II SA/Go 563/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-12-20
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Maria Bohdanowicz, Anna Juszczyk - Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo rozpoznał pismo strony, które mogło być zarówno odwołaniem od decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych, jak i wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, nie wyjaśniając jego charakteru?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, w sytuacji gdy pismo strony może być interpretowane na dwa sposoby (jako odwołanie od decyzji lub jako wniosek o przyznanie innego świadczenia), ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia rzeczywistej woli strony. Niewykonanie tego obowiązku i rozpoznanie sprawy w innym przedmiocie niż ten, o który wnioskowała strona, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Starosta Powiatu uznał K.S. za osobę bezrobotną i przyznał mu zasiłek dla bezrobotnych. K.S. złożył pismo nazwane odwołaniem, w którym wniósł o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, powołując się na pracę w szczególnych warunkach. Wojewoda zawiesił postępowanie, a następnie je podjął i wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że K.S. nie złożył wniosku o zasiłek przedemerytalny popartego odpowiednimi dokumentami. K.S. zaskarżył decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, określenie, że decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kwoty 50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Go 563/05
Uzasadnienie
Starosta Powiatu w dniu [...] grudnia 2001r wydał decyzję którą uznał K.S. z dniem [...] grudnia 2001r. za osobę bezrobotną oraz przyznano wyżej wymienionemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2001r. Decyzja wydana została na podstawie art. 2 ust.1 pkt 2, art. 23 ust.1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że K.S. w dniu rejestracji spełniał warunki do uznania za osobę bezrobotną jak również przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
W dniu [...] stycznia 2002r. do Wojewody za pośrednictwem Starosty Powiaty złożone zostało przez K.S. pismo, nazwane odwołanie od decyzji z dnia [...].12.2001r. W piśmie tym wniesiono o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W uzasadnieniu podano, że w dniu rejestracji przedstawione zostały świadectwa pracy za łączny okres zatrudnienia ponad 33 lat oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze na ponad 11 lat i 7 miesięcy. Wskazano, że praca w takim charakterze wykonywana była ponad 25 lat, jednak w świadectwach pracy brak było odpowiedniego zapisu. Z uwagi, że w dacie składania przedmiotowego pisma, trwały postępowania sądowe mające na celu uzupełnienie treści świadectw pracy o stwierdzenie pracy w pracy w szczególnych warunkach - wniesiono o przedłużenie terminu na uzupełnienie dokumentów do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Pracy.
Wojewoda w dniu [...] lutego 2002r. postępowanie w sprawie zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu [...].02.2005r. do Starosty Powiatu wpłynął wniosek K.S. z dnia [...] stycznia 2005r. o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] marca 2005r. Wojewoda podjął z zawieszenia postępowanie w sprawie odwołania, następnie w dniu [...] marca 2005r. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że K.S. spełniał wymogi określone w art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i bezrobociu. Z tego też względu Starosta prawidłowo przyznał skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wskazano, że Starosta prawo do zasiłku przedemerytalnego może przyznać po złożeniu wniosku wraz z dokumentami potwierdzającymi odpowiedni okres zatrudnienia zgodny z przepisami zawartymi w art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy z 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ wskazał, że do dnia [...] lutego 2005r. tj. do dnia złożenia żądania o podjęcie z zawieszenia postępowania, skarżący nie złożył wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego popartego dokumentami potwierdzającymi odpowiedni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Z decyzją tą nie zgodził się skarżący i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący podał, że nie przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego spowodowane zostało brakiem pisemnego udokumentowania pracy. Wskazał również miejsca w których był wcześniej zatrudniony oraz charakter pracy jaką wykonywał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten
z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącego.
W myśl przepisu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) Sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji także
w zakresie wykraczającym poza zarzuty podniesione w skardze oraz wskazaną podstawę prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art.7, art.8 i art.9 i art. 128 kodeksu postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należało ustalić charakter pisma złożonego przez skarżącego – czy było to odwołanie czy też wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wskazać należy, że aby postępowanie zostało prawidłowo przeprowadzone należy prawidłowo ustalić treść żądania.
Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości – sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji.
Wniosek otwierający postępowanie administracyjne w przypadku niezachowania obowiązujących wymogów formalnych stanowi podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalić czy domniemana jego treść zgodna jest z wolą osoby od której pochodzi. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego.
Co prawda – skarżący nazwał pismo odwołaniem od decyzji , wskazał numer decyzji jak również pismo to zostało złożone w terminie do złożenia odwołania, jednak powyższe nie powinno przesądzać - w okolicznościach sprawy - o charakterze złożonego pisma. Zgodnie treścią art. 128 zd. pierwsze i drugie k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołana wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Z treści pisma złożonego przez skarżącego nie wynika, by kwestionował on poprawność ustaleń dotyczących przedmiotu decyzji tj. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i ustalenia statusu osoby bezrobotnej. Nie przedstawia również, żadnych zarzutów co do tej decyzji. Należy zwrócić uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji nie odnosiła się do zasiłku przedemerytalnego. Z akt administracyjnych jak również z treści decyzji nie wynika również by organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w zakresie badania uprawnień skarżącego do przyznania zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podstawą wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji było zgłoszenie się skarżącego do Powiatowego Urzędu Pracy. Karta rejestracyjna – znajdująca się w aktach administracyjnych –została wypełniona jako karta rejestracyjna bezrobotnego, wykreślono z niej natomiast świadczenie przedemerytalne.
Strona postępowania administracyjnego nie ma obowiązku powoływania się na jakiekolwiek przepisy, zaś to organy administracji z mocy art. 9 k.p.a. mają obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać mają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Ze względów podanych wyżej, w pierwszej kolejności organ winien wyjaśnić czy pismo złożone przez skarżącego miało charakter wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie zasiłku przedemerytalnego.
Organ natomiast przeprowadził postępowanie odwoławcze na podstawie pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2002r., w którym to skarżący domaga się przyznania zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie z treścią art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, postępowanie w sprawie przyznania zasiłku wszczyna się na wniosek . Nie jest więc prawdą- jak wskazuje organ odwoławczy- że skarżący do dnia [...] lutego 2005r. nie złożył wniosku o zasiłek przedemerytalny. Charakter pisma z [...] stycznia 2002r. wskazywał na to, że jest to wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego- jeżeli skarżący wcześniej takiego wniosku nie złożył. W postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący również nie kwestionował ustaleń dotyczących przyznania zasiłku dla bezrobotnych i statusu osoby bezrobotnej, a wskazywał, że skarga dotyczy braku przyznania zasiłku przedemerytalnego.
Podsumowując, należy stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym na wskutek wniesionego pisma z dnia [...].01.2002r., należało ustalić charakter tego pisma, a następnie rozstrzygnąć w przedmiocie wniosku. Postępowanie wyjaśniające charakter pisma skarżącego, mogło zostać przeprowadzone przez Starostę Powiatu z uwagi, że pismo zostało złożone za jego pośrednictwem. Natomiast Wojewoda – adresat pisma - po przeprowadzeniu takiego postępowania na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. winien przekazać rozpatrzenie sprawy – do organu właściwego. Brak ustaleń w tym kierunku doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy w innym przedmiocie niż wniosła strona postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie postępowania w innym zakresie niż wynika to z wniosku strony stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póz. zm.) orzeczono jak w sentencji. Na mocy art. 152 wyżej wymienionej ustawy określono, że decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. Zwrot kosztów obejmuje koszty dojazdu skarżącego do Sądu.
A. Juszczyk-Wiśniewska M. Linska-Wawrzon M. Bohdanowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło