II SA/Go 561/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia z dnia 19 lipca 2012 r. Przewodniczącego Wydziału II S.Z. została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 100 zł. 8 sierpnia 2012 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. S.Z. oświadczyła, że jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości 2.334 zł (brutto). Skarżąca przedstawiła wydatki związane z eksploatacją domu (czynsz – 336,15 zł, energia elektryczna -90,47 zł, gaz – 164,69 zł, abonament telefoniczny – 99,37 zł). S.Z. oświadczyła, że obciążają ją zobowiązania z tytułu umowy pożyczki (3.871,15 zł) oraz z tytułu kredytu odnawialnego (10.000 zł). W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedłożyła między innymi wyciąg z rachunków bankowych, decyzje Starosty z dnia z [...] marca 2011 r. i [...] marca 2012 r., kserokopie rachunków. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., Nr 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że z przedłożonej decyzji wynika, iż S.Z. od dnia [...] marca 2012 r. straciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura jej męża w wysokości 1.930,55 zł (netto). Zważyć również trzeba, że skarżąca spłaca pożyczkę (3.871,15 zł), której miesięczna rata wynosi 253,24 zł. Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżąca i jej mąż posiadają zobowiązania wobec banku z tytułu kredytu odnawialnego (około 10.000 zł). Nie można również pominąć, że S.Z. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw. Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącej odnośnie braku oszczędności. W świetle zasad doświadczenia życiowego w pełni uprawniony jest wniosek, że środki pieniężne posiadane przez skarżącą i jej męża pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.