II SA/Go 560/10

Referendarz Sadowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2010 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o udzielenie prawa pomocy w zakresie Zwoleniami od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Dnia [...] lipca 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga J.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ pierwszej instancji [...] marca 2010 r. uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego. Wraz ze skargą J.R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że samotnie zamieszkuje nieruchomość gospodarską o powierzchni 85 arów oraz dzierżawi kilka nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni ok. 7 ha, jednakże od kilku miesięcy nie ma żadnych dochodów. Utrzymuje się dzięki drobnym darowiznom ofiarowanym przez przypadkowe osoby. Wyciągi z konta bankowego, przesłane na wezwanie referendarza sądowego, wskazują, że skarżący dnia [...] czerwca 2010 r. miał 6,50 zł oszczędności, a dwa poprzednie miesiące kończył saldem niższym od tej kwoty. Skarżący przedstawił również rachunki dotyczące kosztów ponoszonych na rzecz utrzymania domu, z których wynika, że przeznacza na ten cel ok.100 zł miesięcznie. Skarżący podał, że na dojazdy, wizyty lekarskie i leki potrzebuje ponad 400 zł miesięcznie. Wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz, 1270 ze zm. -dalej p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga J.R. dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, który uchylił swoją wcześniejszą decyzję o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego. Nie ulega zatem wątpliwości, że sprawa, w której skargę wniósł J.R., mieści się w zakresie pomocy i opieki społecznej, a skarżący podlega zwolnieniu z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Dlatego też w tym zakresie wniosek J.R. należało oddalić. Przechodząc do rozpatrzenia wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata stwierdzić należy, iż skarżący w złożonym oświadczeniu o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej wykazał, że żyje w ubóstwie i brak mu środków na zakup leków, żywności oraz poniesienie opłat socjalnych. Ponadto z wniosku wynika, że cierpi na schorzenia neurologiczne oraz laryngologiczne, co zmusza go do znacznych wydatków na leczenie. Wnioskodawca podał, że posiada dom na działce o pow. 85 arów oraz dzierżawi od Agencji Nieruchomości Rolnych cztery działki o łącznej pow. ok. 7 ha, których jednak nie uprawia ze względu na brak środków. Stosownie do dyspozycji art. 246 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w całkowitym zakresie następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (§ 1 pkt 1), Z kolei dla przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym konieczne jest wykazanie, iż osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (§ 1 pkt 2). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 262 przywołanej ustawy). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Nie ma żadnych oszczędności ani dochodów, a utrzymuje się jedynie z drobnych datków, które nie pozwalają na pełne zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania - brakuje mu środków na żywność, leczenie i utrzymanie domu. Wnioskodawca dysponuje wprawdzie wymienionymi nieruchomościami, ale korzysta z nich tylko w celach mieszkalnych, ponieważ nie posiada środków koniecznych do podjęcia uprawy dzierżawionych gruntów. Z akt sprawy nie wynika, iżby dzierżawa nieruchomości rolnych przynosiła skarżącemu jakiekolwiek dochody. Z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że skarżący nie posiada wolnych środków pieniężnych. Przedmiotem badania jest aktualna sytuacja finansowa wnioskodawcy i możliwość skorzystania z odpłatnych usług adwokata lub radcy prawnego w toczącym się postępowaniu sądowym. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje na to, że nie ma on możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Stąd też, w celu zagwarantowania skarżącemu prawa do sądu, należało w tym zakresie uwzględnić jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.