II SA/Go 569/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania doraźnej pomocy pieniężnej postanawia: 1 . odmówić prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. 8 września 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga M.R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania doraźnej pomocy pieniężnej. 16 października 2008 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku M.R. między innymi podała, że z uwagi na przebyty udar mózgu jest osobą niepełnosprawną., wymagającą całodobowej opieki. Skarżąca wskazała, że otrzymywaną emeryturę (1.636,81 zł netto) przeznacza na lekarstwa, zakup sprzętu rehabilitacyjno-pielęgnacyjnego. Posiadane środki nie wystarczają na zatrudnienie osoby do opieki nad nią. Wniosek jest uzasadniony. W przedmiotowej sprawie M.R. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Dlatego też w tym zakresie należało odmówić przyznania prawa pomocy. Stosownie zaś do treści art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podzielić pogląd wyrażony w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie należy uznać, że wniosek M.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika jest uzasadniony. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1.626,81 zł (netto). Jednakże z uwagi na zły stan zdrowia ponosi bardzo duże wydatki związane z zakupem lekarstw, sprzętu rehabilitacyjno-pielęgnacyjnego. Uzyskiwany dochód nie pozwala na powierzenie opieki nad skarżącą wykwalifikowanej osobie, co z uwagi na jej stan zdrowia jest konieczne. Jednocześnie w sprawie nie występują racjonalne przesłanki pozwalające uznać oświadczenie skarżącej o braku oszczędności czy innego majątku za niewiarygodne. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek M.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.