II SA/Go 556/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w sprawie wniosku [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania postanawia odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania [...]. Postanowieniem [...] Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. po rozpatrzeniu zażalenia U.P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w S. o nałożeniu na U.P. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 8.236,20 zł z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] oraz o nałożeniu na w/w obowiązku uiszczenia opłaty egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał następujący stan faktyczny w sprawie: Decyzją [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., dalej zwany PINB, nakazał U.P. rozbiórkę pawilonu usługowego położonego przy [...] na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...]. Decyzją [...], Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej zwany LWINB, po ponownym rozpatrzeniu odwołania U.P. (w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Go 107/06) utrzymał w mocy decyzję PINB w S. [...] nakazującą U.P. rozbiórkę pawilonu usługowego położonego przy [...]. W dniu [...] PINB w S. dokonał oględzin na przedmiotowej działce nieruchomości ustalając, iż nałożony na stronę decyzją [...] obowiązek rozbiórki pawilonu nie został wykonany. Upomnieniem [...] PINB w S. wezwał U.P. do rozbiórki przedmiotowego pawilonu, pouczając, iż w przypadku nie wykonania w/w obowiązku z terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W dniu [...] PINB w S. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na U.P., a następnie postanowieniem [...] nałożył na nią grzywnę w celu przymuszenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podał, iż po analizie akt sprawy stwierdzić należało, iż zaskarżone postanowienie nie narusza wymagań przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z czym, zażalenie nie może być uwzględnione. U.P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wlkp. wniósł o oddalenie skargi. Pismem [...] (data nadania pisma - k.29) [...] zwrócili się do tutejszego Sądu z wnioskiem o dopuszczenie ich do udziału w sprawie ze skargi U.P. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. [...], w charakterze uczestników postępowania. Wnioskodawcy oświadczyli, iż posiadają interes prawny na gruncie niniejszego postępowania. Wnioskodawcy, którzy są współwłaścicielami gruntu, na którym położony jest przedmiotowy pawilon przy [...], zarzucili skarżącej, iż odwołując się od wszystkich wyroków i postanowień w sprawie rozbiórki w/w pawilonu, przedłuża w ten sposób powyższe postępowanie w nieskończoność. Wnioskodawcy jednoznacznie oświadczyli, iż domagają się usunięcia pawilonu skarżącej z nieruchomości stanowiącej ich współwłasność. W związku z zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 15 października 2008 r. na podstawie, którego doręczone zostały stronom postępowania sądowadministracyjnego odpisy w/w pisma [...], strony wezwane zostały do ustosunkowania się do wniosku w nim zawartego. W piśmie z dnia 29 października 2008 r. (data nadania – k.66) skarżąca U.P. wniosła o oddalenie przedmiotowego wniosku. Skarżąca podała, iż sprawa dotyczy postępowania egzekucyjnego i wnioskodawcy nie są stronami tego postępowania, a jego wynik nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawców. Skarżąca dodała, iż złożony przez [...] wniosek świadczyć może jedynie o istnieniu po ich stronie interesu faktycznego, gdyż interes ten nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego. W przesłanym do tutejszego Sądu piśmie z dnia 4 listopada 2008 r. (data wpływu – k. 67) LWINB oświadczył, iż wniosek K. uznaje za niezasadny na gruncie niniejszego postępowania. Organ wyjaśnił, iż o ile wnioskodawcy brali udział na prawach strony w postępowaniu, w którym zapadła prawomocna decyzja o nakazie rozbiórki pawilonu usługowego U.P., to jednak nie posiadają interesu prawnego w niniejszej sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wykonania przez U.P. obowiązku wynikającego z decyzji PINB w S. z dnia 7 lipca 2005 r. o nakazie rozbiórki. W tym zakresie organ powołał się na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które w jego ocenie zawężają krąg podmiotów jakim przysługuje przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., funkcjonują dwa rodzaje uczestników postępowania. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (uczestnik z mocy prawa). W myśl art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (uczestnik na wniosek). Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania powinien spełniać wymagania podstawowe dla pisma w postępowaniu sądowym, o których mowa w art. 46-47 p.p.s.a. Wnioskodawca powinien w nim dodatkowo wykazać, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., tzn. przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Kwestia, czy dany podmiot powinien brać udział w postępowaniu, podlega więc ocenie w świetle przepisów prawa materialnego. Istnieje ponadto w orzecznictwie i doktrynie ugruntowane stanowisko co do pojęcia interesu prawnego. Przede wszystkim podkreśla się, że chodzi tu nie o interes faktyczny dający się nawet racjonalnie uzasadnić, lecz o interes prawny, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu (np. wyrok NSA z dnia27 września 1999 r. IV SA 1285/98 niepubl.). W niniejszej sprawie, dotyczącej skargi U.P. na postanowienie LWINB w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, J. K. i W. K., z uwagi na to, że nie byli stronami postępowania administracyjnego przed organem I, ani II instancji poprzedzającego wniesienie skargi i nie są wobec tego uczestnikami z mocy prawa, przysługiwało jedynie prawo złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestników postępowania. W złożonym do Sądu piśmie wnioskodawcy oświadczyli, iż przysługuje im na gruncie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego interes prawny. Jednocześnie jednak wnioskodawcy nie wskazali żadnego przepisu prawa materialnego uzasadniającego takie twierdzenie. Należy podkreślić, iż postępowanie którego dotyczy skarga U.P., w wyniku którego nałożono na nią zaskarżonym postanowieniem obowiązek uiszczenia grzywny w celu przymuszenia, jest elementem postępowania egzekucyjnego uregulowanego w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o egzekucji w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) . Zaznaczenia wymaga fakt, iż ustalony w treści w/w ustawy krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony, jest ograniczony. Stronami tegoż postępowania są: zobowiązany, na którym ciąży wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, stanowiącej podstawę prawną prowadzonej egzekucji oraz wierzyciel jako podmiot uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji organu administracji publicznej. Zgodnie z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r. , sygn. akt IV SAB 129/00 stronami w postępowaniu egzekucyjnym są wierzyciel i zobowiązany, na którym ciąży wykonanie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji stanowiącej tytuł wykonawczy. W postępowaniu egzekucyjnym wierzycielem obowiązków wynikających z decyzji i postanowień organów administracji i organów gminy jest właściwy do orzekania organ I instancji. Brak jest natomiast podstaw do udziału w tym postępowaniu - jako strony - osób zainteresowanych wykonaniem nałożonego na zobowiązanego obowiązku. W kontekście powyższego należało przyjąć, iż na gruncie postępowania egzekucyjnego poprzedzającego wniesienie do tutejszego Sądu skargi przez U.P., wnioskodawcom nie przysługiwał przymiot strony. Uznać należy również, iż w toczącym się obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. postępowaniu sądowoadministracyjnym wnioskodawcy nie mogą uzyskać statusu uczestników postępowania, z uwagi na brak przysługującego im interesu prawnego. Wnioskodawcom przypisać można w niniejszej sprawie co najwyżej interes faktyczny, który nie znajduje umocowania w przepisach prawa materialnego i wobec tego nie stanowi interesu prawnego. Zdaniem Sądu wnioskodawcy nie wskazali żadnej normy prawnej, z której wynikałyby bezpośrednio dla nich określone prawa i obowiązki uzasadniające dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Natomiast podnoszone przez wnioskodawców okoliczności faktyczne dotyczące m.in. kwestii prawa współwłasności przysługującego wnioskodawcom w stosunku do gruntu, na którym położony jest przedmiotowy pawilon, nie mogą być traktowane jako zezwalające na dopuszczenie wnioskodawców do udział w postępowaniu sądowo-administracyjnym u charakterze uczestników postępowania. Wobec powyższego w oparciu o treść art. 33 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.