II SA/Go 553/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 przy udziale sprawy ze skargi W.S. na Wojewoda z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Odmowa uchylenia decyzji Uchylono decyzję I i II instancji Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], działając z upoważnienia Burmistrza, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy, na podstawie art. 104 § 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zmianami), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...].05.2006r. Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy (znak [...]), odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...].09.1996 r. (znak [...]) o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Uzasadniając powyższą decyzję organ wskazał na treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Organ podkreślił, że dowody muszą być na nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, a ponadto muszą być dla sprawy istotne. Jednocześnie dowody muszą istnieć w dniu wydawania decyzji ostatecznej i być znane organowi, który wydał decyzję. Świadectwo pracy, zdaniem organu, wystawione po dniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...].09.1996 r. nie jest nowym dowodem w sprawie i nie spełnia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i tym samym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Organ podniósł, iż stosownie do art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W.S., wnosząc o przeprowadzenie z urzędu dowodu z wymienionych w odwołaniu i posiadanych przez Powiatowy Urząd Pracy dokumentów na okoliczność ustalenia określonej w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. podstawy uchylenia decyzji Rejonowego Urzędu Pracy z dnia [...].09.1996 r. - tj. przestępstwa. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując również na zasadność wywodów organu I instancji w odniesieniu do przepisu z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat i w związku z tym niedopuszczalność uchylenia decyzji z powodu upływu terminu oznacza sanację decyzji w obrocie prawnym. Poinformowano, iż od dnia doręczenia decyzji z dnia [...].09.1996 r. upłynęło ponad 9 lat. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody złożył W.S. wnosząc o uchylenie decyzji organów I i II instancji i zobowiązanie do wypłacenia należnych mu świadczeń od września 1996 r., przytaczając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu i instancji, a zwłaszcza naruszenia w toku postępowania art. 77 § 1 79 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego. Zaznaczyć jednak w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz może brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, jakie miały miejsce w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę nie może orzekać w zakresie szerszym, niż rozstrzygnięcie sprawy przez organy administracji publicznej, nie może także zastąpić tych organów w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a ma jedynie dokonać kontroli zgodności z prawem merytorycznych orzeczeń tych organów i prowadzonego przez nie postępowania administracyjnego. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z akt administracyjnych załączonych do sprawy wynika, że skarżący w dniu [...].09.1996 r. zarejestrował się w Rejonowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, jednocześnie składając pismo z dnia [...].09.1996 r. informujące, że nie dostarczył ostatniego świadectwa pracy, gdyż nie otrzymał go jeszcze od dotychczasowego zakładu pracy. Pismo to wpłynęło do RUP w dniu rejestracji skarżącego, tj. [...].09.1996 r., o czym świadczy data przyjęcia zamieszczona na piśmie, natomiast świadectwo pracy zostało wystawione z datą [...].09.1996 r. i dokumentuje zatrudnienie W.S. w okresie od [...] września 1995 r. do [...] sierpnia 1996 r. Decyzją nr [...] z dnia [...].09.1996 r. (znak [...]) Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy uznał W.S. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, uzasadniając, iż nie spełnia on wymogów określonych w art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1995 r. Nr 1, poz. 1, ze zmianami) do otrzymania tego świadczenia. Wydając rozstrzygnięcia organ I instancji jak i organ odwoławczy uznały fakt wystawienia świadectwa pracy po dacie wydania ww. decyzji z dnia [...].09.1996 r. za nową okoliczność, która nie istniała w dniu wydania tej decyzji, podnosząc że w takim przypadku nie może być zastosowany przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten bowiem stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić stan faktyczny zgodnie z rzeczywistością. Ta ogólna zasada jest następnie rozwinięta w zasadzie szczególnej postępowania dowodowego, ustanowionej w art. 77 § 1 k.p.a., która nakłada na organ obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Na podstawie, zatem normy prawa materialnego organ ustala, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla sprawy, a następnie, przeprowadzając postępowanie dowodowe, stwierdza, czy w danej sprawie wystąpiły. Odrzucenie w toku postępowania znaczenia prawnego określanej okoliczności faktycznej, znaczenia określonego dowodu powoduje, że organ jest tą oceną związany i nie może jej zmienić. Prawo do tej oceny wynika z ustanowionej zasady szczególnej postępowania dowodowego, zasady swobodnej oceny dowodów. Według art. 80 Kpa "Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Podzielając pogląd ugruntowany w orzecznictwie stwierdzić należy, że na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący uważa, iż w sprawie pojawił się nowy dowód w postaci świadectwa pracy, to dowód ten nie może być podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie istniał w momencie wydania decyzji. Nie mniej co podnosi także skarżący w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okolicznością taką nie może być fakt wydania świadectwa, lecz co najwyżej fakty z tego świadectwa pracy wynikające. Wprawdzie należy zgodzić się z poglądem, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi. Organ I instancji powinien rozważyć okoliczności dotyczące kwestionowanego przez skarżącego okresu zatrudnienia wynikającego ze świadectwa pracy, a z treści decyzji nie wynika czy dokonał takiej oceny. Ponadto postępowanie zostało postanowieniem z dnia 29.05.2006 r. Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy (znak [...]) wznowione pomimo faktu, iż oba ww. organy stwierdziły brak do tego podstaw. Mając na uwadze powyższe, skoro postępowanie zostało wznowione i uznano, że przesłanki z art. 148 k.p.a. zostały spełnione, tj. strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w wyznaczonym przez ten przepis terminie, należało rozpatrzeć, czy nie zachodzą inne przesłanki skutkujące wadliwością decyzji z dnia [...].09.1996 r. Należy podkreślić, iż wady decyzji wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 k.p.a. są tzw. wadami kwalifikowanymi. Oprócz tego rodzaju wadliwości istnieje jeszcze wadliwość niekwalifikowana będąca wynikiem naruszenia norm prawa materialnego lub norm prawa procesowego, która nie mieści się w katalogu wad wyliczonych w wymienionych wyżej artykułach k.p.a. Trwałość decyzji dotkniętych tego rodzaju wadliwością korzysta z ochrony, bowiem do wyeliminowania z obrotu prawnego takiego rozstrzygnięcia nie wystarcza sam fakt wadliwości, lecz musi jeszcze istnieć przesłanka skutków, które to naruszenie prawa ma dla interesu strony lub interesu społecznego [vide: B. Adamiak, Weryfikacja decyzji i postanowień w trybach nadzwyczajnych, str. 344, w: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2006]. W myśl art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Pojęcie nabycia praw oznacza, że następuje jakieś przysporzenie na rzecz określonego podmiotu w jego sferze prawnej i można je utożsamiać z każdą korzyścią, jaką strona wyciąga pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją administracyjną. Korzyści te powstają w sferze prawa materialnego, dopuszczając określone działanie, zaniechanie, nie czynienie jednostki, tworząc podstawę do domagania się określonych zachowań lub świadczeń od innych podmiotów [vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2006, wyd. 8, str. 709-710]. W rozpatrywanej sprawie skarżący uzyskał status bezrobotnego i tym samym został związany z wszelkimi prawami i obowiązkami wiążącymi się z tym statusem. Nie można podzielić stanowiska prezentowanego przez organ, że w niniejszym postępowaniu ma miejsce sanacja decyzji w obrocie prawnym art. 146 § 1 k.p.a. ). Po zakończeniu postępowania wznowieniowego należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Decyzje podjęte w trybie art. 151 § 2 k.p.a. nie usuwają zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Organ drugiej instancji nie skorygował błędów postępowania przed organem pierwszej instancji i utrzymał w mocy decyzję, która zapadła z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji naruszenia przepisów, które w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Jednocześnie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej zasądzono wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Grażyna Staniszewska Ireneusz Fornalik Joanna Brzezińska