II SA/Go 571/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. zatytułowanym "Podanie o kontrolę. Pomoc. Monit." D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o kontrolę pracy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Po uzyskaniu pisemnych wyjaśnień Prezydenta Miasta w przedmiotowej sprawie, pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Kolegium poinformowało D.B., iż nie może zająć się daną sprawą, gdyż jej pismo z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie jest odwołaniem od decyzji. Wyjaśniono również, że Kolegium nie jest organem nadzoru nad jednostkami organizacyjnymi gminy miejskiej. Nie ma również możliwości pozamerytorycznego wpływu na decyzje organu I instancji. Stwierdzono również, że Kolegium nie ma podstaw do podjęcia działań w przedmiotowej sprawie. D.B. złożyła, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na wyżej wskazane pismo informacyjne Kolegium z dnia [...] czerwca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, iż art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) ogranicza zakres tej kontroli enumeratywnie wyliczając formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. Jak wynika z treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W przedmiotowej sprawie należało zatem rozważyć czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z analizy treści zaskarżonego pisma, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż nie jest ono decyzją lub też postanowieniem, ani nie dotyczy rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy należącej do właściwości Kolegium. W dalszej kolejności należało więc rozważyć czy mieści się ono w kategorii "innych aktów lub czynności" organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Mając na uwadze powyższe należało przyjąć, iż zaskarżone pismo Kolegium nie spełnia także wymogów innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotowym pismem jedynie poinformowano skarżącą, iż Kolegium nie ma podstaw do podjęcia działań w sprawie zainicjowanej pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., gdyż nie jest ono odwołaniem od decyzji. Wskazano również, że Kolegium nie ma możliwości pozamerytorycznego wpływu na decyzje organu I instancji. W związku z powyższym stwierdzić należało, iż zaskarżone pismo ma jedynie charakter wyjaśniający, informacyjny a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku w związku z czym nie może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wskazać należy, iż analiza treści pisma skarżącej z dnia [...] kwietnia 2011 r. prowadzi do wniosku, iż stanowi ono skargę na sposób rozpoznawania przez właściwe jednostki organizacyjne gminy Miasta jej licznych wniosków w przedmiocie uzyskania świadczeń z pomocy społecznej. Prawidłowo Kolegium podniosło, iż nie posiada kompetencji ani uprawnień, które zgodnie z oczekiwaniami skarżącej, umożliwiłyby pozainstancyjny wpływ na sposób rozstrzygania indywidualnych spraw administracyjnych przez właściwe organy jednostki samorządu terytorialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem upoważnionym przez ustawodawcę do kontrolowania i nadzorowania działania ośrodków pomocy społecznej. Zgodnie z przepisem art. 228 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako k.p.a.) skargę należy złożyć do organu właściwego do jej rozpatrzenia. Właściwość organów określają stosowne przepisy, organy nie mogą się zatem w tym zakresie kierować "wolą strony". Po myśli przepisu art. 229 pkt 3 k.p.a., co do zasady, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działania lub wykonywania zadań przez kierownika gminnej jednostki organizacyjnej (np. miejskiego ośrodka pomocy społecznej) jest rada gminy. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, iż skarżąca wielokrotnie korzystała już z uprawnień do składania skarg w powyższym trybie. Dodatkowo należy podkreślić, iż sprawy postępowania skargowego nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie z regulacją art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a sąd odrzuca skargę, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Natomiast § 3 tego przepisu wskazuje, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Regulacja tego przepisu jest dla sądu wiążąca i nie zależy od jego uznania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił.