II SA/Go 572/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2011r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zastrzeżeniami co do pracy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w zakresie rozpatrywanych przez MOPS wniosków strony oraz o interwencję Kolegium w "kwestii ewidentnego wyłączenia się organu" zarówno od udzielania pomocy, jak i nieudzielania odpowiedzi. Po uzyskaniu pisemnych wyjaśnień Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiotowej sprawie, pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., Nr [...] Kolegium poinformowało D.B., iż jest organem właściwym w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji. Natomiast pismo strony z dnia [...] maja 2011 r. odwołaniem nie jest, zatem jeżeli odwołania nie ma, wówczas Kolegium nie zajmuje się daną sprawą. Jednocześnie wyjaśniono stronie, iż Kolegium nie jest organem nadzoru nad jednostkami organizacyjnymi gminy miejskiej i nie ma również możliwości pozamerytorycznego wpływu na decyzje organu I instancji. Ponadto Kolegium nie zajmuje się poradnictwem prawnym i wyjaśnianiem treści przepisów. Na powyższe pismo, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim złożyła D.B., w uzasadnieniu której w szczególności podniosła, iż Kolegium opiera swoje rozstrzygnięcia na tym, co otrzyma z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, Rady Miasta, jak i Prezydenta Miasta, nic nie robiąc w tym zakresie, a jedynie powielając wyjaśnienia ww. organów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej jako: "P.p.s.a.", który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], którego skarga dotyczy, stanowi jedynie informację organu, iż w wyniku podjętych czynności Kolegium ustaliło, że sprawy których strona żąda wyjaśnień zakończyły się wydaniem przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej decyzji administracyjnych z odpowiednim uzasadnieniem i wypłatą świadczeń, w pozostałych natomiast sprawach strona otrzymała stosowne odpowiedzi. Kolegium jednocześnie wskazało, że stosownie do treści art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, jest ono organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Ordynacja podatkowa. Nadto stosownie do treści art. 2 ustawy, w sprawach wskazanych w art. 1 ust. 1, kolegium jest organem właściwym w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Tymczasem pismo strony z dnia [...] maja 2011 r. nie stanowi odwołania, co prowadzi do wniosku, że Kolegium daną sprawą się nie zajmuje. Rozważając dopuszczalność skargi D.B. na w/w pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011r. w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy jest ono aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 8 P.p.s.a. Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, iż zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może być uznane za decyzję administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), czy też postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.) oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.). Oczywistym jest, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 P.p.s.a. Wreszcie rozważyć należy, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) mają charakter zewnętrzny, co oznacza, że są skierowane do podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie, ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, 3) są skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny, 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 32). Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, iż zaskarżone pismo Kolegium nie spełnia także wymogów innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotowym pismem poinformowano jedynie skarżącą, iż Kolegium nie ma podstaw do podjęcia działań w sprawie zainicjowanej pismem strony z dnia [...] maja 2011 r., gdyż nie jest ono odwołaniem od decyzji. Wskazano również, że Kolegium nie ma możliwości pozamerytorycznego wpływu na decyzje organu I instancji. Zaskarżone pismo ma jedynie charakter wyjaśniający (informacyjny), a jego treść nie zawiera konkretyzacji, w odniesieniu do skarżącej, jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, w związku z czym nie może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych jest wprost określona przepisami prawa i nie pozostawia wątpliwości co do interpretacji zakresu tej właściwości. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega odrzuceniu.