II SA/Go 569/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania doraźnej pomocy pieniężnej p o s t a n a w i a : 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. uchylił zaskarżoną przez M.R. decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 29008 r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu. Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. J.R. syn M.R. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. J.R. wskazał, że M.R. zmarła [...] kwietnia 2009 r. Dnia 4 września 2009 r. wpłynął do sądu wniosek J.R. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest otrzymywany z pomocy społecznej zasiłek celowy w wysokości 444 zł. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że przyznane M.R. na mocy postanowienia Sądu z dnia 6 listopada 2008 r. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata wygasło wraz z jej śmiercią (art. 251 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie fakty należycie udokumentowane świadczą o trudnej sytuacji materialnej J.R.. Wnioskodawca dysponuje bowiem bardzo niskim dochodem w wysokości 444 zł, otrzymywanym z pomocy społecznej. Z treści formularza PPF wynika, że nie posiada on oszczędności ani majątku. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia J.R. odnośnie jego sytuacji majątkowej. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek J.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.