II SA/Go 549/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi H.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata J.Ł. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] czerwca 2011 r., nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] marca 2011 r., nr [...], wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, kierującej H.M. do Domu Pomocy Społecznej dla kobiet psychicznie chorych w [...]. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wyjaśnił, że powziął wątpliwości czy odwołanie H.M. od wymienionej na wstępie decyzji organu pomocy społecznej z [...] marca 2011 r. rzeczywiście zostało wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu, dlatego pismem z [...] maja 2011 r. zwrócił się do organu pierwszej instancji o potwierdzenie trybu wniesienia przez stronę odwołania. Kolegium wskazało, że organ pomocy społecznej w piśmie z [...] maja 2011 r. potwierdził, że odwołanie wniosła strona osobiście do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] kwietnia 2011 r. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a), od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie, tylko do jednej instancji. W myśl art. 129 § 2 k.p.a odwołanie należy wnieść w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia. Organ II instancji uznał, że w niniejszej sprawie za datę doręczenia decyzji stronie należy przyjąć 24 marca 2011 r. Fakt doręczenia decyzji stronie uruchomił bieg terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a, przy czym – stosownie do treści art. 57 § 1 k.p.a – jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy jego obliczaniu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. W tym przypadku był to 24 marca 2011 r., data doręczenia decyzji. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni (14) uważa się za koniec terminu. Z tych względów czternastodniowy termin odwołania, liczony od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji odwołującej się, rozpoczął bieg 25 marca 2011 r. (piątek) i upłynął z końcem 7 kwietnia 2011 r. (czwartek godz. 24). Organ zaznaczył, że z materiałów sprawy wynika, w tym z pisma organu pierwszej instancji z [...] maja 2011 r. oraz daty prezentaty zamieszczonej na odwołaniu strony, że odwołanie zostało złożone osobiście przez stronę w Ośrodku Pomocy Społecznej 26 kwietnia 2011 r. Konsekwencją ustalenia powyższej daty jest zatem stwierdzenie, że odwołanie zostało "dokonane" z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ podkreślił także, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała pouczenie o przysługującym środku odwoławczym oraz sposobie i terminie jego wniesienia. Pouczenie w tym zakresie było sformułowane w sposób jasny i czytelny. W szczególności w pouczeniu określony został czternastodniowy termin wniesienia odwołania, jak również tryb wnoszenia odwołania za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Ponadto jak podkreśla strona w odwołaniu nie jest osobą ubezwłasnowolnioną i sama daje sobie radę z trudnymi sytuacjami. W tych okolicznościach, a ponadto w związku z nie zgłoszeniem przez odwołującą prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z podaniem przyczyny zwłoki (art. 58 k.p.a), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła H.M., podnosząc, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej okłamała ją, iż po czternastu dniach jak wróci z urlopu, może złożyć odwołanie. Podała, że odwołanie "na brudno" napisała jej pracownik socjalny, które następnie zostało przepisane przez opiekunkę i zaniesione do Ośrodka Pomocy Społecznej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Przepis art. 15 k.p.a. wprowadza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co oznacza, że stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji organu administracji wydanej w pierwszej instancji w administracyjnym toku instancji. Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczania decyzji stronie. Organ wydający decyzję ma obowiązek pouczenia strony w tej decyzji o trybie wniesienia odwołania (art. 107 § 1 k.p.a.). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy i co nie jest przez skarżącą kwestionowane, w decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] marca 2011 r., nr [...], zawarte zostało pouczenie o sposobie i terminie odwołania (k. 31 akt administracyjnych). Decyzja ta została doręczona, zgodnie z art. 42 §1 k.p.a., skarżącej w miejscu jej zamieszkania 24 marca 2011 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 32 akt administracyjnych). Skarżąca odwołanie od decyzji z [...] marca 2011 r., doręczonej 24 marca 2011 r., złożyła osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji dopiero 26 kwietnia 2011 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., który upłynął 7 kwietnia 2011 r. Jakkolwiek art. 58 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu na prośbę zainteresowanego, który uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, to w rozpatrywanej sprawie przepis ten nie mógł mieć zastosowania, gdyż skarżąca składając odwołanie nie wnosiła o przywrócenie terminu. Odwołanie wniesione po upływie ustawowego terminu nie może być rozpatrzone merytorycznie przez organ odwoławczy. Organ ten, zgodnie z art. 134 k.p.a., zobowiązany jest stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r., ONSA 1982, Nr 1, poz. 52; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009, s. 480). Zarzuty skarżącej są nieuzasadnione. Okoliczność, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej, z powodu wprowadzenia jej w błąd przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, może być podnoszona w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a nie może mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 cytowanej wyżej ustawy w związku z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).