II SA/Go 566/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi D.M. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie o zdolności do służby wojskowej Powiatowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] r. II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Powiatowa Komisja Lekarska w M. w dniu [...] roku orzeczeniem Nr [...] o zdolności do służby wojskowej na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 28 ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /tekst jednolity z 2004 roku Nr 241 póz. 2416 ze zm./ uznała D.M. ur. w 1969 roku za trwale i całkowicie niezdatnego do czynnej służby wojskowej - kategoria E. W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie przedłożonej dokumentacji i w oparciu o badanie lekarskie stwierdziła u skarżącego wrodzoną wadę serca. Stosując § 37 pkt 8 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz odbywanie takiej służby poza granicami państwa stanowiący załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 roku w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz. U Nr 151 póz. 1595 ze zm./ stwierdzony rodzaj schorzenia - wrodzona wada serca, kwalifikuje poborowego do kategorii E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej. Odwołanie od tej decyzji wniósł D.M. Podniósł, iż w składzie Powiatowej Komisji Lekarskiej orzekającej w jego sprawie nie było kardiologa co uniemożliwiało obiektywną i słuszną ocenę o przyznaniu kategorii. Skarżący stwierdza, że lekarze kardiolodzy ze Szpitala im. J. Strusia w Poznaniu zabieg zamknięcia ubytku w przegrodzie międzyprzedsionkowej /ASD typu drugiego/ zapinką Amplatzer spowodował jego całkowitą skuteczność przeprowadzonego zabiegu oraz stopniowy powrót do zdrowia. Tych okoliczności organ administracji nie wziął pod uwagę. Wojewódzka Komisja Lekarska w G. w dniu [...] roku orzeczeniem Nr [...] o zdolności do służby wojskowej na podstawie art. 26 ust 1 w związku z art. 30 a ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U z 2004 roku Nr 241 póz. 2416/, art. 138 kpa oraz przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz. U Nr 211 póz. 1557/ uchyliła orzeczenie organu pierwszej i uznała poborowego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju - kat. D. W uzasadnieniu organ II instancji w oparciu o wynik badania kardiologicznego oraz na podstawie całości materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania stwierdziła u skarżącego wrodzoną wadę serca /§ 38 pkt 8/. Poborowy w 2007 roku przebył zabieg korekcji ASD II z pomocą zapinki Amplatzera. W aktualnym badaniu TEE są obecne u skarżącego cechy utrzymującego się nadciśnienia płucnego. Według oceny kardiologicznej poborowy jest osobą zdrową, jednakże po korekcji wrodzonej wady serca. Fakt ten nie pozwala na orzeczenie kategorii innej niż kategoria D. Kwalifikacja ta wynika z § 38 pkt 8 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz. U Nr 211 póz. 15577. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D.M. wniósł o uchylenie orzeczenia z dnia 30 kwietnia 2008 roku w zakresie w jakim orzeczono o uznaniu skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju ustalając kategorię D i wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, iż jest on zdolny do służby wojskowej i przyznanie mu kategorii A. Orzeczeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, który legł u podstaw wydania decyzji polegający na przyjęciu przez Komisję, iż jest zdrowy, a z uwagi na korektę wrodzonej wady serca nie jest zdolny do służby wojskowej. Takie stwierdzenie uważa za wewnętrznie sprzeczne. Skoro jest osobą zdrową to jest zdolny do służby wojskowej. Treść rozstrzygnięcia przez organ II instancji jest niezgodna z prawem i w pełni uzasadnia zmianę tego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumenty takie jak w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się zasadna. Sądy administracyjne - zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sadów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 póz. 12697 sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a więc kontrolę zaskarżonych decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem. W niniejszej sprawie na skutek skargi poborowego D.M. przedmiotem rozpoznania Sądu było reformatoryjne orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Gorzowie Wlkp. uchylającej orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w M. wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i uznającego skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej z kategorią D. Zgodnie z delegacją zawartą w art. 30 a ust 4 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /tekst