II SA/Go 54/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Asesor sądowy Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A.O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia odmówić uczestniczce postępowania – B.S. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Go 54/06 oddalił skargę A.O. na decyzję Wojewody z [...] grudnia 2005 r, nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności na rozprawie strona skarżąca reprezentowana była przez pełnomocnika- uczestniczkę postępowania B.S.. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek złożony w imieniu strony przez pełnomocnika wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skarżącemu do rąk pełnomocnika 18 września 2006 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 152). W dniu [...] października 2006 r. B.S. jako uczestniczka postępowania, reprezentowana przez radcę prawnego J.K., wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Postanowieniem z 8 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił powyższą skargę kasacyjną jako niedopuszczalną z tej przyczyny, że z powodu niezłożenia przez uczestniczkę we własnym imieniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie jej wyroku z uzasadnieniem, nie rozpoczął dla niej biegu trzydziestodniowy termin do wniesienia od tegoż wyroku środka zaskarżenia (art. 173 i 178 P.p.s.a). Postanowienie, które doręczono wyżej wymienionej 13 listopada 2006 r. stało się prawomocne z dniem 20 listopada 2006 r. Następnie pismem z [...] listopada 2006 r. B.S., reprezentowana przez wskazanego wyżej zawodowego pełnomocnika, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tutejszego Sądu z 9 sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu przywołując treść przepisów art. 6 i art. 140 § 1 ustawy wskazano, że B.S. dostosowała się do standardowego pouczenia Sądu co do sposobu i terminu wniesienia środka zaskarżenia, a uzyskując wyrok z uzasadnieniem nie przypuszczała, że nie uprawnia on jej do złożenia skargi we własnym imieniu. Subtelna różnica, stanowiąca podstawę odrzucenia jej skargi była bowiem dla niej, jako podmiotu nie będącego zawodowym pełnomocnikiem okolicznością niezauważalną w procedurze kwestionowania wyroku Sądu l instancji. W ocenie uczestniczki przyczyną uchybienia terminu była ogólnikowość i standardowość pouczenia Sądu, który nie dokonał odniesienia podmiotowego uwzględniając podwójną rolę uczestniczki w postępowaniu. Dalej pełnomocnik wskazał, iż nawet przyjmując, że treść pouczenia Sądu odpowiadała wymogom w tym zakresie, należy uznać błąd uczestniczki za usprawiedliwiony, gdyż popełniony został mimo wykazania przez nią należytej staranności w zainteresowaniu swoimi sprawami. W przedmiotowej sprawie uczestniczka nie miała świadomości co do różnicy w zakresie uprawomocnienia wyroku w stosunku do osoby, która nie wniosła o sporządzenie uzasadnienia, w konsekwencji czego nie poinformował również pełnomocnika wyznaczonego do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik stwierdził, że dysponując oświadczeniem uczestniczki, kiedy otrzymała wyrok z uzasadnieniem oraz treścią uzasadnienia, z której wynikało, iż B.S. była uczestniczką tego postępowania nie mógłby przewidzieć zaistniałego błędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę lub jej pełnomocnika po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Należy wskazać, że instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w uchybieniu. Przywrócenie uchybionego terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym rozpoczyna swój bieg na nowo. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: brak winy w uchybieniu, powodowanie przez uchybienie terminu dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie uchybionej czynności procesowej. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy także uprawdopodobnić okoliczności na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 P.p.s.a). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Przedmiotowy wniosek dotyczy przywrócenia B.S. uchybionego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2006 r. oddalającego skargę A.O. na decyzję Wojewody w przedmiocie odmowy wymeldowania. Zgodnie z przepisem art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Nadto w myśl art. 142 § 2 jeżeli uzasadnienie wyroku sporządzone zostało na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż dla B.S., uczestniczki postępowania obecnej na rozprawie także w charakterze pełnomocnika skarżącego, termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie upłynął bezskutecznie z dniem 16 sierpnia 2006 r. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu postanowienia z 8 listopada 2006 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożony przez B.S. jedynie w imieniu skarżącego w dniu 9 sierpnia 2006 r. wywoływał związane z tym skutki tylko w stosunku do mocodawcy. Na podstawie akt sprawy Sąd ustalił, iż [...] września 2006 r. B.S. udzieliła zawodowemu pełnomocnikowi - radcy prawnemu J.K. -pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania jej w przedmiotowej sprawie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w przedmiocie skargi kasacyjnej od wyroku z 9 sierpnia 2006 r. oraz do występowania na rozprawie kasacyjnej. Oznacza to, w ocenie Sądu, że od 18 września 2006 r. uczestniczka postępowania reprezentowana była przez profesjonalistę, stąd od tej daty nie może powoływać się na brak świadomości co do skutków podejmowanych, jak i zaniechanych czynności procesowych jako uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z powyższym, w ocenie Sądu wątpliwości budzi wskazana przez pełnomocnika we wniosku o przywrócenie terminu jako jedyna okoliczność uprawdopodabniająca brak winy strony w uchybieniu terminu tj. błąd sądu polegający na niedostatecznie szczegółowym i zindywidualizowanym pouczeniu uczestniczki postępowania o trybie zaskarżenia wyroku sądu oddalającego skargę. Dokonując analizy akt sprawy należy podkreślić, iż uczestniczka miała świadomość konsekwencji występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niejako "podwójnej" roli zarówno w zakresie praw, jak i obowiązków gdyż wielokrotnie formułowała wnioski i oświadczenia w postępowaniu sądowym wskazując zarówno na swój interes jako uczestnika postępowania, jak również powołując się na udzielone jej przez skarżącego pełnomocnictwo (np. wnioski k. 39-40, 84). Jednakże Sąd uwzględniając ową szczególną sytuację procesową oraz z uwagi na konieczność uwzględnienia interes uczestnika postępowania na prawach strony i zapewnienie mu pełnej realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, przyjął, że przyczyna niezawinionego przez B.S. uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie ustała najpóźniej w dniu, w którym ustanowiła do reprezentowania swych interesów i pomocy prawnej w sprawie zawodowego pełnomocnika tj. [...] września 2006 r. Termin siedmiu dni do wniesienia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności, liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym należy podkreślić, iż owa niezależna od strony przyczyna, uniemożliwiająca jej dopełnienie uchybionej czynności procesowej, musi istnieć przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Sąd nie podzielił, stanowiska zawartego w uzasadnieniu wniosku z [...] listopada 2006 r., iżby pełnomocnik umocowany do sporządzenia skargi kasacyjnej nie mógł przewidzieć zaistniałego na skutek nieświadomości strony błędu w zakresie niezłożeni przez nią we własnym imieniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia, co w konsekwencji stanowi przeszkodę w skutecznym wniesieniu środka zaskarżenia wyroku oddalającego skargę. Należy podkreślić, iż jakkolwiek taki błąd B.S. jako uczestnika posterowania można uznać, za niezawiniony, to w stosunku do profesjonalnego pełnomocnika należy przyjąć wyższe standardy w zakresie znajomości przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności dopuszczalności wywiedzenia skargi kasacyjnej. Obowiązkiem pełnomocnika, który podjął się sporządzenia w imieniu mocodawcy i wniesienia środka zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji, było przede wszystkim zapoznanie się z aktami sprawy. Analiza akt sądowych pozwoliłaby pełnomocnikowi na odkrycie "błędu" uczestniczki co do zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku i niezwłocznego podjęcia niezbędnych czynności procesowych w celu jego konwalidowania. W tym stanie rzeczy, zaniechanie tej czynności i poprzestanie przez pełnomocnika na sporządzeniu środka zaskarżenia jedynie w oparciu o informacje i dokumenty uzyskane od B.S. oraz treści uzasadnienia wyroku, należy ocenić jako niedołożenie należytej staranności. Należy wskazać, iż istotą pełnomocnictwa jest działanie w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej, a wszelkie działania bądź zaniedbania pełnomocnika procesowego wywierają skutki procesowe bezpośrednio dla mocodawcy. Wobec powyższego, w świetle przepisów art. 86 § 1 w związku z art. 34 ww. ustawy, zarówno winę strony, jak i jej pełnomocnika należy oceniać równorzędnie. Reasumując Sąd uznał, iż przyczyna niezawinionego przez B.S. uchybienia przedmiotowego terminu ustała ostatecznie w dniu 18 września 2006 r., a nie jak wskazano we wniosku z dniem doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zgodnie zatem z przepisem art. 87 § 1 P.p.s.a., siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie upłynął bezskutecznie w dniu 26 września 2006 r. W konsekwencji złożenie tego wniosku w dniu [...] listopada nastąpiło z uchybieniem ww. terminu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, po merytoryczny rozpoznaniu wniosku należy uznać, że wnioskodawca nie wykazał aby uchybienie przedmiotowemu terminowi nie było przez niego zawinione w całym okresie od dnia upływu terminu do dnia złożenia przedmiotowego wniosku. Zaniedbanie bowiem pełnomocnika nie uchyla winy strony w niedotrzymaniu terminu. Z tych powodów Sąd, na podstawie przepisu art. 86 § 1 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.