II SA/Go 56/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie p o s t a n a w i a n i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów pomocy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 stycznia 2009 r., T.S. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. 5 lutego 2009 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 95 ha. T.S. podał, że obecnie jego dochody spadły o 40% w stosunku do ubiegłego roku. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2009 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem domu mieszkalnego (podatek od nieruchomości, energia elektryczna, gaz, woda, telefon itp.), 2. przedłożenie wyciągu z posiadanych rachunków bankowych za okres od 12/2008 do 02/2009 r., 3. wskazanie osiąganego dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (przedłożenie dokumentów z których wynikałby osiągany dochód). Skarżący nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy, uiścił natomiast wpis od skargi w kwocie 200 zł (k. 24 akt). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie T.S. nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie przedłożył między innymi wyciągów z rachunków bankowych. Wymaga podkreślenia, że skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazał wysokości osiąganego dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tym samym nie jest możliwe dokonanie prawidłowej, wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącej. Nie można także pominąć istotnego faktu w postaci uiszczenia przez T.S. wpisu od skargi w wysokości 200 zł. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.