II SA/Go 546/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi J.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania J.R. od decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], przyznającej skarżącej świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka A.R. w rodzinie zastępczej spokrewnionej począwszy od [...] stycznia 2012 r. do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej w kwocie 660 zł miesięcznie. Decyzję doręczono stronie 28 marca 2012 r. Od powyższej decyzji J.R. odwołała się pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. i jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako okoliczności niedotrzymania 14-dniowego terminu dla wniesienia odwołania od decyzji podała, że nie zrozumiała treści decyzji, a ponieważ do decyzji załączone były druki, które wypełniła i natychmiast wysłała sądziła, że wypełniła wszystkie wymagania organu dla otrzymywania pomocy społecznej na dotychczasowym poziomie. Nadto dodała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a rozpoczynający się rok szkolny powoduje zwiększone wydatki na rzecz jej dwóch wnuczek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie postanowieniami z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] i [...] kwietnia 2013 r. [...] odmawiało przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W pierwszym przypadku skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spowodowała jego uchylenie wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. (sygn. akt II SA/Go 704/12). Jednocześnie Sąd, wobec treści wniosku o przywrócenie terminu zobowiązał organ do wezwania skarżącej o podanie okoliczności, które spowodowały opóźnienie w złożeniu odwołania. Strona bowiem nieumiejętnie próbowała usprawiedliwić brak swojej winy w uchybieniu terminu. Ocenie organu powinien podlegać także obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy w uwzględnieniu całokształtu okoliczności danego przypadku. Wykonując zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało J.R. do uzupełnienia i sprecyzowania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania poprzez wykazanie co było przyczyną uchybienia terminowi i jednoznacznego wskazania okoliczności, które stały się przyczyną opóźnienia i udokumentowania zachowania 7-dniowego terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie tego terminu. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca ponownie zrelacjonowała zaistniałą sytuację i podała, że w styczniu 2012 r. otrzymała pismo z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie wzywające do złożenia wniosku w związku ze zmianą zasad dotyczących pomocy dla dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych. Jak stwierdziła nie zrozumiała treści tego pisma. Uznała, że załączony do pisma druk stanowi wniosek o zachowanie dotychczasowych zasad pomocy. Dopiero po otrzymaniu decyzji zorientowała się, że nie złożyła odpowiedniego wniosku i zmniejszono jej świadczenie z kwoty 988,20 zł na kwotę 660 zł. Gdy zwróciła się o wyjaśnienie do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie urzędniczka powiedziała jej, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania jest tylko zwyczajowa formułką. Gdy otrzymała zmniejszone świadczenie zwróciła się do różnych instytucji o pomoc, a w rezultacie poproszono ją w maju do Centrum, gdzie poinformowano, że może wnieść odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Dlatego odwołanie wniosła dopiero 4 czerwca 2012 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a skarga J.R. na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 25 lipca 2013 r. (sygn. akt II SA/Go 545/13) została oddalona. Wyrok w tej sprawie jest prawomocny. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano, że odwołanie J.R. złożone zostało po upływie 14-dniowego terminu mimo prawidłowego pouczenia. Jest to termin ustawowy, zawity, którego niedotrzymanie powoduje niedopuszczalność odwołania. Mimo złożonego wniosku o przywrócenie terminu, termin ten nie został przywrócony, albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy przy składaniu odwołania po terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na to postanowienie skarżąca ponownie powtórzyła, iż nie wniosła odwołania w terminie, bowiem nie zrozumiała przesłanych jej dokumentów, jak i pouczenia o terminie i możliwości odwołania się od krzywdzącego rozstrzygnięcia w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego był art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r/, poz. 267) – zwanej dalej "kpa", zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie budziła wątpliwości. Sama skarżąca J.R. nie kwestionowała tego faktu. Z akt administracyjnych wynika, iż przedmiotowa decyzja została jej doręczona w dniu 28 marca 2012 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od tej daty. Rozpoznanie zatem odwołania złożonego po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia spowodowałoby naruszenie wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji ostatecznych. Skarżąca, będąc świadoma, iż wnosząc odwołanie noszące datę [...] czerwca 2012 r., a nadane w urzędzie pocztowym w dniu następnym było złożone po terminie i dlatego złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wniosek ten jednak, mimo dwukrotnego rozpatrywania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wobec umożliwienia skarżącej uszczegółowienia jej wniosku o takie okoliczności, które potwierdzałyby brak winy w uchybieniu terminowi, został oddalony. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zostało poddane ocenie legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 25 lipca 2013 r. skargę oddalił, a tym samym uznał, że postanowienie organu administracji jest zgodne z prawem. Wyrok w tej sprawie uprawomocnił się, a skarżąca nie składała wniosku o jego uzasadnienie i tym samym nie wywiodła skargi kasacyjnej. W tym miejscu należy przywołać treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", wedle którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jeżeli zatem strona doprowadzi do uprawomocnienia się danego wyroku, wówczas kwestie prawne przesądzone w tym wyroku i zawarte w nim wskazania są wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawie, Sądu, jak i innych organów. Odnosząc te rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę J.R. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyrokiem z dnia 25 lipca 2013r. (II SA/Go 545/13). Wyrok w tej sprawie stał się prawomocny z dniem 27 sierpnia 2013 r., bowiem żadna ze stron nie wniosła od niego skargi kasacyjnej. Zatem jego treść, ocena prawna i wskazania mają moc obowiązującą. Skoro zatem w sprawie nie ma wątpliwości, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i nastąpiło to z jej winy, o czym świadczy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania poddana kontroli Sądu, to skargę na postanowienie stwierdzające to uchybienie należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadną.