II SA/Go 538/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi T.W. i M.W. prowadzących działalność gospodarczą "TM" Firma Wielobranżowa na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących - solidarnie kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. W dniu [...] września 2004r. podczas kontroli pojazdu silnikowego marki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą numerze rejestracyjnym [...], kierowca pojazdu - M.W., na żądanie funkcjonariuszy Izby Celnej, nie okazał karty opłaty drogowej. W protokole kontroli M.W. oświadczył, że nie wiedział że kartę opłaty drogowej może wykupić na granicy i chciał ją wykupić na najbliższej stacji paliw. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, nałożył na "TM" Firmę Wielobranżową T. i M.W. , karę pieniężną w wysokości 3.000,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] września 2004r. podczas kontroli pojazdu należącego do Firmy Wielobranżowej "TM" T. i M.W., kierowca pojazdu - M.W. na żądanie funkcjonariuszy celnych nie okazał karty opłaty drogowej. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego M.W. okazał kserokopię dobowej karty opłaty drogowej, jednakże została ona wydana z terminem ważności od [...] września 2004r. godz. 3. 55 do [...] września 2004r. godz. 3. 54, co oznacza że wykupiona została po przeprowadzonej kontroli w dniu [...] września 2004r. W ocenie organu I instancji strona nie zastosowała się do wynikającego z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (DZ.U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088) obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i dlatego, na podstawie art. 92 ust. 1 tej ustawy, została na stronę nałożona kara pieniężna w wysokości 3000,00 zł. Od decyzji organu I instancji M.W. wniósł odwołanie. W odwołaniu podaje, że na przejściu granicznym został poinformowany o konieczności posiadania karty opłaty drogowej, którą można wykupić na stacji paliw. Jednakże, na stacji paliw, zanim strona zdążyła wykupić kartę opłaty drogowej, została poddana kontroli przez funkcjonariuszy celnych. Strona podaje, że kartę opłaty drogowej wykupiła na stacji paliw po przeprowadzonej kontroli. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Sygn. akt II SA/Go 538/05 W ocenie organu II instancji okoliczności kontroli nie budzą wątpliwości. Powołując się na treść art. 87 ustawy o transporcie drogowym, organ stwierdza, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wymagane dokumenty, w tym kartę za przejazd po drogach krajowych. Strona podczas kontroli nie okazała karty opłaty drogowej. T.W. i M.W. wnieśli skargę. W skardze strony zarzucają, że decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem art. 4 pkt 4, art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2001r. Nr 125 poz. 1371), ponieważ karta opłaty drogowej została wykupiona i wypełniona zgodnie z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu skargi skarżący przytaczają argumenty podniesione już w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie o podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Decyzje administracyjne wydane przez organy I i II instancji uchylone zostały z innych przyczyn, niż zarzuty skargi. Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały do tego, aby sprawować kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz na bezczynność organów. Kontrola wykonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Orzekając w sprawie sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż, te które przytoczono w tym piśmie procesowym. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podczas kontroli w dniu [...] września 2004r., kierujący zespołem pojazdów tj. pojazdem silnikowym wraz z przyczepą, o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej ponad 3, 5 tony Sygn. akt II SA/Go 538/05 M.W., nie okazał przeprowadzającym kontrolę funkcjonariuszom celnym, karty opłaty drogowej. Kartę opłaty drogowej M.W. zakupił po przeprowadzonej kontroli, która to okoliczność pozostaje poza sporem. Zdaniem skarżących decyzja o nałożeniu na nich kary za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty drogowej, narusza przepisy prawa, bowiem skarżący opłatę uiścili. Stanowisko skarżących jest błędne. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy funkcjonariusze celni są uprawnieni do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87. Nie ulega wątpliwościom, że w dniu [...] września 2004r. podczas przejazdu po drodze krajowej skarżący nie okazał funkcjonariuszom celnym karty opłaty drogowej, gdyż jak wynika z treści jego oświadczenia złożonego do protokołu kontroli - takowej karty opłaty drogowej wówczas nie posiadał. Brzmienie art.87 ust. 1 jest jednoznaczne: kierowa winien mieć przy sobie i okazywać określone w tym przepisie dokumenty, w tym kartę opłaty drogowej. Oznacza, to że ustawodawca wymaga, aby kierowca opłatę drogową uiszczał zawsze kiedy wymagają tego odpowiednie przepisy, a podczas kontroli - jedynie okazał dowód uiszczenia tej opłaty, czyli kartę opłaty drogowej. Naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy pociąga za sobą sankcje pieniężne (art. 92 ust. 1). Dlatego zarzuty zgłoszone przez skarżących należy uznać za chybione. Jak wyżej wskazano Sąd rozpatrując sprawę nie jest związany granicami i zarzutami skargi. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził uchybienie w zakresie ustalenia strony postępowania. W aktach sprawy znajduje się odpis dowodu rejestracyjnego pojazdu - przyczepy uniwersalnej, w którym jako właściciel widnieje M.W.. Pozostałe dokumenty dotyczące pojazdów sporządzone są w języku niemieckim. Z protokołu kontroli wynika, że kierującym pojazdem był M.W.. Z dołączonych do akt administracyjnych zaświadczeń o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wynika, Sygn. akt II SA/Go 538/05 że T.W. i M.W. prowadzą odrębne firmy, a w ewidencji działalności gospodarczej widnieją pod odrębnymi numerami wpisów. Z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie organ administracyjny przyjął w decyzji , że stroną postępowania jest firma "TM" Firma Wielobranżowa T. i M.W.. Wprawdzie skarżący na sporządzanych przez siebie pismach używają pieczęci o w.w. treści, jednak z zaświadczeń o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, znajdujących się w aktach sprawy, nie wynika, aby firma o takiej nazwie funkcjonowała w obrocie gospodarczym. Powyższa okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla sprawy. Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (DZ.U. z 2004r. Nr 173 poz. 1807) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną -wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Z przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Z akt sprawy nie wynika, aby T.W. i M.W. byli wspólnikami spółki cywilnej, a co za tym idzie - w myśl art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - należy uznać, że każdy ze skarżących prowadzi odrębną działalność gospodarczą. Okoliczność ta, jak wyżej wykazano, znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z treści art. 92 ustawy o transporcie drogowym wynika, że stroną w postępowaniu o naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z tejże ustawy, jest ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. A zatem należy ustalić, kto konkretnie w tej sprawie wykonywał dany transport lub przewóz na potrzeby własne W toku postępowania administracyjnego organ winien dogłębnie wyjaśnić powstałe na tym tle wątpliwości. Prawidłowe ustalenie strony postępowania administracyjnego stanowi pierwszą i podstawową czynność organu administracyjnego w postępowaniu. Decyzje administracyjne wydane w niniejszej sprawie nakładają określony obowiązek o charakterze pieniężnym, winny zatem konkretnie , w sposób nie budzący wątpliwości określać osobę zobowiązanego i sposób wykonania obowiązku. Uchybienia w tym zakresie stanowią naruszenie art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzając ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem Sygn. akt II SA/Go 538/05 przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Orzeczenie w tym zakresie oparto na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.