II SA/Go 552/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Agnieszka lesecka, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, przyznał R.N. zasiłek celowy w wysokości 200 zł, z przeznaczeniem na zakup biletów, leków oraz opłaty. W piśmie z dnia [...] marca 2Q05r., zatytułowanym - "zażalenie -odwołanie", strona w sposób ogólny opisuje swoją trudną sytuację materialną i życiową. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu l instancji z dnia [...] marca 2005r. nr [...]. Strona wniosła skargę. W skardze strona nie formułuje zarzutów i wniosków dotyczących zaskarżonych decyzji, lecz ponownie opisuje swoją trudną sytuację osobistą i materialną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały do tego, aby sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 - zwanej dalej p.p.s.a.). Rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Zaskarżona decyzja organu II instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w wyniku jej wydania naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że w swoim, piśmie z dnia [...] marca 2005r. zatytułowanym "zażalenie - odwołanie" skarżąca przytoczyła numer decyzji administracyjnej organu l instancji, którego to pismo dotyczy. W ten sposób skarżąca konkretnie określiła od której decyzji administracyjnej odwołuje się do organu II instancji, tj. od decyzji nr [...]. Wskazana przez skarżącą w odwołaniu decyzja organu l instancji nie jest decyzją, którą następnie w wyniku postępowania odwoławczego organ II instancji utrzymał w mocy. Z analizy sprawy wynika jednoznacznie, że skarżąca nie wnosiła odwołania od decyzji nr [...], która była przedmiotem badania w postępowaniu przed organem M instancji. Nadto z pozostałej treści odwołania nie wynika, aby skarżąca obejmowała tym pismem procesowym również inne decyzje, oprócz konkretnie wskazanej poprzez podanie numeru decyzji. Zaskarżona decyzja organu II instancji wydana została z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyraża regułę, iż wszystkie decyzje nieostateczne mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję. Weryfikacja rozstrzygnięć administracyjnych w administracyjnym toku instancji następuje wyłącznie wskutek czynności strony, jaką jest wniesienie zwyczajnego środka prawnego; organ odwoławczy (organ II instancji) nie może działać z urzędu (wyrok NSA z dnia 25 maja 1984r. II SA 2048/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 51). Wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być oceniane jako rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Utrwalone na tym tle orzecznictwo sądowe jest jednoznaczne i wynika z niego, iż decyzja organu odwoławczego, która w trybie art. 138 § 1 k.p.a. rozstrzyga o decyzji organu l instancji nie będącej przedmiotem odwołania jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) - por. wyrok NSA z dnia 17 września 1990r III SA 647/90, Wspólnota 1991, nr 36, s.21. W niniejszej sprawie organ administracyjny II instancji przeprowadził postępowanie administracyjne i wydał decyzję w II instancji, pomimo że strona nie wnosiła o weryfikację decyzji organu l instancji. Powyższe uchybienie stanowi rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji organu II instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.