, do którego stosuje się przepisy o podaniach. Wniosek taki powinien zatem zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i § 3 kpa, a więc zawierać m.in. określone żądanie wynikające wprost z treści wniosku. Przy czym w wyroku z dnia 3 marca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt l OSK 268/07 wskazał, iż organ administracji publicznej nie ma obowiązku nawet wyjaśnić, czy strona w związku z uchybieniem terminu zwraca się o jego przywrócenie, bowiem pozostawałoby to w wyraźniej sprzeczności ze szczegółową regulacją określoną w art. 58 kpa. W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie organu II instancji wydane zostało z naruszeniem art. 58 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, co uzasadnia jego uchylenie. A.C. w odwołaniu nie wspomniała nawet o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Brak zatem było podstaw do zakwalifikowania odwołania jako wniosku, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa. Odwołująca się nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, lecz wyjaśniła jedynie okoliczności doręczenia skarżonej decyzji, dowodząc tym samym, iż odwołanie od tej decyzji wniesione zostało z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Strona zakwestionowała prawidłowość doręczenia decyzji Starosty nr [...] w dniu [...] lutego 2009 r. , podkreślając, iż faktycznie decyzję tą doręczono jej dopiero 24 marca 2009 r. Organ nie był zatem uprawniony do dokonania swobodnej interpretacji odwołania strony, czego konsekwencją było przyjęcie, iż wnosi ona o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty nr [...] i wydanie zaskarżonego postanowienia z uchybieniem art. 58 § 1 kpa. Wojewoda, jako organ odwoławczy, powinien zatem dokonać oceny dopuszczalności wniesionego odwołania oraz zachowania przez stronę terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa, do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 kpa, uwzględniając przy tym zasady prawa administracyjnego dotyczące prawidłowości doręczenia określone w rozdziale 8 działu l ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.