jednolity Dz. U. z 2004 roku Nr 241 póz. 2461 z poźn. zm./ rozporządzenie ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 roku w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz. U. Nr 151 póz. 1595 ze zm. z 2006 roku Dz. U Nr 211 póz. 1557/ -zwanego dalej rozporządzeniem - w § 17 i 18 określiło zakres orzekania wojskowych komisji lekarskich o zdolności do odbywania służby wojskowej. W szczególności należy podkreślić, iż poza rozpoznaniem i ustaleniem kategorii do czynnej służby wojskowej w razie stwierdzenia chorób i ułomności - wojskowa komisja lekarska winna określić ich związek lub jego brak z czynną służbą wojskową. Załącznik Nr 5 do w/w rozporządzenia zawiera wzór orzeczenia w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej w którym to pkt 11 wskazuje na konieczność określenia związku poszczególnych chorób i ułomności ze służbą wojskową. Zarówno orzeczenie organu l jak i II instancji nie zawiera uzasadnienia związku pomiędzy zoperowaną wadą serca u skarżącego a możliwością odbywania służby wojskowej. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia znajduje się jedynie stwierdzenie, iż D.M. jest zdrowy, po korekcji wrodzonej wady serca, bowiem przebył zabieg korekcji ASD II z pomocą zapinki Amplatzera, i że nadal ma cechy utrzymującego się nadciśnienia płucnego. Już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach stwierdzał, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej nie może mieć charakteru niesprawdzonej ogólnikowej wyroczni. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawach poboru do wojska zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej i przedstawienie ich w uzasadnieniu orzeczenia pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do służby wojskowej oraz zakwalifikowaniu do kategorii służby, /patrz wyrok NSA z 14 grudnia 2000 roku sygn. akt III SA 2042/00, wyrok NSA z 27 września 2000 roku sygn. akt III 2000/00, wyrok NSA z 18 sierpnia 2000 roku, sygn. akt III SA 879/00/ Chociaż istota orzecznictwa wojskowych komisji lekarskich nie jest stwierdzeniem stanu zdrowia jak np. w typowym badaniu lekarskim - to jednak w zaskarżonym orzeczeniu takie stwierdzenie się znajduje - "wg oceny kardiologicznej poborowy jest osoba zdrową". Takie stwierdzenie zawiera wewnętrzną sprzeczność jak trafnie podniósł skarżący w swojej skardze, bo skoro jest zdrowy to dlaczego przyznano mu kategorię D jako niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Jeżeli po korekcji wrodzonej wady serca u skarżącego, leczonej operacyjnie zostały przywrócone prawidłowe stosunki anatomiczne rolą organu było określenie tego stanu rzeczy w stosunku do możliwości odbywania służby wojskowej. Jeżeli natomiast mimo tego leczenia i poprawy stanu zdrowia nadal nie może odbywać czynnej służby wojskowej na co wskazywałaby przyznana kategoria D, to ten fakt winien być wyraźnie uzasadniony, tak aby mógł być znany zarówno poborowemu jak i oceniającemu legalność orzeczenia Sądowi. Zauważyć bowiem należy, iż ustawodawca w § 38 pkt 8 kolumna czwarta, obejmujących poborowych, wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz odbywania takiej służby poza granicami państwa stanowiący załącznik Nr 1 do w/w rozporządzenia - przy wrodzonych wadach serca wskazuje na kategorię D/E, lecz przy wadach serca leczonych operacyjnie należy poborowego kwalifikować według pkt 9 - kategorie A/D. Z powyższego wynika, iż ustawodawca przewidział możliwość pełnego wyleczenia wady wrodzonej serca i to w takim stopniu, iż poborowemu może być przyznana kategoria A - co na podstawie art. 30 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oznacza : kategoria A - zdolny do czynnej służby wojskowej, zdolność do odbywania zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zajęć wojskowych w czasie trwania studiów wyższych, przeszkolenia wojskowego, okresowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, zasadniczej służby i szkolenia poborowych w obronie cywilnej, służby zastępczej, jak również służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Czy w niniejszej sprawie taki przypadek zachodzi czy też nie - winno być przedmiotem rozważań komisji lekarskich zamieszczonym w uzasadnieniu orzeczenia. Skoro w zaskarżonym orzeczeniu nie uzasadniono jakie okoliczności faktyczne zadecydowały o kwalifikacji stanu zdrowia badanego poborowego jako niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju i przyznaniu kategorii D to tym samym nie wyjaśniono sprawy w sposób wymagany przez art. 7 , 77 i 107 § 3 kpa co stanowiło podstawę dla uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia