II SA/Go 556/09

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-11-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym strona domaga się również ustanowienia adwokata, powoduje utratę mocy przez to postanowienie w całości i podlega rozpoznaniu przez sąd?
Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym strona domaga się również ustanowienia adwokata, powoduje utratę mocy przez to postanowienie w całości i podlega rozpoznaniu przez sąd. Sąd, rozpoznając sprawę, powinien ocenić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, uwzględniając sytuację materialną strony.
Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wniosła sprzeciw od tego postanowienia, domagając się również ustanowienia adwokata i załączyła kolejny formularz PPF. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W.W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 października 2009r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r. nr XXVI/11/09 w przedmiocie udzielenia bonifikaty od ceny nieruchomości postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Pismem z dnia [...] czerwca 2009r. W.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] lutego 2009 r. nr XXVI/11/09 w przedmiocie udzielenia bonifikaty od ceny nieruchomości. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 lipca 2009 r., W.W. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 300 zł. Po wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu, w dniu 10 sierpnia 2009r. wpłynął jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, natomiast pismem z dnia [...] września 2009r. skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata. Następnie na wezwanie Sądu skarżąca uzupełniła swój wniosek i złożyła go na urzędowym formularzu PPF (data wpływu do sądu - 24 września 2009 r.), w którym zaznaczyła jedynie, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 1 października 2009r. (sygn. akt II SA/Go 556/09) referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie określonym w ww. formularzu, to jest zwolnił stronę od ponoszenia kosztów sądowych. W dniu 26 października 2009r. (data stempla pocztowego) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. sprzeciw W.W. na ww. postanowienie referendarza sądowego. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż z braku wiedzy jak wypełnić urzędowy formularz PPF nie zaznaczyła, że oprócz zwolnienia od kosztów sądowych chciała również ustanowienia adwokata i załączyła do sprzeciwu kolejny formularz PPF. W formularzu tym strona zaznaczyła, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - zwaną dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z kolei celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów sądowych czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Analiza nadesłanego przez skarżącą materiału dowodowego pod kątem jej sytuacji materialnej prowadzi do wniosku, iż W.W. nie posiada środków, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca utrzymuje się jedynie z zasiłków (w łącznej wysokości 477 zł), nie posiada majątku ani oszczędności. Ponadto skarżąca jest osobą niepełnosprawną. W związku z powyższym środki uzyskiwane przez skarżącą pozwalają jedynie na zabezpieczenie jej podstawowych potrzeb życiowych. Taka sytuacja powoduje, iż w świetle przedstawionych przez W.W. dokumentów trudno mówić o możliwości zgromadzenia oszczędności umożliwiających poniesienie kosztów postępowania sądowego. Na marginesie należy wskazać, iż złożony przez skarżącą sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego spowodował, w myśl art. 260 p.p.s.a., że straciło ono moc. Nie mniej jednak trzeba zaznaczyć, iż przyznane raz prawo pomocy może zostać w toku postępowania uzupełnione poprzez złożenie kolejnego formularza PPF w pozostałym zakresie, bez konieczności wnoszenia sprzeciwu. Wobec tego, z uwagi na przedstawioną przez skarżącą trudną sytuację materialną, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło