II SA/Go 542/08

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-04-29

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Joanna Brzezińska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny jest zobowiązany do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, jeśli osoba kierowana na badania lekarskie nie poddała się im w wyznaczonym terminie i ośrodku, pomimo argumentów o trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej?
Ratio decidendi
Organ administracyjny jest zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jeśli osoba kierowana na badania lekarskie nie poddała się im w wyznaczonym terminie i ośrodku. W przypadku decyzji związanej, organ nie bada zasadności skierowania na badania ani nie uwzględnia argumentów o braku środków finansowych na pokrycie kosztów badań, gdyż zgodnie z przepisami, koszty te ponosi osoba badana, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Stan faktyczny
Starosta skierował P.P. na badania lekarskie ze względu na wątpliwości co do jego stanu zdrowia. P.P. nie poddał się badaniom w wyznaczonym terminie i ośrodku, co skutkowało wydaniem decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta ponownie wydał decyzję o cofnięciu uprawnień. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że brak środków finansowych nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. P.P. wniósł skargę do WSA, argumentując m.in. trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej E.Ż. – W. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2007r, wydaną przez Starostę w oparciu o przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (DZ.U. z 2005r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) - zwana dalej "ustawą" i § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (DZ.U. z 2004r. Nr 2 poz. 15) - zwanym dalej "rozporządzeniem, P.P. skierowany został na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku postępowania przygotowawczego nadzorowanego przez Prokuratora Rejonowego, uzyskano informację, iż stan zdrowia P.P. może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu mechanicznego. W decyzji zawarto pouczenie, że na badania należy zgłosić się w terminie 30 dni od daty otrzymania skierowania. Decyzja doręczona została P.P. w dniu 25 września 2007 r., strona nie wniosła od dniej odwołania , wobec czego decyzja stała się ostateczna. Decyzją z dnia [...] października 2007r. Starosta cofnął P.P. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi zgodnie z kategorią "B" prawa jazdy. Decyzja wydana została na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyznaczonym terminie, to jest do dnia [...] października 2007r., strona nie przedłożyła orzeczenia lekarskiego pochodzącego z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, do czego była zobowiązana na mocy decyzji o skierowaniu na badania z dnia [...] września 2007r. Powyższa decyzja Starosty z dnia [...] października 2007r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, na skutek wniesionego przez stronę odwołania, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008r. została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. W toku postępowania strona wskazywała na swoją trudną sytuację finansową oraz deklarowała gotowość poddania się badaniom lekarskim, po otrzymaniu środków finansowych na ten cel. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] Starosta cofnął P.P. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi zgodnie z kategorią "B" prawa jazdy. Decyzja wydana została na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. Organ wskazał, iż strona, pomimo skierowania decyzją z dnia [...] września 2007r, badaniom lekarskim w WOMP nie poddała się. Dalej organ wywodził, iż do ponoszenia kosztów badań lekarskich zobowiązana jest osoba badana, o czym strona w toku postępowania administracyjnego była poinformowana. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik P.P. – J.A.P.. Pełnomocnik wskazywał na stan zdrowia P.P., który w jego ocenie, nie dawał podstaw do skierowania przez organ administracyjny na badania lekarskie. Nadto pełnomocnik podkreślał trudną sytuację finansową strony oraz stwierdził, iż P.P. podda się badaniom lekarskim, gdy tylko będzie posiadał środki finansowe. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym, wobec niepoddania się przez stronę badaniom lekarskim, których obowiązek przeprowadzenia wynikał z ostatecznej decyzji o skierowaniu na badania, organ administracyjny był zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie mają znaczenia okoliczności, które były przyczyną niepoddania się badaniom lekarskim, również brak środków finansowych nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Od powyższej decyzji P.P., reprezentowany przez pełnomocnika -swego ojca J.A.P., wniósł skargę. W skardze pełnomocnik wskazał, że P.P., podobnie jak inne osoby zarejestrowane w danej placówce, jest w trakcie leczenia psychiatrycznego. Dalej pełnomocnik podniósł, iż skarżący nie poddał się badaniom lekarskim ze względu na brak środków finansowych. Pełnomocnik wskazywał również na skomplikowaną sytuację rodzinną w jakiej znajduje się skarżący. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009r. pełnomocnik skarżącego przedłożył do akt sprawy orzeczenie lekarskie Miejskiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] lipca 2009r., w którym lekarz uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami, stwierdził u P.P. brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - kategoria "B". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r.Nr 153 poz. 126) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w stopniu skutkującym konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego. Przepisem prawa materialnego stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, był przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b wskazanej na wstępie ustawy Prawo o ruchu drogowym. W myśl tegoż przepisu ustawy decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3-5. