II SA/Go 555/09
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-08-06
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności składkowych może zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od obowiązku uiszczenia tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega oddaleniu, jeśli skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od obowiązku uiszczenia tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika procesowego może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S.M. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, uzasadniając go trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009r na posiedzeniu niejawnym wniosku S.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
W dniu [...] czerwca 2009 roku (data prezentaty) S.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009r, nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Dnia 27 lipca 2009 roku (data prezentaty) do tutejszego Sądu wpłynęła powyższa skarga wraz z aktami administracyjnymi.
Wraz ze skargą S.M. na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał, iż wraz z żoną są zarejestrowanymi osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. S.M. wskazał również, iż na utrzymaniu mają 15-letnią córkę, dodatkowo skarżący oświadczył, iż od 1998 roku choruje na wrzody żołądka i dwunastnicy a od 2006 roku przewlekle choruje na cukrzycę typu III (insulinozależna). W ocenie skarżącego jego stan zdrowia nie pozwala mu podjąć pracy fizycznej. Nadto S.M. wskazał również, iż jego żona również nie może znaleźć pracy gdyż leczy się psychiatrycznie. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, iż jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego o pow. 40 m2 oraz budynku gospodarczego o powierzchni 100 m2, nadto skarżący posiada grunty orne o powierzchni 0,2121 ha.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, już z tej tylko przyczyny, iż skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od obowiązku uiszczenia tychże kosztów (art. 239 pkt 1 "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Dlatego też wniosek o udzielenie prawa pomocy w tym zakresie należało oddalić.
Natomiast wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Fakty świadczące o bardzo trudnej sytuacji materialnej podane przez S.M. znajdują potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jak ustalono w postępowaniach prowadzonych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych S.M. otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości 26,50 złotych brutto, nadto w związku z trudna sytuacją finansową Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał małżeństwu M. zasiłek okresowy w kwocie 628,35 złotych miesięcznie przy czym wydatki związane z leczeniem wyniosły 270 złotych plus koszty dojazdu do lekarza w wysokości 164,10 złotych. Strona domagająca się umorzenia składek z tytułu prowadzonej działalności wykazała przy tym, iż miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego kształtują się w wysokości ok. 203 złotych.
W świetle powyższego zdaniem Sądu uprawniony jest wniosek, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż ustawodawca zwalniając skarżących organ administracji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych miał świadomość, iż osoby te znajdują się w trudnej sytuacji przy czym charakter tych spraw związany jest z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, co przesądza, że skarżący z reguły nie będą mieli dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika skarżącemu borykającemu się z problemami finansowymi jest w pełni uzasadnione tym bardziej, iż przy sporządzaniu skargi kasacyjnej ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski (art. 175 § 1 p p.s.a.). Mając zatem na względzie konstytucyjne prawo zaskarżenia wyroku do sądu II instancji, przyznanie I.M. pełnomocnika jest w pełni uzasadnione.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło