II SA/Go 573/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.P. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na pismo Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia pisma jako odwołania od decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dnia 3 sierpnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga L.P. na pismo Wojewody z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia pisma jako odwołania od decyzji. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. L.P. w uzasadnieniu wniosku wskazał, że z jego emerytury (1.967 zł) prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i pozostaje mu do dyspozycji kwota 1.143 zł, z czego opłaty związane z eksploatacją mieszkania wynoszą 670 zł. Skarżący podał, że jest osobą niepełnosprawną, schorowaną i w związku z tym wydaje około 200 zł miesięcznie na lekarstwa. W uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przedstawił między innymi rachunki opłat eksploatacyjnych mieszkania, zakupu lekarstw, zaświadczenia Komornika Sądowego przez Sądzie Rejonowym o dokonanych wpłatach. Wniosek o udzielenie prawa pomocy jest uzasadniony. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje miedzy innymi zwolnienie od opłat sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie analiza zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnia wniosek, że zachodzą okoliczności przemawiające za przyznaniem L.P. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł (§ 2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z uwagi na prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, została zajęta jego emerytura, która po potrąceniu wynosi 1.143 zł (netto). Z przedłożonych zaświadczeń komornika sądowego wynika, iż dług skarżącego wynosi ponad 25.000 zł. Nadto z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że skarżący nie dysponuje wolnymi środkami. Nie można także tracić z pola widzenia tego, iż L.P. wydaje znaczne kwoty na zakup lekarstw. Zważyć również trzeba, że syn skarżącego nie posiada obecnie pracy. W konkluzji należy uznać, że wniosek L.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.