II SA/Go 551/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi [...] na Wojewoda z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie Uchylono decyzję I i II instancji Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] r. znak [...] orzekającą o wymeldowaniu A.P. z pobytu stałego z lokalu [...] na wniosek M. P. – byłej żony skarżącego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przyjął, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu [...], a przy ulicy [...] u swojej konkubiny E.P.. Okoliczność tę organ wywiódł z wywiadu środowiskowego dokonanego przez Straż Miejską, w którym to E.P. przyznała, że spotyka się z A.em P. i czasami on u niej nocuje, lecz nie częściej niż 2 razy w tygodniu. Nadto nie chcący ujawnić swych nazwisk sąsiedzi potwierdzili, że skarżący parkuje swój samochód przed budynkiem przy ulicy [...] i jest widziany tam jak jeździ do pracy i z niej wraca. Fakt nie zamieszkiwania przy ulicy [...] przyznała także B. K. sąsiadka stron z tej ulicy. W ocenie organu w/w okoliczności zgodne są ze stanowiskiem M. P., która żądając wymeldowania byłego męża na rozprawie administracyjnej przyznała, że po rozwodzie w marcu 2005 r. centrum spraw życiowych A.P. skupia się na ulicy [...]. Natomiast do mieszkania przy ulicy [...] jedynie przychodzi odwiedzić córkę i po korespondencję. Zdaniem organu zostały spełnione przesłanki do wymeldowania na wniosek M. P. jej byłego męża, wymienione w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1074 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993/ bowiem A. P. opuścił miejsce stałego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Odwołując się od tej decyzji skarżący podniósł, że organ I instancji w żaden sposób nie ustosunkował się do twierdzeń jego 14-letniej córki A. P., która w dniu 27 listopada 2006 r. oświadczyła Zastępcy Komendanta Straży Miejskiej w Z. S.Z., iż mieszka razem z rodzicami w spornym lokalu i na tę okoliczność została sporządzona notatka służbowa. W jego ocenie niezbędne w sprawie jest uzupełnienie materiału dowodowego o dopuszczenie dowodu na okoliczności związane z miejscem zamieszkiwania z zeznań świadków B. K. bezpośredniej sąsiadki z ulicy [...], E. M. i jego córki A. P.. Dowód ten należałoby przeprowadzić na rozprawie administracyjnej tak aby strony mogły zadawać świadkom pytania. Skarżący podważył wiarygodność oświadczenia B.K., która jak twierdzi jest dobrą znajomą byłej żony, a nadto wiarygodność opinii, które pochodzą od anonimowych osób. Dodał ponadto, że posiada klucze do mieszkania, a z zawodu jest magazynierem kierowcą pracującym na zmiany i często przebywa poza domem. Ta okoliczność może powodować, że nie często jest widziany przez sąsiadów, gdyż wraca późno i nieregularnie. Wojewoda [...] utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję opisał w uzasadnieniu przebieg postępowania, jaki w sprawie przeprowadził organ I instancji. Wziął pod uwagę, iż strony są po rozwodzie i wnioskodawczyni nie wyraża chęci na wspólne zamieszkiwanie w tym lokalu, a nadto powołał się na wyjaśnienia osób zamieszkujących przy ulicy [...] bez bliższego określenia, o które osoby chodzi, iż skarżący przebywa u swojej znajomej. W uzasadnieniu brak jest ustosunkowania się do wniosków dowodowych, jakie w odwołaniu zgłosił skarżący co do uzupełnienia materiału dowodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P. domaga się stwierdzenia nieważności lub całkowitego uchylenia wydanej decyzji o wymeldowaniu. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie opuścił na stałe mieszkania przy ulicy [...], nocuje w tym lokalu, a okoliczność tę mogą potwierdzić sąsiedzi z bloku, których oświadczenie pisemne do skargi dołączył, a także jego małoletnia córka A. Zarzucił ponadto organom nieprawidłowości przy prowadzeniu postępowania administracyjnego, a w szczególności organowi II instancji, iż w żaden sposób nie ustosunkował się do jego zgłoszonych dowodów. Natomiast organ I instancji nie poinformował go o miejscu i terminie przeprowadzanych oględzin i nie dano mu możliwości udziału w przeprowadzanych dowodach. Dodał ponadto, iż organ dokonał selektywnej oceny niepełnego materiału dowodowego, a tym samym naruszył art.79, 80 i 81 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zadaniem organu administracji publicznej wydającym decyzję o wymeldowaniu osoby z miejsca stałego pobytu na wniosek lub z urzędu jest ustalenie, czy w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). Tymi przesłankami są: opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania. W niniejszej sprawie organ I instancji prowadził postępowanie dowodowe, na podstawie którego przyjął, iż A. P. opuścił miejsce zamieszkania przy ulicy [...]. W jego ocenie na ten fakt wskazują takie dowody jak – wyrok rozwodowy stron, protokół Straży Miejskiej, oświadczenia sąsiadów przy ul. [...] i [...] , informacja udzielona przez E. P. – i oświadczenie M. P. dotyczące kosztów utrzymania mieszkania oraz braku możliwości wspólnego zamieszkiwania z byłym mężem. Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dwa sprzeczne ze sobą dowody pochodzące od Straży Miejskiej – to jest ten, o którym mowa w uzasadnieniu decyzji z [...] r. ustalający opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania przez skarżącego, ale także z [...] r., w którym to zastępca Komendanta S.Z. potwierdza swoją wizją lokalną okoliczność nadal zamieszkiwania przy ulicy [...]. O tej sprzeczności pisze skarżący w odwołaniu od decyzji, lecz zarówno organ I jak i II instancji do tej sprzeczności nie ustosunkowuje się, mimo wyraźnego żądania strony. Z wyroku rozwodowego stron oraz akt rozwodowych [...], które w niniejszej sprawie Sąd dopuścił jako dowód wynika, że do dnia wyrokowania tj. 24 marca 2005 r. strony zamieszkiwały razem. Przyczyną niezamieszczenia w tym wyroku określenia sposobu korzystania z mieszkania na czas wspólnego zamieszkiwania po rozwodzie byłych małżonków P. jest fakt, iż sporne mieszkanie ma 37,34 m2 i składa się z pokoju, kuchni i łazienki. Okoliczność ta uniemożliwiła określenie sposobu korzystania w mieszkania, w którym oprócz stron zamieszkuje ich 14-letnia córka A. Informacja E. P. – , na którą powołuje się organ I instancji w uzasadnieniu, tak naprawdę nie pochodzi od niej, lecz jest przytoczona w notatce służbowej inspektora Straży Miejskiej Z. P. W żaden sposób z tego pośredniego dowodu nie można wywieść, iż przyznała, że A. P. zamieszkał razem z nią w mieszkaniu jej rodziców przy ul. [...]. Przyznała jedynie, że odwiedza ją i zdarza się, że przenocuje. Również tę okoliczność podnosił skarżący w odwołaniu domagając się przeprowadzenia bezpośredniego dowodu z przesłuchania świadka – E. P. – , a czego organ II instancji nie uczynił. Zarzut, jaki A. P. postawił organowi I instancji w odwołaniu, to sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego materiału dowodowego, a nadto żądanie jego uzupełnienia. Tym bardziej, że organ powoływał się także na anonimowych świadków, co sprzeczne jest z treścią art. 79 kpa. Organ II instancji, zgodnie z utrwalonym stanowiskiem zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie NSA, musi traktować odwołanie jako instytucję procesową, za pomocą której można żądać weryfikacji rozstrzygnięcia decyzji, w celu jej kasacji lub reformacji (art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 kpa), chyba że uznaje prawidłowość wydanej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1 kpa). W niniejszej sprawie organ II instancji nie przeprowadził żądanego postępowania dowodowego, mimo naprowadzania przez skarżącego i wskazywania dowodów. Uzasadnienie decyzji Wojewody [...] w ocenie Sądu nie odpowiada treści art. 107 § 3 kpa, bowiem poza opisem przebiegu postępowania przed organem I instancji jedynie w ostatnim akapicie organ zawarł swoją ocenę stanu faktycznego wyczerpującą według organu przesłanki art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, a mianowicie fakt rozwodu stron, brak chęci wnioskodawczyni do wspólnego zamieszkiwania z byłym mężem oraz wyjaśnienia osób (w tym anonimowych) z ulicy [...], potwierdzających fakt przebywania skarżącego w lokalu znajomej. Uznając, iż organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1, 79 i 107 § 3 kpa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił obie decyzje administracyjne, bowiem w sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania w znacznym zakresie jako niezbędnego dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, o której mowa w art. 89 kpa, zapewni nie tylko przyspieszenie i uproszczenie postępowania, ale przyczyni się do wyjaśnienia sprawy. W rozprawie tej winni brać udział nie tylko strony, lecz także świadkowie wskazywani przez skarżącego i wnioskodawczynię. Zdolność do składania zeznań w charakterze świadka nie została w kpa uzależniona od wieku, co oznacza, że i małoletni mogą być świadkami. W tej mierze zatem i 14-letnia córka stron A. może być świadkiem, czego zarówno w odwołaniu, jak i w skardze domaga się skarżący, a ocena zeznań takiego świadka, co do zdolności postrzegania lub komunikowania swoich spostrzeżeń pozostawiona jest organowi. Zadaniem organu będzie także wyjaśnienie sprzeczności w dwóch notatkach służbowych organów Straży Miejskiej, co do przesłanki opuszczenia miejsca zamieszkania przez skarżącego. Te zatem okoliczności były podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Burmistrza i stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na zasadzie art. 145 § 1 publ. 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 wyżej cytowanej ustawy.