II SA/Go 549/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia z dnia 2 sierpnia 2011 r. Przewodniczącego II Wydziału poinformowano H.M., że z uwagi na charakter sprawy oraz podnoszoną w skardze okoliczność, że jest osobą niewidomą, posiada prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. 11 sierpnia 2011 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącej o przyznania prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pobiera emeryturę w wysokości 639 zł. H.M. oświadczyła, że nie posiada oszczędności. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy wskazać, że w formularzu PPF skarżąca nie w wskazała w jakim zakresie domaga się przyznania prawa pomocy. Należy zauważyć, że H.M. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Nadto mając na uwadze treść wskazanego powyżej zarządzenia uznano, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy podnieść, że H.M. otrzymuje niską emeryturę (639 zł). Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca jest osobą bardzo schorowaną. Z tego względu skarżąca wymaga całodobowej opieki i pielęgnacji. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że H.M. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.