II SA/Go 557/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska,, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III.przyznaje od Skarbu Państwa- kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata M.Ł. kwotę 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. Uzasadnienie. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2004r. W.S. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej, o przyznanie mu pomocy pieniężnej w miesiącu grudniu 2004r. oraz od miesiąca stycznia 2005r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...], działający z upoważnienia Rady Miejskiej Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej, przyznał W.S. zasiłek celowy w miesiącu grudniu w wysokości 100, 00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że strona spełnia warunki formalne do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, gdyż jej faktyczny miesięczny dochód wynosi 92,20 zł, przy kryterium dochodowym kwalifikującym do otrzymania wsparcia pieniężnego – jako osoba samotna - 461 zł miesięcznie, nadto strona jest osobą bezrobotną. Wysokość przyznanego świadczenia organ uzasadnił ograniczonymi możliwościami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił , że przy przyznawaniu zasiłków celowych organ przyjął zasadę, iż zasiłki w wysokości wyższej od średniej arytmetycznej, tj. powyżej 187,00 zł, przyznawane są rodzinom wielodzietnym, osobom samotnie wychowującym dzieci lub mającym istotne problemy zdrowotne. Osobom samotnym, zdolnym do podjęcia pracy zasiłek celowy jest przyznawany w kwocie poniżej średniej. Od decyzji organu I instancji W.S. wniósł odwołanie. W odwołaniu strona wyraża swoje niezadowolenie z rozmiaru świadczenia, które jej zdaniem jest niewystarczające, nadto zarzuca, że pomoc przyznana została w oparciu o zasadę uśredniania i zaniżania świadczeń oraz zgłasza nieprawidłowości jakie, w jej ocenie, miały miejsce przy sporządzaniu wywiadu środowiskowego i przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Od decyzji organu II instancji W.S. wniósł skargę. W skardze strona podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu oraz przytacza inne zarzuty, nie dotyczące niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Sygn. akt II SA/Go 557/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały do tego, aby sprawować kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz na bezczynność organów. Kontrola wykonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że decyzje administracyjne naruszają przepisy prawa. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 2004r. Nr 64 poz. 593 ze zm. ) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2). Zasiłek celowy jest fakultatywną formą wsparcia, co oznacza, że organ administracyjny nie jest zobligowany do jego przyznania, a decyzja w tym zakresie opiera się na instytucji uznania administracyjnego. Organ administracyjny ma ustawowy obowiązek przedstawienia w decyzji przesłanek, którymi kierował się wydając decyzję uznaniową o określonej treści. Przesłanki, które legły u podstaw wydania przez organ administracyjny danego rozstrzygnięcia podlegają kontroli instancyjnej oraz kontroli sądowej. Kryteria, które legły u podstaw przyznania skarżącemu zasiłku celowego w wysokości 100 zł nie są przewidziane w ustawie o pomocy społecznej, dlatego decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa. Kryteria przyznania pomocy w formie zasiłku celowego określone zostały przez ustawodawcę w art. 3, 5, 7, 8, 11, 12, 13 i 39 ustawy. Żaden z wymienionych przepisów ustawy nie daje podstaw do ponownego różnicowania przez organ administracyjny wysokości zasiłku celowego ze względu na sytuację rodzinną osoby ubiegającej się o pomoc, a konkretnie ze względu na to czy o pomoc ubiega się rodzina wielodzietna, czy też osoba samotnie gospodarująca. Należy zauważyć, że ustawodawca zróżnicował już sytuację tych osób poprzez wprowadzenie w art. 8 ustawy odmiennego kryterium dochodowego kwalifikującego do otrzymania pomocy pieniężnej, przy czym dla osoby samotnie gospodarującej kryterium to zostało określone na poziomie dochodu wynoszącego 461 zł miesięcznie, natomiast dla osoby w rodzinie - na poziomie 316 zł miesięcznie. Sygn. akt II SA/Go 557/05 Nieuprawnione zatem było wprowadzenie przez organ I instancji kolejnego kryterium różnicującego sytuację osób ubiegających się o pomoc. Wprowadzając kryterium sytuacji rodzinnej osoby ubiegającej się o zasiłek celowy, organ administracyjny nie uzasadnił jakie względy legły u podstaw przyjęcia, iż w wypadku rodziny wielodzietnej wysokość zasiłku celowego wynosi powyżej średniej tj. powyżej kwoty 187,00 zł, natomiast w wypadku osoby samotnej wysokość przyznanego zasiłku celowego wynosi poniżej ustalonej przez organ administracyjny średniej arytmetycznej. Dlatego przyjęte w ten sposób rozwiązanie należy uznać za dowolne, a wydaną decyzję jako naruszającą przepis art. 80 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. A zatem, to konkretne okoliczności sprawy decydować powinny o wysokości przyznawanego świadczenia, a nie ustalona " z góry" granica kwotowa. Nadto należy zauważyć, że w swoim wniosku z dnia [...] grudnia 2004r. W.S. nie określił o jaką konkretnie formę pomocy się zwraca. Skarżący zwrócił się ogólnie – o przyznanie pomocy. Przesłanki przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, również winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Uchybienie w tym zakresie stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzję organu II instancji, jako utrzymującą w mocy decyzję naruszającą prawo, również uchylono. Orzeczenie w tym zakresie oparto na art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. i § 18 ust. 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DZ.U. z 2002r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).