II SA/Go 55/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi A.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2008 r., Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734) oraz art. 104 i art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego( tekst jednolity Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 , ze zm.) zwany dalej kpa, przyznał A.F. dodatek mieszkaniowy w wysokości 123,26 zł na okres od [...] listopada 2008 r. do [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni w świetle przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych spełnia warunki do otrzymania takiego świadczenia. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jako podstawę przyznania świadczenia przyjął fakt zamieszkiwania w gospodarstwie domowym A.F. trzech osób i to w lokalu o powierzchni 48,50 m2, zaś łączny dochód członków tego gospodarstwa, w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, wynosił 6.818,88 zł., co przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa miesięcznie wynosiło 757,65 zł., natomiast wydatki za lokal, za ostatni miesiąc wyniosły 500,30 zł. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A.F.. Strona nie zgodziła się na doliczenie do dochodu rodziny nadpłaty za centralne ogrzewanie oraz wodę w kwocie 664,25 zł., które otrzymała w dniu [...] sierpnia 2008 r. Jej zdaniem jest to zwrot wcześniej poniesionych kosztów i nie stanowi dochodu który jest podstawą do naliczenia dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ([...]), wydaną w oparciu o art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządnie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r., Nr 98. poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Wobec powyższego Kolegium uznało, iż jest uzasadnione uwzględnienie przychodu z tytułu nadpłaty dotyczącej rozliczenia za ciepłą wodę i centralne ogrzewanie, bowiem kwoty te stanowią przychód wnioskodawczyni osiągnięty w okresie poprzedzającym zgłoszenie wniosku o dodatek mieszkaniowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła A.F.. W skardze podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu l instancji. W jej ocenie zwrot nadpłaty za ogrzewanie i wodę nie stanowi dochodu gdyż jest tylko zwrotem wcześniej poniesionych kosztów. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sądy administracyjne, podobnie jak Sąd Najwyższy, sądy powszechne i sądy wojskowe, sprawują wymiar sprawiedliwości. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) – nazywanej później p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują taką kontrolę stosując środki określone w ustawie orzekając w sprawach skarg na wyliczone enumeratywnie akty lub czynności administracyjne albo bezczynność organów. Kognicja sądów administracyjnych ogranicza się wyłącznie, zgodnie z dyspozycją zawartą w przepisie art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych, do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, lecz nie może opierać się na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Z powołanego przepisu wynika zasada, według której sądy administracyjne nie rozstrzygają spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej lecz jedynie kontrolują legalność ich aktów i czynności. Zatem przepisy określające zakres i zasady sądowej kontroli nie pozwalają na bezpośrednie kształtowanie przez sądy administracyjne praw i obowiązków stron . Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istnienie istotnych wad w postępowaniu mającego wpływ na wynik sprawy, którą to zasadę określa przepis art. 145 p.p.s.a. Stosownie do dyspozycji zawartej w przepisie art. 134 § 1 p.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej. Jako podstawę wyrokowania, przepis art. 133 p.p.s.a. wskazuje wyłącznie akta sprawy. Materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem osądu ustanawiają przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.) zwana dalej ustawą. Tenże akt prawny reguluje zasadę i tryb przyznawania, ustalenia wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych (art. 1 ustawy), a także określa krąg osób, którym to świadczenie przysługuje (art. 2 ust. 1 ustawy). Skarga okazała się bezzasadna. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje ustalenie w zakresie przesłanek dotyczących tytułu prawnego do lokalu oraz powierzchni normatywnej a także kryterium dochodowego (art. 3 ust. 1 i 2 ustawy). Poza sporem pozostaje także fakt zgromadzenia przez organy orzekające w sprawie, pełnego materiału dowodowego a stan faktyczny sprawy został przez organy I i II instancji dokładnie wyjaśniony w aspekcie obowiązujących przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie stała się wysokość przyznanego stronie dodatku mieszkaniowego. Skarżąca zakwestionowała sposób wyliczenia, przez orzekające organy, wysokości dochodu jaki zyskiwała w miarodajnym okresie. W szczególności skarżąca nie zgadza się ze stwierdzeniem organu wliczenia do uzyskiwanego dochodu zwrotu nadpłaty za centralne ogrzewanie oraz wodę. Katalog przychodów uważanych za dochód będący podstawą dla przyznania omawianego świadczenia zawiera przepis art. 3 ust. 3 ustawy. Z mocy powołanego przepisu za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe. W świetle powołanego przepisu wypłacony skarżącej zwrot nadpłaty z tytułu rozliczenia zaliczek wnoszonych na pokrycie kosztów adekwatnie do zajmowanego przez nią mieszkania ciepłej wody oraz ogrzewania tego lokalu a to w kwocie 664,25 zł. Podważanie przez skarżącą zasadności zaliczenia tej kwoty do dochodu prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego jest bezpodstawne. Zakres wyłączenia z dochodu określa powołany uprzednio przepis art. 3 ust. 3 zdanie 2 ustawy, nakazując mianowicie pominięcie świadczenia pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej. Świadczenia, których zaliczenie przez orzekające organy do dochodu uzyskiwanego przez skarżącą, nie zostało wymienione , w powołanym przepisie, jako podlegające wyłączeniu. Użycie przez ustawodawcę w przepisie art. 3 ust. 3 ustawy określenia "wszelkie przychody" oznacza przyjęcie zasady zaliczenia do dochodu wszelkich korzyści majątkowych jakie istnieją. Inne znaczenie tego sformuowania wymagałoby specjalnej wskazówki interpretacyjnej w samej ustawie. Jak wcześniej powiedziano, odstępstwa od tej generalnej zasady wylicza enumeratywnie także przepis w zdaniu drugim. Wykładnia rozszerzająca zakres wyłączeń od dochodu jest w ocenie Sądu wykluczona albowiem prowadziłaby do nadużycia woli ustawodawcy. Do takiej interpretacji omawianego przepisu prowadzi ocena charakteru świadczeń ponoszonych przez zajmującego lokal w formie zaliczki na poczet eksploatacji mieszkania. Świadczenia takie pochodzą z dochodów jakie zajmująca lokal posiada. Zwrot nadpłaconej kwoty, po ostatecznym rozliczeniu, nie może zmienić przymiotu takiego świadczenia i jak uprzednio, zatem w chwili wpłaty należności, tak samo później, tj. w chwili zwrotu, zaliczyć należy taką nadpłatę do dochodu. Jeśli zajmujący lokal ponosiłby świadczenia z tytułu kosztów dostarczania wody i ogrzewania mieszkania we właściwej wysokości i przez to nie powstałaby nadpłata, jego stan majątkowy po stronie dochodu byłby wyższy od stanu istniejącego po wniesieniu zaliczek. Taką różnicę, wynikającą z ponoszenia opłat w zawyżonym tymczasowo rozmiarze, niweluje późniejszy zwrot nadpłaty powiększając tym samym stan majątkowy świadczącego po stronie dochodów. Kierując się powyższymi rozważaniami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty omawianej skargi bezzasadnymi i tym samym stwierdził niemożność jej uwzględnienia. W takiej ocenie stanu sprawy Sąd, z powołania się na dyspozycję zawartą w przepisie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.