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, który jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia, wskazuje jednoznacznie, że stan faktyczny analizowanej sprawy wyczerpał w całości sytuację przewidzianą w przytoczonym powyżej przepisie art. 140 ust. 1 pkt 4lit. b (tzw. subsumcja). Na mocy decyzji Starosty z dnia [...] września 2007r, wobec zastrzeżeń co do stanu zdrowia, skarżący został skierowany na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji określony został termin oraz ośrodek, w którym badania winny być przeprowadzone. Decyzja ta stała się ostateczna. W wyznaczonym terminie, jak również w terminach przez siebie wskazanych, skarżący nie poddał się badaniom lekarskim. Wobec zaistniałej sytuacji organ administracyjny, po myśli art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy, było zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Należy wskazać na związany charakter decyzji wydanej w oparciu o omawiany tu przepis ustawy. Organ administracyjny, w wypadku zaistnienia okoliczności wymienionych we wskazanym tu przepisie prawa, ma obowiązek wydania orzeczenia o danej treści. Decyzja o charakterze związanym stanowi zaprzeczenie decyzji o charakterze uznaniowym, której wydanie opiera się na tzw. luzie decyzyjnym, ograniczonym zasadami ogólnym prawa procesowego i prawa materialnego. W wypadku decyzji związanej właściwy organ administracyjny w toku postępowania wyjaśniającego ma obowiązek zbadania czy w konkretnej sprawie zaistniały okoliczności wymienione przez ustawodawcę w danym przepisie prawa, a w wypadku ustalenia, że stan faktyczny sprawy wyczerpuje dyspozycję danego przepisu prawa materialnego - ma obowiązek wydania decyzji o treści przewidzianej przez ustawodawcę. Analiza sprawy prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są zgodne z przepisem art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy. Wobec skarżącego, który nie poddał się badaniom lekarskim w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, Starosta miał - wynikający z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b - obowiązek orzeczenia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. Argumenty podniesione przez stronę w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze do Sądu Administracyjnego, nie mogły zostać uwzględnione. Przede wszystkim należy stwierdzić, że w postępowaniu opartym na przepisie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b organ administracyjny nie bada zasadności skierowania na badania lekarskie, albowiem okoliczności te były już przedmiotem analizy organu w postępowaniu zakończonym decyzją o skierowaniu na badania lekarskie. Decyzja w tym przedmiocie zawierała prawidłowe pouczenie o terminie oraz ośrodku, w którym badania należy przeprowadzić. Decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie stała się ostateczna. W związku z powyższym w postępowaniu, którego przedmiotem jest cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, argumentacja strony dotycząca jej stanu zdrowia nie mogła mieć żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Również zarzut braku środków finansowych na pokrycie kosztów badań nie mógł zostać uwzględniony. Z woli ustawodawcy wykonywanie badań lekarskich przeprowadzanych w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, odbywa się na koszt osoby badanej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej (art. 122 ust. 6 ). Na tle rozpatrywanej sprawy brak jest przepisów odrębnie regulujących powyższą kwestię. W obowiązującym stanie prawnym nie było podstaw do tego, aby kosztami badań lekarskich obciążyć organ administracyjny lub inne instytucje państwowe. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że termin do przeprowadzenia badań wynosi 30 dni, dodatkowo należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie decyzja o skierowaniu na badania lekarskie doręczona została stronie w dniu 25 września 2007r., natomiast ostateczna decyzja o cofnięciu uprawnień zapadła w dniu [...] czerwca 2008r. Pomimo stosunkowo długiego okresu czasu, strona badaniom lekarskim nie poddała się. Badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). A zatem skarżący, jako osoba o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, winien poddać się badaniom w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, do czego został zobowiązany na mocy wskazanej powyżej decyzji z dnia [...] września 2007r. Treść przedłożonego przez pełnomocnika skarżącego do akt sądowych sprawy orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2007r. pochodzącego z Miejskiego Ośrodka Medycyny Pracy, w którym uprawniony lekarz stwierdził u P.P. brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, nie mogła zostać uwzględniona. Przede wszystkim należy przypomnieć, że Sąd badał legalność zaskarżonych decyzji, a wskazane tu orzeczenie lekarskie wydane zostało dopiero po wydaniu w sprawie ostatecznej decyzji. Nadto, jak wyżej wykazano, przepis rozporządzenia wymaga, aby badanie przeprowadzone zostało w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, nie przewidując jednocześnie od tego wymogu żadnego odstępstwa, natomiast przedłożone na rozprawie orzeczenie wydane zostało przez uprawnionego lekarza z Miejskiego Ośrodka Medycyny Pracy. Należy zwrócić uwagę, że badania lekarskie osób o których mowa w art. 122 ust. 1-6 przeprowadzane są w trybie określonym we wskazanym na wstępie rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. Przez tryb przeprowadzenia badań należy rozumieć nie tylko ośrodek w którym badania są przeprowadzane, ale również m.in. sposób ich przeprowadzania, zakres badań lekarskich, kwalifikacje lekarzy przeprowadzających badania. Dlatego też orzeczenie lekarskie nie wydane w trybie, który - w myśl obowiązujących przepisów prawa - jest w danej sprawie właściwy, również i z tej przyczyny, nie mogło zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło